Türkiye'de Sigara Bırakma Seferberliği: Kapsamlı Destek ve Etkileyici Rakamlar
Sağlık Bakanlığı, tütün ürünleriyle mücadele konusundaki kararlılığını sürdürerek, ülke genelinde sigara bırakma seferberliğini aktif bir şekilde yürütüyor. Toplumda tütünün sağlığa zararları konusunda farkındalık oluşturmak amacıyla mobil sigara bırakma ekipleri ve tütünle mücadele timleri sahada görev yaparken, sağlık tesislerindeki Sigara Bırakma Poliklinikleri de vatandaşlara ücretsiz destek ve danışmanlık hizmeti sağlıyor.
Yaygın ve Erişilebilir Poliklinik Hizmetleri
Türkiye genelinde şu anda yaklaşık 1500 Sigara Bırakma Polikliniği bulunuyor. Bu polikliniklerde danışanların şartlarına uygun olarak uzaktan veya yüz yüze hizmet verilebiliyor ve tüm süreç hekimler tarafından yönetiliyor. Ayrıca, şiddetli nikotin yoksunluğu belirtileri gösteren veya sigarayı bırakma sürecinde fizyolojik zorluk yaşayan kişiler için ücretsiz ilaç desteği sağlanıyor.
4 Milyondan Fazla Muayene ve Dijital Çözümler
Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak sunulan sigarayı bırakma tedavisinde, toplamda 4 milyondan fazla muayene gerçekleştirildi. Uzman hekimler tarafından uygun görülen 1,5 milyondan fazla kişi, bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış ilaç tedavisinden faydalandı. Hizmetlere erişimi artırmak için 81 ilde 150 merkezde çevrim içi (uzaktan) sigara bırakma polikliniği de hizmete alındı. Bu model sayesinde vatandaşlar, fiziki başvuru gerektirmeden dijital platformlar üzerinden hekimler tarafından değerlendirilerek danışmanlık, motivasyonel destek ve izlem hizmeti alabiliyor.
ALO 171 Hattı ve Mobil Ekiplerin Rolü
Sağlık Bakanlığı'nın hayata geçirdiği ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı, sigarayı bırakmak isteyen bireylere rehberlik ediyor. Aramalarda motivasyon sağlayıcı görüşmeler yapılarak, danışanlara 7 gün 24 saat canlı destek sunuluyor. 2025 yılında bu hatta yaklaşık 134 bin çağrı yanıtlanırken, hat üzerinden toplamda 441 bin vatandaş araması gerçekleştirildi. Mobil sigara bırakma hizmetleri kapsamında ise Tütünle Mücadele Timleri, kamu kurumları, eğitim alanları ve iş yerlerinde yerinde bilgilendirme ve danışmanlık sağlıyor. Bu çalışmalar sonucunda, 2025 yılında sahadan gelen yaklaşık 43 bin danışan ALO 171'e yönlendirilerek sigara bırakma hizmeti aldı.
Yeşilay'dan Çarpıcı Uyarılar ve İstatistikler
YEŞİLAY Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, sigaranın toplumdaki en yıkıcı etmenlerden biri olduğunu vurgulayarak sigarayı bırakma çağrısı yaptı. Dinç, "Tütün önlenebilir ölüm nedenleri arasında ilk sırada. Dünya çapında her gün 22 bin, yılda 8 milyondan fazla insan tütüne bağlı olarak hayatını kaybediyor" dedi. E-sigara bağımlılığı konusunda da uyarıda bulunan Dinç, çocuklar ve gençlerin e-sigarayı yetişkinlerden 9 kat daha fazla kullandığını belirtti.
Yeşilay Danışmanlık Merkezi'ne (YEDAM) yapılan 23 bin başvuru üzerinden yapılan araştırmalara göre, sigaraya başlama yaşının 16, ortalama tüketim süresinin 23 yıl ve günlük tüketim miktarının 22 adet olduğu görülüyor. Ancak olumlu bir gelişme olarak, Yeşilay'a tedavi için gelen 7 kişiden 6'sının bağımlılıktan kurtulduğu açıklandı.
