Epilepsinin Bilinmeyen Yüzü: Dejavu Hissi ve Diğer Sinsi Belirtiler
Epilepsi denildiğinde akla genellikle kasılma ve bayılma gibi belirgin semptomlar geliyor. Ancak uzmanlara göre, bu hastalığın çok daha sinsi işaretleri olabilir. Sık tekrarlayan dejavu hissi, açıklanamayan kokular duyma veya kısa süreli donakalma gibi durumlar, epileptik nöbetlerin habercisi olarak ortaya çıkabiliyor. Bu belirtilerin göz ardı edilmemesi ve tekrarlaması halinde bir uzmana başvurulması büyük önem taşıyor.
Epilepsi: Genetik mi, Sonradan mı Gelişir?
Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, Uluslararası Epilepsi Günü kapsamında yaptığı açıklamalarda, epilepsinin doğuştan gelen bir hastalık olmadığını vurguladı. Gömceli, hastalığın sadece beşte birinin genetik kaynaklı olduğunu belirterek, epilepsinin çoğunlukla sonradan ortaya çıkan nedenlerle geliştiğini ifade etti. Anne karnında oksijensiz kalma, doğum sırasında beynin hasar görmesi veya hayatın herhangi bir döneminde yaşanan kafa travmaları gibi faktörlerin epilepsiye yol açabileceğini söyledi. Ayrıca beyin tümörleri, damar tıkanıklıkları ve kanamaları da epilepsi nedenleri arasında yer alıyor. Gömceli, hastaların yüzde 80'inin doğumsal nedenlerle bu hastalığı taşımadığını ve beyin sahibi her bireyin potansiyel bir epilepsi adayı olduğunu ekledi.
Dejavu Hissi ve Diğer Sıra Dışı Belirtiler
Epilepsi nöbetlerinin belirtileri hakkında konuşan Prof. Dr. Gömceli, hastalığın sadece büyük kasılmalı nöbetlerle sınırlı olmadığını vurguladı. Beynin belirli bölgelerinde uygunsuz elektrik üretimine bağlı olarak, o bölgeyle ilgili çeşitli bulgular ortaya çıkabiliyor. Bu bulgular arasında şunlar yer alıyor:
- Sürekli tekrarlayan dejavu hissi, örneğin "Bu anı daha önce yaşamışım gibi" duygusu.
- Ortamda olmayan, özellikle nahoş kokular duyma.
- Boğazda bir şey varmış gibi yutkunma veya yalanma hareketleri.
- Ani bağırmalar, gülme veya ağlama nöbetleri.
- Kısa süreli donakalma ve duraksama durumları.
Gömceli, bu tür belirtilerin epilepsi şüphesi doğurabileceğini ve dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Epilepsi Nöbeti Sırasında Yapılması ve Yapılmaması Gerekenler
Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, büyük kasılmalı nöbet geçiren bir hastaya nasıl müdahale edilmesi gerektiğini de açıkladı. Epilepsi nöbetlerinde genellikle önce kasılma, ardından yere düşme ve bilinç kaybı görülüyor. Bu sırada yapılması gerekenler şunlardır:
- Hastanın etrafındaki tehlikeli nesneleri uzaklaştırmak.
- Kravat veya gözlük gibi eşyaları gevşetmek veya çıkarmak.
- Hastayı yaralanabileceği unsurlardan uzak tutmak.
Yapılmaması gerekenler ise şöyle sıralanıyor:
- Ağza kaşık, parmak sokmak veya çeneyi açmaya çalışmak.
- Kolonya veya soğan koklatmak, çünkü bunlar nöbeti durdurmaz.
Gömceli, epilepsi nöbetlerinin genellikle yarım dakika ile bir dakika arasında kendiliğinden sonlandığını, ancak hasta kendine gelmeden tekrarlayan nöbetler olursa 112 acil servisin aranması gerektiğini vurguladı. Bu durumun hayati risk taşıyabileceğini de sözlerine ekledi.
