Washington yönetimi, Gazze'de ateşkes sonrası süreci yönetmek üzere yeni bir plan açıkladı. Bu plan, İsrail merkezli senaryoları zayıflatırken, Türkiye ve Katar'ı sürecin merkezine yerleştirdi. Oluşturulan Barış Kurulu'nda Ankara ve Doha'ya verilen üst düzey roller, Tel Aviv yönetiminde alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
İsrail Basınından İtiraf: Ankara Dengeyi Bozdu
İsrail merkezli Times of Israel gazetesi, ABD'nin açıkladığı yapıda Türkiye ve Katar'ın "İsrail'i en sert eleştiren ülkeler" olarak öne çıktığını vurguladı. Haberde, bu iki aktörün sürece dahil edilmesinin Kudüs yönetiminde ciddi bir huzursuzluk yarattığı ifade edildi. Gazeteye göre Washington, Gazze konusunda bugüne kadar İsrail merkezli yürütülen yaklaşımı terk ederek, daha geniş ve çok aktörlü bir denkleme geçti.
İsrailli yorumcular, "Gazze'de artık İsrail'in tek başına belirlediği bir masa yok" değerlendirmesini yaparken, Türkiye'nin hem bölgesel ağırlığı hem de sahadaki temas kapasitesi nedeniyle yeni denklemde vazgeçilmez bir aktör olarak konumlandığına dikkat çekti. Ayrıca, Türkiye ve Katar'ın Hamas üzerindeki etkisinin ABD tarafından "faydalı" görülmesinin, İsrail'in tezlerini zayıflattığı kabul edildi.
Barış Kurulu ve Uluslararası İstikrar Gücü Detayları
Barış Kurulu'nun sahadaki koordinasyonu için eski BM Orta Doğu Özel Temsilcisi Nickolay Mladenov, "Gazze Yüksek Temsilcisi" olarak görevlendirildi. Mladenov'un, Gazze'nin yönetimi, yeniden inşası ve kalkınmasına ilişkin tüm süreçlerde denetim ve koordinasyon görevini üstleneceği açıklandı. Filistinli teknokratlardan oluşan NCAG ile Barış Kurulu arasındaki irtibatı da Mladenov sağlayacak.
Gazze'de geçiş sürecini denetlemek üzere kurulması planlanan Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) için de takvim netleşti. Beyaz Saray, ISF'nin yapısı ve rolüne ilişkin detayların yaklaşık iki hafta içinde açıklanacağını duyurdu. ISF Komutanlığına, ABD Merkez Komutanlığı Özel Operasyonlar Komutanı Tümgeneral Jasper Jeffers atandı.
ABD'li yetkililer, ISF'nin Gazze içinde doğrudan operasyon yürütmeyeceğini, sınır güvenliği, insani yardım ve istikrarın korunmasına odaklanacağını vurguladı. Gazze içindeki güvenliğin büyük ölçüde yerel Filistin polis güçleri tarafından sağlanması planlanıyor. Bu durumun, İsrail ordusunun Gazze'deki rolünün kademeli olarak azaltılmasını öngördüğü için Tel Aviv tarafından yakından izlendiği belirtiliyor.
Davos'ta Kritik Buluşma ve Sürecin Hedefi
Barış Kurulu'nun, önümüzdeki hafta İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenecek Dünya Ekonomik Forumu kapsamında dünya liderleriyle bir araya gelmesi bekleniyor. ABD'nin, Mısır, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık, İtalya ve Almanya'dan liderlerin Trump'a eşlik etmesi konusunda taahhüt aldığı da basına yansıdı.
Beyaz Saray'ın açıklamasında, Barış Kurulu'nun, Trump'ın 20 maddelik Gazze planının hayata geçirilmesinde stratejik denetim sağlayacağı, uluslararası kaynakları harekete geçireceği ve Gazze'nin çatışmadan barış ve kalkınmaya geçişini yöneteceği vurgulandı. Bu kapsamlı plan, bölgedeki güç dengelerinde önemli bir değişimin habercisi olarak yorumlanıyor.
