ABD'nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Hürmüz Boğazı'nın 'pazarlık kozu' olamayacağını söyleyerek, bölgedeki seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması için uluslararası bir koalisyon kurulması çağrısında bulundu.
Waltz: Deniz yolları hiçbir ülkenin kontrolünde olamaz
Waltz, 'Denizcilik alanındaki su yollarının güvenliği ve korunması' başlığıyla toplanan BM Güvenlik Konseyi (BMGK) toplantısında yaptığı konuşmada, küresel deniz yollarının hiçbir ülkenin kontrolünde olamayacağını belirtti. Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 80'inin bu kritik su yolları üzerinden yürütüldüğünü aktaran Waltz, Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemine işaret etti.
Waltz, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yaklaşık yüzde 20'sinin söz konusu hat üzerinden taşındığını dile getirerek, boğazın aynı zamanda Körfez ülkelerinin ekonomisinin büyük bölümünü ve bölgesel gıda arzının yarısından fazlasını desteklediğinin altını çizdi.
ABD'den mayın temizleme ve koalisyon çağrısı
ABD'nin bölgede güvenli geçişi sağlamak için mayın temizleme faaliyetleri yürüttüğünü ancak daha geniş uluslararası desteğe ihtiyaç olduğunu vurgulayan Waltz, bölgede seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması için bir koalisyon kurulması çağrısında bulundu. Waltz, boğazdaki kesintilerin yalnızca ticaret ve enerji piyasalarını değil, insani yardım operasyonlarını da etkilediğini belirtti.
Hürmüz Boğazı'nın 'pazarlık kozu ya da kontrol noktası' olarak kullanılamayacağını ifade eden Waltz, İran'ı 'boğazın korsanları' olarak nitelendirdi. Waltz, küresel ekonominin temel unsuru olan seyrüsefer özgürlüğünün korunması gerektiğini kaydetti.
Rusya: Siyasi ve diplomatik süreç yeniden başlatılmalı
Rusya'nın BM Daimi Temsilcisi Vasily Nebenzya da burada yaptığı konuşmada, Ukrayna'nın Rusya'ya ait sivil gemilere yönelik saldırılar düzenlediğini öne sürerek, bu eylemlerin uluslararası barış ve güvenlik için tehdit oluşturduğunu söyledi. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimlere ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Nebenzya, bölgedeki istikrarsızlığın temel nedeninin ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları olduğunu savundu.
Nebenzya, bölgedeki durumun, küresel ekonomi ile enerji ve gıda güvenliğini zayıflattığını ve insani sorunlar yarattığını belirtti. Bölgedeki tüm tarafların çıkarlarını koruyacak siyasi çözüm çağrısında bulunan Nebenzya, diplomatik sürecin yeniden başlatılması gerektiğini vurguladı.
Çin: Hürmüz Boğazı uluslararası ticaret ve enerji için hayati bir koridor
Çin'in BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Fu Cong ise deniz yollarının güvenliğinin, ekonomik istikrar ve tedarik zincirleri açısından kritik önem taşıdığını dile getirdi. Son yıllarda deniz güvenliği sorunlarının jeopolitik gerilimlerle iç içe geçtiğini ifade eden Fu, bu sorunlara siyasi çözüm yollarıyla yaklaşılması gerektiğini vurguladı.
'Hürmüz Boğazı uluslararası ticaret ve enerji için hayati bir koridor.' diyen Fu, söz konusu bölgenin küresel enerji ve ticaret açısından önemine değinerek, bölgedeki istikrarın uluslararası toplumun ortak çıkarına olduğunun altını çizdi. Boğazdaki gerilimin temel nedeninin ABD ve İsrail'in İran'a yönelik yasa dışı askeri eylemleri olduğunu öne süren Fu, son dönemdeki askeri yığınakların ve abluka girişimlerinin 'tehlikeli ve sorumsuz' olduğunu belirtti.
Fu, bölgede kalıcı istikrarın sağlanmasının yolunun kapsamlı ve sürdürülebilir bir ateşkesten geçtiğini, ülkelerin bu kapsamdaki arabuluculuk çabalarını desteklediklerini kaydetti.
