Kadıköy'de Cami İhtiyacı Tartışması: 'Cami Düşmanlığı Çok Ayıp'
İstanbul, tarih boyunca camileriyle kimlik kazanmış bir şehir olarak bilinirken, Kadıköy'de yeni bir cami yapılması fikri yeniden ideolojik tartışmaların odağına yerleşti. Metropolün en yoğun ilçelerinden biri olan Kadıköy'de, günlük nüfus hareketliliğinin bir milyonu aştığı belirtilirken, mevcut ibadethanelerin yetersiz kaldığı iddia ediliyor.
Somut İhtiyaç ve Toplumsal Gerçeklik
Kadıköy ilçesi, her gün yüz binlerce insanın gelip geçtiği, cuma günleri ise sokaklara taşan bir insan selinin yaşandığı bir merkez konumunda. Küçük mescitlerin yetersiz kaldığı, vatandaşların kaldırımlarda ve dükkân önlerinde namaz kılmak zorunda kaldığı bir tablo çizen yetkililer, yeni cami talebinin bir "tercih" değil, açık bir ihtiyaç olduğunu vurguluyor. İstanbul'un bu tarihi mirastan mahrum bırakılmaması gerektiği ifade ediliyor.
İsmail Kahraman'dan Sert Tepki
Türk siyasetinin önemli isimlerinden ve Taksim Camii'nin yapımında emeği geçen eski TBMM Başkanı İsmail Kahraman, konuyla ilgili açıklamalarında keskin ifadeler kullandı. Kahraman, "Cami düşmanlığı çok ayıp" diyerek, Kadıköy'ün resmi nüfusunun 480 bin civarında olduğunu ancak günlük insan popülasyonunun bir milyonu aştığını hatırlattı.
Kahraman şunları söyledi: "Küçük mescitlerde insanlar namazını kılmaya çalışıyor. Cuma günleri sokağa taşıyor. Karşı olanlar cemaatin ne kadar çile çektiğini bilmiyor. Danimarka'da, Batı'da cami düşmanlığı olsa anlarım. Ama Müslüman memlekette olması çok ayıp. Müslümanların bu camiye ihtiyacı var."
İstanbul'un Cami Kimliği ve Kadıköy'ün Durumu
İstanbul'un geçmişten bugüne camiler, külliyeler ve ibadet kültürüyle yoğrulmuş bir şehir olduğuna dikkat çeken Kahraman, bu mirasın korunmasının önemine işaret etti. Kadıköy gibi yoğun nüfuslu bir ilçede yeni cami inşasının gerekli ve yerinde bir adım olacağını belirtti.
Yapılması planlanan caminin yalnızca ibadet mekânı değil, aynı zamanda estetik ve mimari açıdan şehre değer katacak bir eser olacağını vurgulayan Kahraman, "Camiler, sadece namaz kılınan yerler değil; aynı zamanda insanların bir araya geldiği, sosyalleştiği ve manevi bağlarını güçlendirdiği önemli merkezlerdir" dedi.
Sayısal Veriler ve Karşılaştırmalar
Günlük 1 milyondan fazla kişiye ev sahipliği yapan Kadıköy'de sadece 65 adet cami bulunuyor ve bunların çoğunluğu küçük yapılar. Özellikle Kadıköy'ün kalbi sayılan rıhtım bölgesinde büyük bir cami olmaması, cuma günleri vatandaşların sokaklarda namaz kılmasına neden oluyor. Kadıköy, nüfusuna oranla en az cami olan ilçelerden biri olarak öne çıkıyor.
İstanbul ilçeleri arasında cami sayıları şu şekilde dağılıyor:
- Fatih: 331 cami
- Üsküdar: 179 cami
- Beykoz: 135 cami
- Kadıköy: 65 cami
- Beşiktaş: 40 cami
Akademik Perspektif ve Çok İşlevli Proje
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak, İstanbul'un camilerle özdeşleştiğini hatırlatarak, camilerin yalnızca ibadet mekânları değil, çok işlevli kamusal alanlar olduğunu ifade etti. Haydarpaşa çevresinde planlanan cami projesine yönelik "ihtiyaç yoktur" eleştirilerinin, şehir dinamiklerini göz ardı eden indirgemeci bir yaklaşım olduğunu savundu.
Kızıltoprak şu değerlendirmeyi yaptı: "Bu proje, klasik bir yapı anlayışının ötesine geçerek çok işlevli bir kamusal alan önerisi sunmaktadır. Otopark imkânları, sosyal ve kültürel donatı alanlarıyla birlikte düşünüldüğünde, yalnızca ibadet ihtiyacına değil; ulaşım, dinlenme ve gündelik yaşamın farklı gereksinimlerine de cevap verecek bir merkez niteliği taşımaktadır."
Geçmiş Projelerden Dersler
Kadıköy'de planlanan camiye karşı çıkan çevrelerin, benzer refleksleri daha önce Taksim Camii ve Büyük Çamlıca Camii projelerinde de sergilediği biliniyor. Her iki cami de bugün hem ibadet ihtiyacına cevap veren hem de İstanbul'un siluetine katkı sunan önemli yapılar arasında yer alıyor.
Büyük Çamlıca Camii, 2019'daki açılışından bu yana 25 milyona yakın ziyaretçi ağırlarken, Taksim Camii ilk iki yılda 7,3 milyonu aşkın ziyaretçiyi misafir etti. Bu veriler, büyük cami projelerinin toplumsal kabul gördüğünü ve işlevsel olduğunu gösteriyor.
Ortak Akıl Çağrısı
Prof. Dr. Kızıltoprak, İstanbul gibi çok katmanlı bir metropolde bazı alanların tüm şehrin ortak mekânları olduğunu belirterek, Haydarpaşa'nın da böyle bir nokta olduğunu ifade etti. Burada atılacak adımların dar çevrelerin değil, İstanbul'un ve Türkiye'nin ihtiyaçları doğrultusunda ele alınması gerektiğini vurguladı.
Sonuç olarak, Kadıköy'deki cami tartışması, somut bir ihtiyacın ideolojik çekişmelerin gölgesinde kalmaması gereken bir konu olarak öne çıkıyor. Şehrin dinamikleri ve toplumsal gerçeklikler göz önünde bulundurulduğunda, yeni cami projesinin bütüncül bir şehir vizyonuyla değerlendirilmesi bekleniyor.
