Cem Sancar'dan Teknoloji ve Din Üzerine Eleştirel Analiz
Cem Sancar, son yazısında Yuval Noah Harari'nin Homo Deus kitabındaki fikirleri mercek altına alarak, teknoloji şirketlerinin yeni bir din yaratma çabalarını ve post-Siyonist yaklaşımları eleştirdi. Sancar, Harari'nin insanlığın ölümsüzlük, mutluluk ve tanrısallık hedeflerine yönelik görüşlerini tartışmaya açıyor.
Harari'nin Tekno Din Vizyonu ve Eleştiriler
Sancar, Harari'nin dinlerin tamamen bittiği yönündeki iddialarını ele alıyor. Harari'ye göre, dinler yeniliğe ve yaratıcı düşünceye karşı olduğu için ilerleme trenini kaçıracaklar. Sancar, bu görüşü pozitivist bir yaklaşımın modern hali olarak değerlendiriyor ve Richard Dawkins gibi isimlerle aynı kategoride görüyor.
Harari'nin biyoteknoloji ve bilgisayar algoritmalarının yeni bir din haline geleceği öngörüsüne dikkat çeken Sancar, şu noktaları vurguluyor:
- Google, Facebook, X, Instagram, Tesla ve Amazon gibi şirketlerin yeni dinler yarattığı iddiası
- Silikon Vadisi'nin kutsal mekân olarak Orta Doğu'nun yerini alacağı düşüncesi
- Teknolojinin insanlara sonsuza kadar yaşayacakları bir cenneti dünyada sunma vaadi
Dataizm ve İnsanın Algoritmaya Dönüşümü
Sancar, Harari'nin dataizm dinine geçiş öngörüsünü detaylandırıyor. Bu yeni dinin, insan deneyimlerinin veriye dönüştürülmesiyle işleyeceğini belirten Sancar, Erich Fromm'un gösteri toplumu kavramına atıfta bulunuyor. Dataizm dininde, insanların yaşadıklarını sosyal medyada paylaşarak kutsanacağı öne sürülüyor.
Harari'nin hümanizmin bittiği yönündeki iddialarına da değinen Sancar, şu eleştirileri getiriyor:
- Bilim insanlarının ifade özgürlüğünün biyokimyasal algoritmalardan ibaret olduğu görüşü
- Yeterli veri ve bilgisayar gücüyle insan duygularının algoritmalar tarafından daha iyi anlaşılacağı iddiası
- Organizmanın algoritmaya dönüşeceği ve insan zihninin makineye terk edileceği öngörüsü
Post-Siyonist Yaklaşımlar ve Tekno Faşizm
Sancar, Harari'nin İsrail'in tarım teknolojilerindeki başarılarını örnek göstermesini post-Siyonist bir yaklaşım olarak değerlendiriyor. Yazısında, Harari'nin Gazze katliamları sırasında CNN Türk'te İsrail'i savunduğu iddiasını hatırlatarak, bu durumu eleştirel bir perspektifle ele alıyor.
Teknolojinin otorite kaynağı haline gelmesi konusunda uyarılarda bulunan Sancar, şu noktalara dikkat çekiyor:
- Eskiden tanrıların bulutlarda oturduğuna inanılırken, şimdi Google ve Microsoft bulutlarından yönetileceğimiz iddiası
- İnsan merkezli yaklaşımın yerini dataizm merkezli bir yaşamın alacağı öngörüsü
- Ruhun kanıtının olmadığı ve tanrısız dinlerin laboratuvarlarda üretileceği düşüncesi
Çözüm Önerileri ve Sonuç
Sancar, bu tekno faşizm ve post-Siyonist meydan okumalarla baş etmek için yüksek tasavvufî açılımların güncellenmesi ve yeniden öne sürülmesi gerektiğini savunuyor. İdrak sahiplerinin bu konuları küçümsememesi ve yeni bir bakış açısının çatısını oluşturması gerektiğini vurguluyor.
Yazısını Ali Köse'nin Dinin Geleceği kitabından alıntılarla destekleyen Sancar, teknolojinin din üzerindeki etkilerini derinlemesine analiz ediyor. Bu eleştirel yaklaşım, günümüzde teknoloji ve din ilişkisini anlamak isteyenler için önemli bir perspektif sunuyor.
