Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İdari Yargı Günü dolayısıyla düzenlenen programda önemli açıklamalarda bulundu. Konuşmasında hukuk devleti, yargı bağımsızlığı ve yeni anayasa ihtiyacına vurgu yapan Erdoğan, idari yargının önemine dikkat çekti.
Hukuk Devleti Vurgusu
Erdoğan, hukuk devletinin en genel tanımının, devletin tüm kurum ve organlarıyla hukuk içinde kalması olduğunu belirterek, adil ve etkin işleyen bağımsız ve tarafsız bir yargının bu tanımın hayata geçirilmesinde kilit rol oynadığını ifade etti. Devletin üç temel sütunundan biri olan yargı içindeki idari yargının, vatandaşın kamu karşısında hakkını arayacağı güvenli bir liman olduğunu söyledi.
Danıştay'ın Tarihsel Rolü
Danıştay'ın 158 yıl önce Şûrâ-yı Devlet adıyla kurulduğunu hatırlatan Erdoğan, o dönemde hukuki güvenlik ve adil idare ilkelerinin altının çizildiğini belirtti. Cumhuriyet döneminde Danıştay'ın hukuk devleti ilkesinin yerleşmesi için önemli hizmetler ifa ettiğini, zamanla yargısal denetim fonksiyonunun öne çıktığını kaydetti.
Devlet-Vatandaş İlişkisinde Denge
Erdoğan, devlet ile vatandaş arasındaki ilişkinin eşitler arası bir ilişki olmadığını, idare hukukunun bu ilişkide bir denge unsuru olduğunu vurguladı. İdari yargının adil ve etkin işleyişinin, kuvvetler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı açısından özel öneme sahip olduğunu, bunun hukuk devleti standartları için kritik bir gösterge olduğunu söyledi.
Reformlarla Güçlenen Yargı
Son 23 yılda hayata geçirilen reformlarla iyi yönetim idealinin güç kazandığını belirten Erdoğan, mahkeme sayısının yüzde 68 artırılarak 245'e çıkarıldığını, istinaf sisteminin getirilmesiyle Danıştay'ın iş yükünün azaldığını açıkladı. İstinaf öncesi 186 bine yaklaşan dosya sayısının 2025 sonu itibarıyla 82 bine düştüğünü ifade etti.
Yeni Anayasa Çağrısı
Erdoğan, konuşmasının en dikkat çekici bölümünde yeni anayasa ihtiyacına değindi. Şûrâ-yı Devlet'in kuruluşundan 8 yıl sonra ilk anayasanın yürürlüğe girdiğini hatırlatan Erdoğan, dört anayasaya rağmen Türk milletinin iyi bir anayasa özleminin dinmediğini söyledi. Son iki anayasanın darbe ürünü olmasının bu durumda büyük payı olduğunu belirterek, "Bu demokratik ayıbı gidermek, Türk siyasetinin boynunun borcudur" dedi. Yeni, kuşatıcı, özgürlükçü ve sivil bir anayasanın demokrasiyi aşağıdan yukarıya inşa etme imkanı sunduğunu ifade etti.
Geçmiş Yargı Krizleri
Erdoğan, yargı tarihindeki olumsuz örneklere de değinerek, Yassıada ve 12 Eylül'ün yanı sıra 17-25 Aralık darbe girişimini hatırlattı. Yargı yetkisinin kullanımına hukuk dışı müdahalenin kabul edilemeyeceğini, ancak yargının da yasama ve yürütmeye vesayet yapma hakkı olmadığını vurguladı. Anayasanın yargı yetkisini hukuka uygunluk denetimiyle sınırladığını, yerindelik denetimi yapılamayacağını belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, reform iradelerinin ilk günkü gibi güçlü olduğunu, kamu idaresinde etkinlik, hesap verilebilirlik ve şeffaflığı artıracak adımlar atmaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.
