ABD Başkanı Donald Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada, Pakistan arabuluculuğunda Körfez ülkeleri ve İsrail ile gerçekleştirilen görüşmelerin ardından İran'la bir barış anlaşmasının büyük ölçüde müzakere edildiğini öne sürdü. Trump, sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, bir mutabakat zaptının nihai unsurları ve detaylarının hala görüşüldüğünü ve yakında açıklanacağını söyledi. Anlaşmanın bir parçası olarak Hürmüz Boğazı'nın açılacağını da belirtti.
Trump'ın Açıklamaları
Trump paylaşımında, "Amerika Birleşik Devletleri, İran ve çeşitli diğer ülkeler arasında, son halinin verilmesine bağlı olarak bir anlaşma büyük ölçüde müzakere edildi" ifadelerini kullandı. Ayrıca, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Mısır, Ürdün ve Bahreyn liderlerinin yanı sıra Pakistan Genelkurmay Başkanı Munir ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile telefon görüşmeleri yaptığını belirtti. Trump, "Ayrıca İsrail Başbakanı Bibi Netanyahu ile de görüştüm; bu görüşme de aynı şekilde oldukça iyi geçti" dedi.
İran'dan Yanıt
İran Devrim Muhafızları Ordusu'na yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı'nın ABD açısından kırmızı çizgi olan İran kontrolünde kalacağını bildirdi. Ajans, Telegram üzerinden yaptığı paylaşımda, "Boğazın yönetimi, güzergahın, geçiş zamanının ve yönteminin belirlenmesi ile izinlerin verilmesi, İran'ın tekelinde ve takdirinde olmaya devam edecektir" dedi. Ayrıca Trump'ın anlaşmanın neredeyse tamamlandığı yönündeki açıklamasının "gerçeklikle örtüşmediğini" belirtti.
Pakistan'ın Rolü
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Trump'ı barış çabalarından dolayı tebrik ederek Pakistan'ın ABD ile İran arasında yapılacak yeni bir görüşme turuna "çok yakında" ev sahipliği yapmayı umduğunu söyledi. Şerif, ABD Başkanı'nın Türkiye, Suudi Arabistan, Katar, Mısır, BAE, Ürdün ve Pakistan liderleriyle yaptığı görüşmeleri "oldukça faydalı ve verimli" olarak nitelendirdi. Pakistan Genelkurmay Başkanı Syed Asim Munir, müzakerelerde kilit isimlerden biri olarak öne çıkıyor.
Revize Edilmiş Teklif
Trump'ın açıklaması, Pakistanlı bir kaynağın Reuters'a İran ile Pakistan'ın savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için ABD'ye revize edilmiş bir teklif sunduğunu söylemesinin ardından geldi. Bölgesel bir yetkili, olası anlaşmanın savaşın resmen sona erdiğinin ilan edilmesini, İran'ın nükleer programı hakkında iki aylık müzakereleri, İran tarafından kritik deniz ticaret yolunun açılmasını ve ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukasının kaldırılmasını içereceğini söyledi.
İranlı Yetkililerden Açıklamalar
Üç üst düzey İranlı yetkili, New York Times'a yaptıkları açıklamada, anlaşmanın İran ve Lübnan'daki çatışmaları durduracağını, yurtdışında dondurulmuş 25 milyar dolarlık İran varlığının serbest bırakılabileceğini ve 30 ila 60 gün içinde bir nükleer anlaşmanın müzakere edileceğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hindistan ziyareti sırasında "bugün ilerleyen saatlerde" bazı haberler gelebileceğini belirtti.
Trump'ın Tehditleri
Müzakerelerin tam ayrıntıları henüz netleşmiş değil. Trump, yalnızca "istediğimiz her şeyi aldığımız" bir anlaşmayı imzalayacağını söylemiş, anlaşmaya varılamaması halinde ABD'nin İran'a yeniden saldırılar başlatacağını ifade etmişti. Drop Site News'in haberine göre, İran'ın son teklifi Hürmüz Boğazı'nın geçici olarak yeniden açılmasını içeriyordu ancak aynı zamanda ABD'nin ablukayı sona erdirmesini, dondurulan varlıkların serbest bırakılmasını ve savaş tazminatı talep ediyordu.
