Amasya'nın Tescilli Lezzeti: 12 Saatte Pişen Taş Fırın Keşkeği
Amasya mutfağının simgelerinden biri olan coğrafi işaretli taş fırın keşkeği, hazırlanışı ve tarihiyle dikkat çekiyor. Bu geleneksel yemek, pişmesi tam 12 saat süren dünyanın en uzun hazırlık gerektiren lezzetlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Geleneksel Pişirme Yöntemi ve Süreci
Taş fırın keşkeği, akşamdan odun ateşiyle ısıtılan taş fırına bırakılıyor ve gece boyunca pişerek sabah sofralara ulaşıyor. Yüzyıllardır bayram ve düğünlerin vazgeçilmezi olan bu lezzet, uzun hazırlık süresiyle dünyanın en zahmetli yemekleri arasında gösteriliyor.
2.500 Yıllık Tarihçe ve Arkeolojik Bulgular
Keşkeğin tarihçesi, Amasya'daki Oluz Höyük arkeolojik kazılarında ortaya çıktı. İçinde kemik ve tahıl parçalarının yer aldığı toprak çömleğin bulunmasıyla, bu yemeğin geçmişinin 2 bin 500 yıl öncesine dayandığı kayıtlara geçti. Pers dönemine ait bir saray mutfağında bulunan 30 santim uzunluğundaki tencerenin 30 kişilik bir yemeği pişirecek ölçülerde olduğu görüldü.
Malzemeler ve Besleyici Özellikleri
Kuzu gerdan et, ilikli kemik, nohut, yarma ve tereyağının başlıca kullanıldığı keşkek, geleneksel Türk mutfağının en eski yemeklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Besleyici, doyurucu ve tok tutucu özellikleriyle günün üç öğününde yenilebiliyor veya bayramlarda, düğün ve eğlencelerde misafirlere ikram ediliyor.
Uzman Görüşleri ve Sırları
Gurme Yaman Kesim, keşkeğin geçmişinin Hitit dönemine kadar dayandığını belirterek, "Aslına uygun malzeme ve doğru pişirme yöntemine önem veriyoruz. 3 bin yıllık özel bir yemekten söz ediyoruz" dedi. Kesim, keşkeğin iyi pişirildiğinin işaretinin yüzeyindeki çeperler olduğunu vurgulayarak, "Eğer çeperde kabuk bağlama ve kolajen ortaya çıkıyorsa kesinlikle o iyi bir fırın keşkeğinin emaresidir" ifadelerini kullandı.
Turizm ve Tüketimdeki Yeri
Amasya Yalıboyu Turizm İşletmeleri Derneği Başkanı Selçuk Başün, keşkeğin orijinal coğrafi işaretli haliyle pişirildiğinde dünyanın en uzun süreyle hazırlanan yemeklerinden biri olduğunu söyledi. Başün, "Odun ateşinde ısınan taş fırında küpün içinde 12 saat gibi bir süreyle pişiyor. En çok tüketilip beğenilen yemeklerimizdendir" diye konuştu.
Kentteki restoranların menüsünde yer alan keşkek, günün her öğününde keyifle tüketiliyor ve Amasya'nın kültürel mirasının önemli bir parçası olarak varlığını sürdürüyor.
