Erken Tanı Kansere Karşı En Etkili Mücadele Yöntemi
Doç. Dr. Harun Karabacak, dünya genelinde artış gösteren kanser vakalarına dikkat çekerek, hastalıkla mücadelede en kritik unsurun erken teşhis olduğunu belirtti. 1-7 Nisan Kanser Haftası kapsamında değerlendirmelerde bulunan Karabacak, düzenli sağlık kontrolleri, tarama programlarına aktif katılım ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesinin kanser riskini önemli ölçüde azaltabileceğini ifade etti.
Küresel Kanser Yükü Endişe Verici Boyutlarda
Kanserin tüm dünyada önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini vurgulayan Karabacak, Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansının (IARC) GLOBOCAN 2022 verilerine göre dünyada yaklaşık 20 milyon yeni kanser vakası görüldüğünü açıkladı. Aynı verilere göre yaklaşık 10 milyon kişinin hastalık nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten uzman, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde yıllık yeni vaka sayısının 2050'de 35 milyona ulaşmasının beklendiğini kaydetti.
Türkiye'deki Kanser Profili
Türkiye'de de kanser yükünün dikkat çekici seviyelerde olduğunu aktaran Doç. Dr. Harun Karabacak, "IARC 2022 tahminlerine göre yıllık yaklaşık 240 bin yeni vaka görülüyor. Sağlık Bakanlığı verilerinde ise raporlama yılına göre 211 bin ile 223 bin arasında yeni tanı bildiriliyor. Fark ise veri yılı ve yöntemlerden kaynaklanabiliyor." ifadelerini kullandı.
Dünya genelinde en sık görülen kanser türlerinin akciğer, meme, kolorektal, prostat ve mide olduğunu belirten Karabacak, Türkiye'de de benzer bir dağılım görüldüğünü açıkladı. Akciğer kanserinin yaklaşık 41 bin yeni vakayla ilk sırada yer aldığını, bunu meme, kolorektal, prostat ve tiroid kanserlerinin takip ettiğini söyledi.
Erken Tanının Kritik Rolü
"Birçok kanser türü başlangıçta belirgin şikayet vermeden ilerleyebiliyor." diyen Karabacak, hastalığın erken dönemde saptanmasının hem tedavi seçeneklerini artırdığını hem de daha başarılı sonuçlar elde edilmesini sağladığını vurguladı.
Tarama programlarının özellikle meme, serviks ve kolorektal kanserlerde etkili olduğunu ifade eden uzman, hastalığın klinik olarak ilerlemeden saptanabildiğini, bunun da tedavi başarısını ve yaşam kalitesini önemli ölçüde artırdığını kaydetti. Erken evrede yakalanan olgularda daha sınırlı cerrahi girişimler ve daha az agresif tedavilerin mümkün olabildiğinin altını çizdi.
Korunma ve Yaşam Tarzı Önerileri
Kanserden korunmada yaşam tarzının belirleyici olduğuna işaret eden Doç. Dr. Harun Karabacak, şu temel yaklaşımları sıraladı:
- Sigara ve tütün ürünlerinden kesinlikle uzak durulması
- Dengeli ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının benimsenmesi
- Düzenli fiziksel aktivite yapılması
- İdeal kilonun korunması
- Alkol tüketiminin sınırlandırılması
"Türkiye'de erkeklerde kanser sıklığının kadınlara göre daha yüksek olmasının, başta tütün kullanımı olmak üzere önlenebilir risk faktörlerinin önemini ortaya koyuyor." değerlendirmesini yapan Karabacak, düzenli kontroller ve tarama programlarına katılımın yaşam kurtardığını bir kez daha hatırlattı.
