Fuat Oktay'dan İran Saldırılarına Sert Tepki: Hukuka Aykırı ve Diplomasiye Darbe
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, İran'a yönelik saldırıların uluslararası hukuk bakımından hiçbir meşruiyeti olmadığını açıkça ifade etti. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi'nde (ASBÜ) düzenlenen "Dış Politika Söyleşileri" etkinliğinde konuşan Oktay, müzakerelerin devam ettiği bir dönemde askeri saldırıların başlatılmasının yalnızca bir devlete değil, aynı zamanda diplomasiye yönelmiş bir darbe niteliği taşıdığını vurguladı.
Bölgesel Krizler ve Küresel Etkiler
Oktay, "Bölgesel Krizler ve Türkiye" başlıklı söyleşide, güncel dış politika değerlendirmelerini paylaştı. Bölgedeki gelişmelerin değişen dünya düzeninin parçaları olarak okunması gerektiğini belirten Oktay, savaşlar, işgaller, enerji krizleri, göç hareketleri ve terör tehditlerinin teknoloji, ekonomi, savunma sanayisi ve büyük güç rekabetiyle iç içe geçtiğini anlattı. Artık hiçbir bölgesel krizin yalnızca bölgesel etkilerle sınırlı kalmadığını, küresel sistemin fay hatlarına dokunduğunu ifade etti.
Türkiye'nin çevresinin adeta bir ateş çemberi olduğunun altını çizen Oktay, ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla başlayan sürecin bölgenin son yıllarda karşılaştığı en derin krizlerden birine dönüştüğünü kaydetti. Bu çatışmaların sadece askeri hadiseler olmadığını, enerjiden finansal piyasalara kadar çok geniş bir alanı etkilediğini belirtti.
Uluslararası Hukuk Vurgusu ve Diplomasi Çağrısı
Oktay, mevcut tablonun yalnızca Orta Doğu'yu değil, Avrupa'yı, Asya'yı, Çin'i, Rusya'yı ve küresel ekonomiyi de doğrudan ilgilendirdiğini söyledi. "Burada şu temel noktayı vurgulamak gerekir, İran'a yönelik saldırıların uluslararası hukuk bakımından hiçbir meşruiyeti yoktur. Müzakerelerin sürdüğü bir dönemde askeri saldırıların başlatılması, yalnızca bir devlete değil, diplomasiye de yönelmiş bir darbe niteliğindedir." şeklinde konuştu.
İran'ın ABD ve İsrail'e karşı kendisini savunma hakkı olduğunu bildiren Oktay, ancak bu gerekçeyle komşu veya bölge ülkelerini hedef alan saldırılar gerçekleştirmesinin de doğru olmadığını belirtti. İran'ın bu stratejisinin yanlış olduğunu söyleyen Oktay, "Bir an önce bu yanlıştan dönülmesinde fayda var. Bölgesel güvenlik, bir ülkenin savunma iddiasıyla diğer ülkelerin güvenliğini tehlikeye atabileceği bir alan değildir." dedi.
Türkiye'nin Dış Politika Yaklaşımı
Oktay, Türkiye'nin hem hukuksuz dış müdahalelere karşı çıktığını hem de krizlerin bölge geneline yayılmasını önlemeye çalıştığına işaret ederek, İsrail'in saldırılarının bedelini tüm dünyanın ödediğinin altını çizdi. Son yıllarda Orta Doğu, Balkanlar, Kafkasya ve Kuzey Afrika'da pek çok ülkenin zayıflatıldığını, hatta bazı durumlarda başarısız devlet halinde sürüklendiğine değindi.
"Rejim değişikliği" söylemiyle yapılan müdahalelerin sonunda çoğu zaman demokrasi, barış ve refah değil; parçalanma, terör, göç ve insani kriz ortaya çıkardığını belirten Oktay, Türkiye'nin ilkesel olarak bu tür dış müdahalelere karşı mesafeli bir tutum aldığını aktardı.
Türk dış politikasının egemenlik ve milli menfaatleri korumayı esas alan, uluslararası hukuka ve devletlerin bütünlüğüne saygıyı önceleyen, insani diplomasiye odaklı bir anlayışa sahip olduğunu dile getiren Oktay, "Türk dış politikası işgalci ya da emperyalist değil, karşılıklı saygı, ortak fayda ve kazan-kazan anlayışına dayanmaktadır." ifadelerini kullandı.
Krizlere Karşı Stratejik Dayanıklılık
Oktay, Türkiye'nin mevcut krizler karşısındaki yaklaşımının güvenlik, diplomasi ve stratejik dayanıklılık başlıkları altında şekillendiğini belirtti. Krizler karşısında güvenliğini kararlılıkla koruyan, diplomatik çözümleri önceleyen ve stratejik dayanıklılığını güçlendirerek risklere karşı direnç geliştiren bir yaklaşım benimsendiğini vurguladı.
Konuşmasının ardından Oktay, ASBÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gürol Baba moderatörlüğünde katılımcıların sorularını yanıtladı. Uluslararası düzeyde mevcut kurumların etkilerini yitirmesi ve yeni kurumsal oluşumların gerçekleşme imkanı olup olmadığı sorusunu yanıtlayan Oktay, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "dünya 5'ten büyüktür" sözünü anımsattı.
Bütün ülkelerin bir arada oturup konuşabileceği, sorunların değerlendirileceği, çözüm üretileceği ortak bir yapıya ihtiyaç olduğunu dile getiren Oktay, Afganistan ve Pakistan arasındaki çatışmaların İran'a yönelik saldırılarla bağlantılı olabileceğine inandığını söyledi. ABD ve İsrail'in İran'da rejim değişikliği hedefini gerçekleştirme ihtimalinin mümkün olmadığını belirtti.
Oktay, Türkiye'nin tüm bu ateş çemberi içinde güvenli liman olarak kalmayı başaran tek ülke olduğunu sözlerine ekledi. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan ise bölgesel krizlerin küresel dönüşüm ve güç dengeleriyle birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.
