ABD-İran Geriliminde Kritik Gelişmeler: Saldırılar ve Diplomatik Çabalar
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın enerji altyapısına yönelik planlanan saldırıyı beş gün erteleme kararının ardından, taraflar arasındaki gerilim dün gece karşılıklı saldırıların sertleşmesiyle yeni bir boyut kazandı. Amerikan medyasına konuşan bir üst düzey ABD yetkilisi, ateşkes kararının sadece enerji tesislerini kapsadığını, askeri hedeflere yönelik operasyonların devam edeceğini açıkladı. Bu açıklama, Tahran ile başlatıldığı iddia edilen müzakerelerin sonucuna dair umutları büyük ölçüde azalttı.
İran'ın Enerji Hatlarına Saldırı ve Misillemeler
İran medyası, Trump'ın geri adımından sadece 24 saat sonra, İsrail ve ABD güçlerinin ülkedeki iki önemli gaz tesisi ile bir boru hattını hedef aldığını duyurdu. Fars Haber Ajansı'nın aktardığına göre, İsfahan'daki bir gaz idare binası ve basınç düzenleme istasyonu saldırıya uğradı. Hürremşehr kentindeki bir elektrik santralinin gaz boru hattı işleme istasyonu yakınına da mühimmat isabet ettiği belirtildi. Tesislerde kısmi hasar meydana geldiği ifade edildi.
İran, bu saldırılara misilleme olarak dün gece yarısından itibaren İsrail'in orta kesimini hedef alan füze saldırıları düzenledi. İsrail ordusu, hava savunma sistemlerinin devrede olduğunu açıklarken, Tel Aviv'de bir yola isabet eden füzenin patlaması sonucu çevredeki binalar ve araçlarda hasar oluştuğu bildirildi. Saldırıda 6 kişinin hafif yaralandığı açıklandı. İran Devrim Muhafızları, İsrail'in Filistin topraklarında ve Lübnan'da sivilleri hedef alması durumunda, kuzeydeki ve Gazze Şeridi'ndeki birliklerinin 'sınırsızca' vurulacağı uyarısında bulundu.
ABD'nin Özel Operasyon Hazırlıkları ve Askeri Sevkiyat
Diplomatik görüşmeler devam ederken, Pentagon'un Ortadoğu'ya gönderdiği seçkin askeri birlikler, olası bir operasyonun niteliğine dair önemli ipuçları veriyor. Bölgeye konuşlandırılan bu birlikler, klasik savaş gücünden ziyade nokta atışı, yüksek hassasiyetli ve gizli operasyonlara işaret ediyor. Gönderilen güçler arasında şunlar yer alıyor:
- 160. Özel Harekât Havacılık Alayı (Gece Avcıları): Özel kuvvetleri gece operasyonlarıyla gizlice hedef bölgelere indirip çıkarmakla görevli elit helikopter birliği.
- 75. Komando Tugayı: Hızlı baskınlar, havaalanı ele geçirme ve yüksek değerli hedeflere doğrudan saldırılar konusunda uzman.
- Delta Force: ABD'nin en gizli birimlerinden biri olup, terörle mücadele ve rehine kurtarma gibi yüksek riskli görevlerde kullanılıyor.
The New York Times gazetesi, yaklaşık 3 bin askerden oluşan 82. Hava İndirme Tümeni'nin İran'ın Hark Adası'nı ele geçirmek için kullanılabileceğini öne sürdü. Aynı haberde, bu birliğin Hürmüz Boğazı'nın zorla yeniden açılması veya İran'ın stratejik adalarının ele geçirilmesi gibi operasyonlarda görev yapabileceği değerlendirmesine yer verildi.
Beş Günlük Ateşkes Girişimi ve Nükleer Santral Saldırısı
Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ismini açıklamak istemeyen yetkililere dayandırdığı habere göre, Mısır istihbarat yetkilileri İran Devrim Muhafızları ile iletişim kanalı kurmayı başardı ve taraflara çatışmaların 5 gün süreyle durdurulmasını önerdi. Görüşmelerde Pakistan'ın, ABD ile İran'ın üst düzey liderleri arasında bir toplantıya ev sahipliği yapmasının önerildiği, ABD'nin bu fikre sıcak baktığı iddia edildi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ülkesinin müzakerelere ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu açıkladı.
Öte yandan, İran Atom Enerjisi Kurumu, ABD-İsrail'in Buşehr Nükleer Enerji Santrali'ne düzenlediği saldırıda santral sahasına füze isabet ettiğini, ancak teknik hasar veya can kaybı yaşanmadığını duyurdu. Kurum, barışçıl nükleer tesislere saldırı düzenlemenin uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu vurguladı. İran'ın İsrail'e yönelik misillemelerinde ise dün akşam en az 7 kişi yaralandı ve çok sayıda bina ile araç hasar gördü.
Bu gelişmeler, ABD-İran geriliminin diplomatik çabalara rağmen askeri boyutta şiddetlenmeye devam ettiğini gösteriyor. Taraflar arasındaki saldırıların artması ve ABD'nin bölgeye askeri sevkiyatını hızlandırması, Trump'ın zaman kazanmak istediği yorumlarını güçlendiriyor. İsrail'in müzakerelere taraf olmaması da sürecin kırılganlığını ortaya koyuyor.
