ABD'nin 250 Yıllık Emperyalist Yayılma ve Savaş Tarihi
Erhan Afyoncu, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuruluşundan bugüne kadar olan süreçte emperyalist çıkarlarını korumak ve genişletmek amacıyla onlarca savaş ve çatışmaya girdiğini vurguluyor. ABD, savaşlarla önce kendi kıtasında, ardından dünya genelinde yayılarak yeni rakiplerle karşılaştı ve bu rakipleri bertaraf etmek için sürekli yeni çatışmalara girmek zorunda kaldı.
Deniz Gücü ile Dünya Hakimiyeti
ABD, deniz gücü ve deniz ticareti sayesinde dünyaya hakim oldu. Bu nedenle, gemilerine ve denizcilerine yönelik her türlü saldırıyı orantısız ve acımasız bir şekilde cezalandırdı. 18. yüzyılın sonunda 13 koloninin bir araya gelmesiyle oluşan Amerika, İngiltere'ye karşı General George Washington önderliğinde bağımsızlık savaşı verdi. 4 Temmuz 1776'da bağımsızlığını ilan eden ABD, 1783'te imzalanan Paris Antlaşması ile resmen bağımsız oldu ve ardından sürekli savaşarak yayılmaya başladı.
Kızılderili Savaşları ve Toprak İşgalleri
Kızınderili Savaşları (1775-1865): ABD destekli Avrupa kökenli yerleşimciler ile Kuzey Amerika yerlileri arasında yaşanan bu mücadeleler, yüz binlerce yerlinin ölümüne yol açtı. ABD hükümeti, Apaçiler, Sihular, Çerokiler, Komançiler, Seminoleler ve Nimipuular gibi birçok kabileyi topraklarından sürerek birçoğunu yok etti.
Florida'nın İşgali: İspanya'nın zayıflığından yararlanan ABD, Seminole Kızılderililerinin kaçak köleleri barındırdığını iddia ederek Florida'ya asker gönderdi. 1819'da imzalanan Adams-Onis Antlaşması ile Florida, ABD'ye bırakıldı.
Deniz Çatışmaları ve Yayılma Politikaları
ABD-Cezayir Çatışması (1785-1795): Osmanlı eyaleti Cezayir Dayılığı, ABD'den haraç aldı. Yarı Savaş (1798-1800): Fransa'nın Amerikan gemilerine el koyması üzerine çıkan deniz çatışmaları yaşandı. ABD-Trablusgarp Savaşı (1801-1805): Trablus Dayılığı'nın haraç artışı talebiyle başlayan savaş, ABD donanmasının galibiyetiyle sonuçlandı.
ABD-İngiltere Savaşı (1812-1815): İngiltere'nin Amerikan ticaretine müdahalesi ve Kanada'yı ele geçirme isteğiyle başlayan savaş, Gent Antlaşması ile sona erdi, ancak New Orleans Savaşı gibi çatışmalar devam etti.
Uluslararası Seferler ve Yerli Katliamları
ABD, çeşitli bölgelerdeki seferlerle emperyalist çıkarlarını genişletti:
- Falkland Seferi (1831-1832): Amerikan gemilerine el konulması üzerine bölge bombalandı.
- Sumatra Seferleri: Yerlilere karşı yapılan saldırılarda birçok kişi öldürüldü ve köyler tahrip edildi.
- Fiji, Upolu ve Fildişi Seferleri: Pasifik ve Batı Afrika'da yerlilere yönelik katliamlar ve tahribatlar gerçekleştirildi.
Meksika-Amerika Savaşı ve Toprak Kayıpları
Meksika-Amerika Savaşı (1846-1848): Teksas'ın ABD'ye katılması ve sınır anlaşmazlıkları nedeniyle çıkan savaş, ABD'nin zaferiyle sonuçlandı. Guadalupe Hidalgo Antlaşması ile California, Utah, Arizona, New Mexico, Colorado ve Wyoming gibi geniş topraklar ABD'ye geçti. Meksika'nın yüzölçümü 4.35 milyon kilometrekareden 1.95 milyon kilometrekareye düştü.
Diğer Önemli Çatışmalar
Johanna/Anjouan Seferi (1851): Hint Okyanusu'ndaki Anjouan adasında bir ABD gemisine el konulması üzerine ada bombalandı ve tazminat alındı. ABD'nin bu tarihsel süreçteki emperyalist politikaları, dünya genelinde yıkım ve çatışmalara yol açarak günümüze kadar etkisini sürdürdü.
