ABD Pentagon'un İran'a Yönelik Üç Askeri Seçeneği ve Bölgedeki Gerilim
Wall Street Journal (WSJ) gazetesine konuşan üst düzey ABD'li yetkililer, ABD Savaş Bakanlığı'nın (Pentagon) Umman Denizi ve Basra Körfezi civarına yaptığı dev askeri yığınağın ardından Başkan Donald Trump'a üç seçenek sunduğunu açıkladı. Bu gelişme, bölgedeki gerilimin tırmanmasıyla birlikte dikkatleri yeniden ABD-İran ilişkilerine çekti.
Pentagon'un Sunduğu Üç Askeri Seçenek
Yetkililere göre, ilk seçenek İran'daki rejimin düşmesine sebep olacak çapta nükleer tesislere ve balistik füze üretim merkezlerine saldırılar düzenlemek olarak belirlendi. Ancak bu seçeneğin, hazirandaki gibi başarısızlığa uğrama veya büyük bir felakete yol açma riski taşıdığı vurgulandı.
İkinci seçenek ise İran Dini Lideri Ali Hamaney'e, Venezuela lideri Nicolas Maduro'ya yapılan benzer bir operasyonun gerçekleştirilmesi şeklinde öne sürüldü. Fakat bu seçeneğin başarı şansının düşük olduğu değerlendiriliyor. Bunun nedeni olarak, İran'daki rejim liderlerinin daha iyi korunması, başkent Tahran'ın Venezuela'nın başkenti Karakas gibi deniz kıyısında ve dış tehlikelere açık olmaması, ayrıca ülkenin derinliklerinde yer alan büyük bir şehir olması gösteriliyor.
Üçüncü seçenekte ise düşük yoğunluklu bir savaş hali içinde İran'daki üst düzey kilit isimlere ve noktalara saldırılar düzenleyerek rejimi, Trump'ın istediği gibi bir nükleer anlaşmaya zorlamak hedefleniyor. WSJ'ye konuşan yetkililer, Trump'ın bu seçeneğe yakın olduğunu iddia etse de, Başkan'ın kasten bir gizem yarattığı ve medyanın sorularına sürekli olarak "Zaman gösterecek, göreceğiz" şeklinde cevaplar verdiği belirtiliyor.
Trump'ın Açıklamaları ve CENTCOM'dan Uyarı
Trump, Fox News'e yaptığı açıklamada planları sakladıklarını ifade ederek, "İran'a ilişkin planlarımızı Körfez'deki müttefiklerle paylaşamayız" dedi. Bu açıklama, ABD'nin bölgedeki stratejisinin belirsizliğini koruduğunu gösteriyor.
Diğer yandan, İran yönetimi önceki gün Umman Denizi'nde bir askeri tatbikat başlattığını ilan etmişti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'ndan (CENTCOM) yapılan açıklamada, tatbikata ilişkin olarak ciddi bir uyarıda bulunuldu. Açıklamada, "ABD gemileri yakınlarında uçuş yapılması, ABD askeri unsurları üzerinde alçak irtifa veya silahlı uçuş gerçekleştirilmesi, gemilere botlarla yaklaşılması ya da ABD kuvvetlerine silah doğrultulması halinde müdahale edeceği" ifadeleri kullanıldı.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın Açıklamaları
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 28 Aralık'ta başlayan halk protestolarına dair dün bir açıklama yaptı. Pezeşkiyan, protestoların ABD, İsrail ve Avrupa ülkeleri tarafından kışkırtılmasına rağmen, yönetimin halk tarafından yükseltilen meşru taleplere karşı yaklaşımını gözden geçirmesi gerektiğini söyledi.
Konuşmasında, "Halka karşı hikmetli davranılması gerektiğini" vurgulayan Pezeşkiyan, şu ifadeleri kullandı: "İnsanlara yönelik muamelemizi gözden geçirmeliyiz. Adalet bizi koruyan bir şemsiye olmalı. Halkımıza egemenliğini vermeli ve siyasi katılım imkanı sağlamalıyız." Bu açıklamalar, İran iç politikasında da bir değişim ihtiyacına işaret ediyor.
Sonuç olarak, ABD'nin İran'a yönelik askeri seçenekleri, CENTCOM'un uyarıları ve İran'ın iç dinamikleri, bölgedeki gerilimin sürdüğünü ve diplomatik çözümlerin zorluğunu ortaya koyuyor. Trump'ın belirsiz tutumu ise uluslararası arenada dikkatle izlenmeye devam ediyor.
