ABD, İran Geriliminde 150'den Fazla Uçağı Bölgeye Kaydırdı
Tahran ile Washington arasındaki gerilim tırmanırken, ABD'nin 18 Şubat'tan sonra Avrupa ve Orta Doğu'daki üslerine 150'den fazla uçağı sevk ettiği ortaya çıktı. Washington Post'un (WP) kamuya açık uçuş takip verileri ve uydu görüntülerinden derlediği bilgilere göre, ABD ordusu İran'a yönelik olası bir saldırı için bölgedeki varlığını hızla artırmaya devam ediyor.
Müzakereler Sonrası Askeri Hareketlilik
ABD ile İran heyetleri arasında İsviçre'nin Cenevre kentinde 18 Şubat'ta gerçekleşen ve bir uzlaşıya varılamayan nükleer müzakerelerin ardından, ABD ordusunun 150'den fazla uçağı Avrupa ve Orta Doğu'daki üslere kaydırdığı tespit edildi. Bu hareketlilik, iki ülke arasındaki diplomatik gerilimin askeri bir boyuta evrilme ihtimalini güçlendiriyor.
Uçak Gemisi ve Savaş Uçakları Konuşlandırıldı
ABD'ye ait "USS Gerald R. Ford" isimli uçak gemisinin, onlarca savaş uçağı ile Girit Adası'nda bulunan Suda Deniz Üssü'ne geldiği belirtilirken, uydu görüntüleri ve uçuş takip verilerine göre, yeni konuşlandırılan ABD uçaklarının yarısından fazlası Avrupa'daki üslere indi. Bu uçakların büyük çoğunluğu kargo ve yakıt ikmal uçaklarından oluşurken, konum verileri kapalı olduğu için takipleri mümkün olmayan savaş uçakları ise uydu görüntülerinden tespit edilebildi.
Erken Uyarı Sistemleri ve F-35'ler Devrede
Uçuş takip verilerine göre, ABD son günlerde ayrıca E-3G Sentry filosunun üçte birinden fazlasını Avrupa ve Orta Doğu'ya konuşlandırdı. Büyük, döner bir radar kubbeyle donatılmış olan E-3G filosu, hedef tespiti ve her türlü hava koşulunda gözetleme yapabilen erken uyarı uçaklarından oluşuyor. İnternette yayınlanan kamuya açık fotoğraflarda, İngiltere'deki Lakenheath hava üssünde ABD'ye ait bir düzine F-22A Raptor ve Azor Adaları'na inen en az bir F-16 Fighting Falcon uçağı görüldü.
20 Şubat'ta çekilen uydu görüntülerinde Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü'nde 60'tan fazla savaş uçağı yer alırken, bunların bir düzineden fazlasının F-35 savaş uçağı olması dikkati çekti. Elektronik savaş yeteneklerine sahip F-35'ler, genellikle düşmanın hava savunmasını hedef alarak diğer savaş uçakları için daha güvenli bir hava koridoru oluşturmak amacıyla kullanılıyor.
Uzmanlar: 2003'ten Bu Yana En Büyük Yığılma
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ı, bir anlaşmaya varılmadığı takdirde vurmakla tehdit etmesiyle birlikte, ABD'nin askeri konuşlandırmasını izleyen uzmanlar, bölgedeki mevcut ABD askeri varlığının, 2003'teki Irak savaşı döneminden bu yana görülen en büyük yığılmalardan biri olduğuna işaret ediyor. Uzmanlar, bölgeye konuşlandırılan askeri varlıkların, kara işgali olmaksızın günlerce sürebilecek bir hava harekatının göstergesi olduğunu belirtiyor.
WP'ye konuşan Washington Enstitüsü'nde araştırma direktörü ve Orta Doğu'dan sorumlu eski Savunma Bakan Yardımcısı Dana Stroul, ABD askeri varlığı için, "Bu bir araya getirilen muazzam güç, ABD ordusunun Trump'ın karar verdiği her şeyi uygulayabileceği anlamına geliyor." yorumunu yaptı. Stroul, İran'a yönelik askeri harekatın uzun süreli, yüksek kinetik bir harekattan daha hedefli ve sınırlı saldırılara kadar her şeyi kapsayabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nde kıdemli danışman Mark Cancian ise, ABD'nin haftalarca sürecek uzun bir hava harekatı planlaması durumunda bölgede daha da fazla askeri varlığa ihtiyaç duyabileceği görüşünü ifade etti.
Müzakerelerin Seyri
İran ile ABD arasında, Haziran 2025'te İsrail ve ABD'nin İran'a saldırıları sonrasında kesintiye uğrayan nükleer görüşmeler, Umman'da 6 Şubat'ta yeniden yapılmıştı. Müzakerelerin ikinci turu 18 Şubat'ta İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenmişti. ABD ile İran arasındaki heyetlerin 26 Şubat'ta yine Cenevre'de bir araya gelmesi bekleniyor.
