TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilen 12. Yargı Paketi, milyonlarca vatandaşın yakından takip ettiği infaz düzenlemesi, denetimli serbestlik ve IBAN mağdurlarına yönelik düzenlemeleri içeriyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in değerlendirmeleriyle gündeme gelen paket, kamuoyunda genel af iddialarını boşa çıkarırken, belirli suçlarda ceza indirimi ve yargılama süreçlerinde hızlandırma öngörüyor. İşte 12. Yargı Paketi'nin tüm detayları ve IBAN mağdurları düzenlemesinin içeriği.
12. Yargı Paketi Ne Zaman Yasalaşacak?
12. Yargı Paketi, TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edildikten sonra önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'nda görüşülecek. Genel Kurul'da oylamanın ardından Cumhurbaşkanı'nın onayı ve Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor. Takvim, yeni yasama döneminin yoğunluğuna bağlı olarak şekillenecek.
12. Yargı Paketi Maddeleri Neler?
Teklifte öne çıkan düzenlemeler şunları içeriyor:
- Miras kalan taşınmazların satışına ilişkin yeni düzenlemeler.
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamasında değişiklikler.
- Bilirkişilik sistemi ve yargılama süreçlerine yönelik düzenlemeler.
- Duruşma süreleri ve yargılamaların hızlandırılmasına ilişkin hükümler.
- Kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişilere yönelik ceza indirimi düzenlemesi.
IBAN Mağdurları Düzenlemesi Neler Getiriyor?
Komisyonda kabul edilen düzenleme ile banka hesabını maddi menfaat karşılığında veya başkalarının yönlendirmesiyle kullandıran ancak olayın niteliği bakımından farklı değerlendirilmesi gereken bazı kişiler için ceza indirimi uygulanabilmesinin önü açılıyor. Kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak anılan bu kesime ilişkin düzenlemenin, mahkemelerin somut olayın özelliklerini dikkate alarak daha esnek değerlendirme yapabilmesini sağlaması amaçlanıyor.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Organize dolandırıcılıkla mücadelemizde en küçük bir geri adım söz konusu değildir. Düzenleme yalnızca, suça katkısı, banka hesabını veya hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları vermekle sınırlı kalan kişiler bakımından daha ölçülü bir değerlendirme yapılmasını amaçlamaktadır" ifadelerini kullandı.
İnfaz Düzenlemesi ve Af Var mı?
Yargı Paketi kapsamında kamuoyunda konuşulan genel af düzenlemesine ilişkin herhangi bir madde yer almıyor. Ayrıca pakette tüm hükümlüleri kapsayan geniş kapsamlı bir infaz affı da bulunmuyor. Sosyal medyada yer alan genel af iddiaları, teklifin mevcut içeriğinde karşılık bulmuyor.
İdare Mahkemelerinde Tek Hakimle Çözümlenecek Davalar
Teklifle, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'da düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, idare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletilecek. Düzenleyici işlemlere karşı açılanlar hariç, konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere karşı açılan iptal davaları ve tam yargı davaları, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında tesis edilen uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuranlar hariç disiplin cezası ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlileri hakkında tesis edilen geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlilerine verilen uyarma cezasına karşı açılan davalar, mesleki faaliyeti geçici veya sürekli olarak engelleyenler hariç olmak üzere kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyeleri hakkında verdiği disiplin cezalarına karşı açılan davalar, 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un uygulanmasından doğan davalar, idare mahkemesi hakimlerinden biri tarafından çözümlenecek. Ayrıca 486 bin lirayı aşmayan davalar, vergi mahkemesi hakimlerinden biri tarafından karara bağlanacak.
Bilgisayarlarda Arama ve El Koyma Düzenlemesi
Teklifle, Kanun'un "Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma" hükmünde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkanının bulunmaması halinde, hakim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde cumhuriyet savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin haline getirilmesine karar verilecek. Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlar, 24 saat içinde hakim onayına sunulacak. Hakim, kararını en geç 24 saat içinde verecek. Sürenin dolması veya hakim tarafından aksine karar verilmesi halinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhal imha edilecek.
HAGB Düzenlemesi ve Denetim Süresi
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması" düzenlemesinde yapılan değişikliğe göre, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, 2 veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklı olacak. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, 5 yıl süreyle denetime tabi tutulacak. Denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyecek.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmayacak.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda Değişiklikler
Teklif, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki "Belirsiz alacak davası" başlıklı hükmü yürürlükten kaldırıyor. Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilecek. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak. Ayrıca duruşmalar arasındaki süre 3 aydan daha uzun olamayacak.
Geçiş Hükümleri
Kanun teklifiyle geçiş hükümleri de düzenleniyor. Buna göre, İcra ve İflas Kanunu'nda yer alan ve düzenlemeyle belirtilen taşınmazlara yönelik hükümdeki değişiklikler, teklifin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmayacak. Benzer şekilde, idari yargı ve adli tıp alanındaki değişiklikler için de geçiş hükümleri öngörülüyor.
