ABD basınından dikkat çeken bir iddia gündeme geldi. CNN'in araştırmasına göre, İspanya kıyılarının yaklaşık 60 mil açığında batan Rus kargo gemisi Ursa Major'ın Kuzey Kore'ye iki denizaltı nükleer reaktörü taşıdığı öne sürüldü. Haberde, olayın Batılı bir askeri gücün Rusya'nın Kuzey Kore'ye nükleer teknoloji aktarmasını engellemeye yönelik bir müdahalesine işaret ettiği ileri sürüldü.
Geminin batışı ve itiraflar
Ursa Major, 23 Aralık 2024'te battı ve bu olay uzun süre kamuoyundan gizlendi. İspanya hükümeti 23 Şubat'ta yaptığı açıklamada, geminin Rus kaptanı Igor Anisimov'un İspanyol yetkililere 'denizaltılarda kullanılanlara benzer iki nükleer reaktör bileşeni' taşıdıklarını itiraf ettiğini ancak reaktörlerin nükleer yakıt içerip içermediğinden emin olmadığını belirttiğini aktardı.
Şüpheli rota ve yük listesi
Ursa Major, 2 Aralık 2024'te Finlandiya Körfezi'ndeki Ust-Luga Limanı'na yanaştıktan sonra St. Petersburg'a geçti. 11 Aralık'ta varış limanı olarak Vladivostok'u beyan ederek yola çıktı. Geminin resmi yük listesinde iki büyük 'menhol kapağı', 129 boş konteyner ve iki vinç yer alıyordu. Kaptan Anisimov, söz konusu 'menhol kapaklarının' aslında nükleer reaktör parçaları olduğunu kabul etti ve geminin Kuzey Kore'nin Rason Limanı'na yönlendirilmesinin planlandığını düşündüğünü belirtti.
Patlamalar ve batış
22 Aralık sabahı Portekiz donanmasının takibi bırakmasının ardından gemi İspanya sularında aniden yavaşladı. Ertesi gün saat 11.53'te acil yardım çağrısı yapıldı. Sancak tarafında meydana gelen üç patlama iki mürettebatın hayatını kaybetmesine yol açtı. 14 kişilik mürettebat İspanyol kurtarma ekiplerince tahliye edildi. Olay yerine ulaşan Rus savaş gemisi İvan Gren, çevredeki tüm deniz araçlarına uzaklaşma emri verdi. Akşam saatlerinde kırmızı işaret fişeklerinin ardından dört yeni patlama meydana geldi. İspanyol Ulusal Sismik Ağı, bu patlamaların su altı mayınlarıyla örtüşen titreşim sinyalleri ürettiğini açıkladı. Gemi saat 23.10'da tamamen sulara gömüldü.
Geminin batışından bir hafta sonra, casusluk faaliyetleriyle suçlanan Rus araştırma gemisi Yantar, enkazın üzerinde beş gün boyunca bekledi ve ardından dört patlama daha kaydedildi.
ABD özel uçakları bölgeye sevk edildi
Kamuya açık uçuş verilerinde ABD ordusunun nükleer aktiviteyi tespit etmekte kullanılan WC-135R tipi özel uçaklarını olay bölgesine iki kez sevk ettiği görüldü. İspanyol soruşturması, geminin gövdesinde bulunan 50x50 santimetre büyüklüğündeki deliğin yalnızca ABD, bazı NATO üyeleri, Rusya ve İran'ın elinde bulundurduğu Barracuda tipi torpidoyla açılmış olabileceğine işaret etti. Bazı uzmanlar ise deliğin boyut ve konumunun, gövdeye yerleştirilen bir patlayıcıya ait olabileceği görüşünü savundu.
