Avrupa Birliği Komisyonu, göç ve vize politikalarında köklü bir dönüşümü hedefleyen yeni bir strateji önerisini kamuoyuna duyurdu. Bu kapsamlı plan, düzensiz göçle mücadelede işbirliği yapan üçüncü ülkelere vize süreçlerinde kolaylık sağlanması, mevcut vizesiz seyahat rejimlerinin daha sıkı izlenmesi ve yükümlülüklerini yerine getiren ülkeler için vizesiz seyahatin devamının desteklenmesini amaçlıyor.
AB Komisyonu'ndan Ortak Açıklama
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen ile İç İlişkiler ve Göçten Sorumlu Üye Magnus Brunner, birbiriyle bağlantılı yeni göç ve vize stratejisi önerisini tanıtmak üzere ortak bir basın toplantısı düzenledi. Virkkunen, vize politikasının günümüz gerçeklerini, büyük jeopolitik değişimleri, küresel rekabeti ve gelişen güvenlik sorunlarını yansıtması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, AB'nin değerlerine sadık kalırken çıkarlarını savunmak için tüm araçlarını kullanması gerektiğini ifade etti.
Stratejinin Temel Hedefleri
Virkkunen, AB'nin vizeyi daha stratejik, koordineli ve kararlı bir şekilde kullanmak istediğini belirterek, ilk kapsamlı AB vize stratejisini önerdiklerini dile getirdi. Güvenilir ortaklar için netlik ve verimliliğe, suistimalle mücadele etmek ve tehditlere yanıt vermek için daha güçlü araçlara ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Özellikle, yeni kurulan ve hızla büyüyen şirketler için hedefli, hızlı bir AB vize programının uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi gerektiğini ekledi.
Göç ve Vize Stratejilerinin İkiz Doğası
Brunner, göç ve vize stratejilerinin ikiz olduğunu vurgulayarak, bunların birbirleriyle çok yakından bağlantılı olduğunu ve birlikte ilerlemeleri gerektiğini belirtti. Bu iki stratejiyle, AB'ye kimin girebileceği, kimin kalabileceği ve kimin ayrılması gerektiği konusunda yeni bir yol haritası belirlendiğini açıkladı. Brunner, vizesiz seyahatin bir ayrıcalık olduğunu ve bu ayrıcalığın sorumlulukları da beraberinde getirdiğini ifade etti.
Yeni Öneride Yer Alan Düzenlemeler
Yeni Vize Stratejisi, vize serbestisi, güvenlik, dijitalleşme ve yetenek çekme alanlarında kapsamlı düzenlemeler öngörüyor. Bu çerçevede, vizesiz seyahatten faydalanması muhtemel ülkeler açık kriterler üzerinden değerlendirilecek, mevcut vizesiz rejimler ise kötüye kullanımın önlenmesi amacıyla daha sıkı izlenecek.
- Geri dönüş ve geri kabul konularında işbirliği göstermeyen, AB'nin güvenliğini tehdit eden eylemlerde bulunan üçüncü ülkelere yönelik vize başvurularının askıya alınması veya kısıtlanması gibi önlemler gündeme gelebilecek.
- Geri dönüş ve geri kabul, güvenlik ile düzensiz göçle mücadele alanlarında AB ile etkin işbirliği yürüten üçüncü ülkelere vize başvuru süreçlerinde kolaylaştırıcı uygulamalar, daha elverişli prosedürler ve teşvik edici düzenlemeler sağlanacak.
- Güvenilir yolculara yönelik kolaylıklar artırılacak; kanıtlanmış seyahat geçmişine sahip kişilere daha uzun süreli çok girişli vizeler verilmesi, iş dünyası için doğrulanmış şirketlerden oluşan ortak bir listenin oluşturulması planlanıyor.
Mevcut Vizesiz Seyahat Rejimlerinin Denetimi
Yeni strateji kapsamında, mevcut vizesiz seyahat rejimleri daha sıkı denetime tabi tutulacak. Yenilenen Vize Askıya Alma Mekanizması çerçevesinde, vizesiz seyahatten yararlanan ülkelerin yükümlülüklere uyumu düzenli olarak izlenecek. Bu mekanizma ile vizesiz seyahatin kötüye kullanımının önlenmesi ve şartlara uyumun sürdürülmesi hedefleniyor. Yükümlülüklerini yerine getiren ülkeler için ise uygulamanın devamı güvence altına alınacak.
Dijitalleşmenin Rolü
Dijitalleşme, stratejinin temel unsurları arasında yer alıyor. Vizesiz seyahat edenler için Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi'nin (ETIAS), 2026'nın son çeyreğinde devreye girerek seyahat öncesi kontrolleri kısmen otomatikleştirmesi öngörülüyor. Vizeye tabi yolcuların, başvuru süreçlerini tamamen çevrim içi tamamlayabilmesine imkan tanınacak. Birliğin bilişim sistemlerinin 2028 yılına kadar tam uyumlu hale getirilmesiyle, tek bir merkez üzerinden birden fazla veri tabanının aynı anda sorgulanabilmesi mümkün olacak. Bu sayede bilgi paylaşımının güçlendirilmesi ve vize kötüye kullanımının önlenmesi hedefleniyor.
Nitelikli İş Gücü ve Öğrencilere Yönelik Kolaylıklar
Yeni strateji kapsamında AB, nitelikli iş gücü, öğrenciler, araştırmacılar ve yenilikçi girişimciler için mevcut mevzuatta olası değişiklikleri değerlendirecek. Start-up ve scale-up kurucularına yönelik hedefli bir yasal çerçeve oluşturulması da stratejide yer alıyor. Ayrıca, vize süreçlerinde üçüncü ülke vatandaşları ve işverenlere destek sağlanması ve nitelikli başvurular için ek AB fonları ayrılması öngörülüyor.
Brunner'ın Türkiye ile İlgili Açıklaması
Bir gazetecinin Türkiye gibi belirli ülkelerin bu stratejide öne çıkarılıp çıkarılmadığı sorusuna Brunner, Herkesle görüşüyoruz. Elbette belirli bir ülke yok, ancak çok objektif, adil ve sağlam kurallar hazırlamamız gerekiyor ve AB dışındaki ortaklarımızla da bunu görüşüyoruz yanıtını verdi. Bu ifade, stratejinin genel ve tarafsız bir yaklaşım benimsediğini gösteriyor.
