Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 'İstatistiklerle Aile 2025' bültenini yayımlayarak hanehalkı yapısındaki değişimleri ortaya koydu. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, 2014 yılında yüzde 13,9 olan yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hanehalklarının oranı, 2025 yılında yüzde 20,5'e yükseldi. Bu artış, toplumda yalnızlaşma eğiliminin giderek güçlendiğini gösteriyor.
Tek çekirdek aile ve geniş aile oranları düştü
Tek çekirdek aile olarak ifade edilen, yalnızca eşlerden veya eşler ve çocuklarından ya da tek ebeveyn ve en az bir çocuktan oluşan hanehalklarının oranı, 2014 yılında yüzde 67,4 iken 2025 yılında yüzde 62,7'ye geriledi. Diğer yandan, geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ile diğer kişilerden oluşan hanehalklarının oranı ise 2014'te yüzde 16,7 iken 2025'te yüzde 13,5'e düştü.
Yalnız yaşayanların oranı en yüksek Gümüşhane'de
İllere göre hanehalkı tipleri incelendiğinde, 2025 yılında tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, yüzde 32,7 ile Gümüşhane oldu. Gümüşhane'yi yüzde 30,8 ile Tunceli ve yüzde 30,5 ile Giresun izledi. Tek kişilik hanehalklarının oranının en düşük olduğu il ise yüzde 11,5 ile Batman olarak kayıtlara geçti. Batman'ı yüzde 12,4 ile Diyarbakır ve Van takip etti.
Tek çekirdek ailede Gaziantep zirvede
Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında yüzde 70,5 ile Gaziantep oldu. Gaziantep'i yüzde 69,8 ile Diyarbakır ve yüzde 69,6 ile Şanlıurfa izledi. Bu oranın en düşük olduğu il ise yüzde 49,9 ile Tunceli oldu. Tunceli'yi yüzde 51,5 ile Gümüşhane ve yüzde 53,4 ile Artvin takip etti.
Akraba evliliği oranı düşüşte
2025 yılında toplam resmi evlilikler içinde, birinci dereceden kuzenleriyle akraba evliliği yapmış 16 ve üzeri yaştaki bireylerin oranı yüzde 8 olarak belirlendi. Akrabalık türüne göre evlilikler incelendiğinde, bireylerin yüzde 46,4'ünün hala/dayı çocukları, yüzde 27,2'sinin amca çocukları, yüzde 26,4'ünün ise teyze çocukları ile evlendiği görüldü. 2010 yılında yüzde 5,9 olan akraba evliliği oranı, sürekli düşüş göstererek 2020'de yüzde 3,8'e, 2025'te ise yüzde 3'e geriledi.
Akraba evliliğinde Mardin ilk sırada
Geçen yıl toplam evli bireyler içinde akraba evliliği yapmış 16 ve üzeri yaştaki bireylerin oranının en fazla olduğu il yüzde 19,7 ile Mardin olarak belirlendi. Mardin'i yüzde 18,8 ile Şanlıurfa ve yüzde 16,7 ile Siirt izledi. Bu oranın en az olduğu iller ise yüzde 1,2 ile Edirne, yüzde 1,5 ile Kırklareli ve yüzde 2 ile Çanakkale olarak sıralandı. Yeni evlenenlerde akraba evliliği oranı en yüksek il yüzde 16,9 ile Şanlıurfa olurken, bu ili yüzde 11 ile Mardin ve yüzde 10,8 ile Siirt takip etti. En düşük oranlar ise yüzde 0,4 ile Kütahya ve Edirne ile yüzde 0,5 ile Çanakkale'de görüldü.
Aile ve çocuklar mutluluk kaynağı
Yaşam Memnuniyeti Araştırması 2025 sonuçlarına göre, kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtenlerin oranı yüzde 69 oldu. Bireylerin mutluluk kaynağı olan kişiler sıralamasında bunu yüzde 15,6 ile çocuklar, yüzde 4,8 ile kendisi, yüzde 3,9 ile eş, yüzde 3,3 ile anne/baba ve yüzde 1,9 ile torunlar takip etti.
Yetim ve öksüz çocuk sayıları
ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında Türkiye'de 21 milyon 375 bin 930 çocuk içinde hem annesi hem babası vefat etmiş olanların sayısı 4 bin 907, babası vefat etmiş çocuk sayısı 251 bin 929, annesi vefat etmiş olanların sayısı ise 79 bin 214 olarak hesaplandı. Cinsiyete göre incelendiğinde, hem annesi hem babası vefat etmiş erkek çocuk sayısı 2 bin 552, kız çocuk sayısı 2 bin 355; babası vefat etmiş erkek çocuk sayısı 128 bin 983, kız çocuk sayısı 122 bin 946; annesi vefat etmiş erkek çocuk sayısı 40 bin 478, kız çocuk sayısı ise 38 bin 736 olarak kayıtlara geçti.
Koruyucu aile ve evlat edinme verileri
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verilerine göre, 2025 yılında ülke genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısı 15 bin 508 olarak kaydedildi. Koruyucu aile sayısı 9 bin 96, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı 10 bin 841 ve evlat edindirilen çocuk sayısı 681 oldu.
Boşanma ve velayet istatistikleri
Kesinleşen davalar sonucu 2025 yılında 193 bin 793 çift boşandı. Bu boşanmalar sonucunda 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Boşanma davalarında çocukların velayetinin çoğunlukla anneye verildiği görüldü. Velayetlerin yüzde 74,6'sını anne, yüzde 25,4'ünü baba aldı.
Yoksulluk oranı yüzde 20,6
Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 60'ı dikkate alınarak belirlenen sınır kapsamında yoksulluk oranı 2025 yılında yüzde 20,6 olarak hesaplandı. Hane halkı tipine göre yoksulluk oranı incelendiğinde, tek kişilik hane halklarının yüzde 9,8'inin, tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının yüzde 20,4'ünün, geniş ailelerden oluşan hane halklarının yüzde 27,1'inin, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hane halklarının ise yüzde 14,3'ünün yoksulluk sınırının altında yaşadığı belirlendi.
Konut mülkiyeti ve sorunları
Konutun mülkiyet durumları incelendiğinde, 2025 yılında fertlerin yüzde 57,1'inin oturduğu konutun sahibi olduğu, yüzde 27'sinin ise kiracı olarak yaşadığı anlaşıldı. Lojmanda oturanların oranı yüzde 0,9 olurken, kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise yüzde 15 olarak kayıtlara geçti. Nüfusun yüzde 28,8'inin konutunda sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi gibi sorunlar; yüzde 27,9'unun izolasyondan dolayı ısınma sorunları; yüzde 22,1'inin ise trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel sorunlar yaşadığı tespit edildi.
