Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksamaların küresel çapta bir gıda krizini tetikleyebileceği uyarısında bulundu. Guterres, boğazın açılarak küresel ekonominin rahatlamasına izin verilmesi çağrısı yaptı.
Güvenlik Konseyi Toplantısında Konuştu
Guterres, BM Güvenlik Konseyi'nin 'Uluslararası barış ve güvenliğin korunması' gündem maddesi kapsamında düzenlenen 'Denizcilik alanındaki su yollarının güvenliği ve korunması' başlıklı toplantısında konuştu. Toplantının, su yolları güvenliğinin 'uluslararası düzenin bir sınavı haline geldiği' bir dönemde yapıldığına dikkat çeken Guterres, bugün küresel ticaretin can damarı olan deniz yollarının baskı altında olduğunu ifade etti.
Jeopolitik Gerilimler Denizlere Taşıyor
Guterres, 'Jeopolitik gerilimler denizlere taşıyor, ticari gemiler bir baskı aracı olarak kullanılıyor ve deniz hukukunun temel ilkeleri bağlamında seyrüsefer hakları ve özgürlükleri baltalanıyor' dedi. Mart başından bu yana Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi trafiğindeki aksamanın küresel enerji güvenliğini, gıda tedarikini ve ticareti olumsuz etkilediğini vurgulayan Guterres, bunun Kovid-19 salgını ve Ukrayna savaşından sonra yaşanan en kötü tedarik zinciri aksaması olduğunu belirtti.
Küresel Gıda Krizi Riski
Guterres, 'Uzun süreli aksama, küresel gıda krizini tetikleme riskini beraberinde getiriyor, özellikle Afrika ve Güney Asya'da milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa sürüklüyor' ifadelerini kullandı. Seyrüsefer özgürlüğündeki aksamalar nedeniyle 20 binden fazla denizci ve 2 binden fazla geminin denizde mahsur kaldığına dikkat çeken Guterres, üye devletlere Uluslararası Denizcilik Örgütü tarafından hazırlanan acil tahliye çerçevesini destekleme çağrısı yaptı.
Boğazın Açılması Çağrısı
Guterres, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer haklarına ve özgürlüklerine saygı gösterilmesi gerektiğinin altını çizerek, 'Taraflara çağrıda bulunuyorum: Boğaz'ı açın, geçiş ücreti ve ayrımcılık olmadan gemilerin geçmesine izin verin, ticaretin yeniden başlamasına, küresel ekonominin nefes almasına izin verin' dedi. BM olarak üye tarafların ortak zemin bulması için destek olmaya hazır olduklarını belirten Guterres, Karadeniz Girişimi'ni örnek göstererek bu girişimin çatışmanın ortasında bile pratik işbirliğinin tıkalı bir koridoru yeniden açabileceğini ve gemilerle temel ürünlerin hareketini sağlayabileceğini gösterdiğini ifade etti.
Kriz Anları Seçim Anlarıdır
Guterres, 'Kriz anları, seçim anlarıdır' diyerek seyrüsefer özgürlüğü konusunda uluslararası hukuka saygı, sorunların kökenine inme nedenlerini çözme ve diyalog ile işbirliğini sürdürme çağrısı yaptı.
