Ayasofya-i Kebir Camii Restorasyonunda Önemli Bir Eşik Aşıldı
İstanbul'un gözbebeği Ayasofya-i Kebir Camii'nde devam eden kapsamlı restorasyon ve güçlendirme çalışmalarında kritik bir aşama başarıyla tamamlandı. Çatı onarımı kapsamında kurulan iskele sistemi, tarihi yapının iç mekanındaki değerli yüzeylere hiçbir sabitleme yapılmadan güvenle söküldü.
İş Makineleri Tarihi Dokuya Zarar Vermeden Tahliye Edildi
Restorasyon sürecinde iç mekanda kullanılan iş makineleri, görevlerini tamamladıktan sonra özel olarak tasarlanmış rampa ve köprü sistemleriyle yapıdan uzaklaştırıldı. Bu hassas operasyon sırasında tarihi zeminde herhangi bir olumsuzluk yaşanmadı. Bilim Kurulu üyeleri tarafından süreç boyunca yapılan kesintisiz izlemeler ve ölçümler, zeminin stabilitesinin korunduğunu bilimsel olarak belgeledi.
Bu gelişmeyle birlikte Ayasofya-i Kebir Camii, yaklaşan Ramazan ayı öncesinde müminlere çok daha geniş ve ferah bir ibadet alanı sunmaya hazır hale geldi. İskelelerin kaldırılması, özellikle merkezi kubbe altındaki ana ibadet bölgesinin tamamen açılmasını sağladı.
Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu'dan Açıklama
Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu, restorasyon sürecinin en kritik aşamalarından birinin başarıyla tamamlandığını duyurdu. Aksu yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
"Tüm süreç planlandığı gibi hasarsız, başarıyla tamamlandı. Burası bizim gözbebeğimiz, ecdadımızın mirası. Bilim Kurulu kararları dışında bir karar vermemiz mümkün değil. Geldiğimiz bu aşamayla birlikte restorasyonda önemli bir eşiği geçtik, Ayasofya Ramazan'a hazır."
Aksu ayrıca, Ayasofya-i Kebir Camii'nin korunmasına yönelik çalışmaların uzun vadeli bir program çerçevesinde devam edeceğini vurgulayarak, "Buranın daha uzun bir restorasyona ihtiyacı var, süreç devam edecek." dedi.
Depreme Karşı Güçlendirme ve Koruma Önceliği
Devam eden restorasyon çalışmalarının yalnızca bir onarım süreci olmadığını, aynı zamanda depreme karşı kapsamlı güçlendirmeyi de içerdiğini belirten Aksu, dünya mirası niteliğindeki bu eşsiz yapının geleceğe güvenle taşınmasını hedefleyen kapsamlı bir mühendislik ve koruma seferberliği ile yürütüldüğünü ifade etti.
Tüm sürecin şu aşamalardan geçerek planlandığını açıkladı:
- Bütünsel projelendirme
- İleri düzey yapısal modelleme
- Detaylı zemin etütleri
- Deprem güvenliği analizleri
Bu çalışmaların tamamlanmasının ardından Bilim Kurulu denetiminde, bilimsel veriler ışığında uygulamaya alındığı kaydedildi.
Bilim Kurulu'nun Koruma-Öncelikli Yaklaşımı
Bilim Kurulu, Ayasofya gibi eşsiz bir yapıda yürütülen çalışmaların koruma-öncelikli ve en düşük müdahale ilkesiyle ilerlediğini vurguladı. Tarihi dokuya zarar vermemek için üst düzey mühendislik önlemleri uygulanırken, tüm uygulamaların ölçüm, izleme ve bilimsel raporlama süreçleriyle birlikte yürütüldüğü belirtildi.
Hazırlanan projeler, Bilim Heyeti ve Koruma Kurulu kararları doğrultusunda hayata geçirilirken her aşamanın titizlikle planlandığı ifade edildi.
Devam Eden Çalışmalar ve Gelecek Planları
Restorasyon kapsamında, hem kurşun örtünün yenilenme ihtiyacı hem de kapsamlı güçlendirme çalışmaları nedeniyle kubbe üzerindeki kurşun kaplamaların sökülerek onarılması veya değiştirilmesine yönelik çalışmalar kararlılıkla sürüyor. Eylül 2025'te başlatılan geçici çelik çatı ve platform uygulamaları da aynı hassasiyetle yürütülüyor.
Onaylı projeler doğrultusunda dış cephe ve kubbe üstü çalışmalar eş zamanlı olarak devam ederken, Ayasofya-i Kebir Camii'nde yürütülen restorasyon ve koruma çalışmalarının Bilim Kurulu denetiminde, Koruma Kurulu kararları doğrultusunda ve bilimsel yöntemlerle süreceği bildirildi.
İbadet ve ziyaret sürekliliği ile tarihi yapının korunması eş zamanlı olarak titizlikle yürütülmeye devam edecek. Bu kapsamlı çalışmalar sayesinde Ayasofya-i Kebir Camii'nin hem günümüzdeki işlevselliği korunacak hem de gelecek nesillere güvenle aktarılması sağlanacak.
