Çin, ABD'nin Kanada'ya Yönelik Gümrük Tehdidine Karşı Sert Tepki Gösterdi
Pekin yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump'ın Kanada'yı, Çin ile anlaşmaya varması halinde bu ülkeden ithal edilen mallara yüzde 100 gümrük vergisi getirmekle tehdit etmesine resmi olarak tepki gösterdi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Caikun, başkent Pekin'de düzenlenen olağan basın toplantısında konuyla ilgili sorulan soruya yanıt vererek, iki ülke arasındaki ilişkilerin doğasını açıkladı.
Stratejik Ortaklık Vurgusu
Sözcü Guo, "Çin ve Kanada, yeni tip bir stratejik ortaklık kurdu ve bu doğrultuda özel düzenlemeler yaptı. Bu, herhangi bir üçüncü tarafı hedef almıyor" ifadelerini kullandı. Ayrıca, Çin'in devletler arası ilişkilere sıfır toplamlı oyun yerine kazan-kazan, cepheleşme yerine işbirliği anlayışıyla yaklaşmanın gereğine inandığını belirtti. Bu açıklama, Pekin'in uluslararası ticaret politikalarındaki temel yaklaşımını bir kez daha ortaya koydu.
Trump'ın Tehdit Dolu Açıklamaları
ABD Başkanı Donald Trump, önceki gün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Çin ile bir anlaşma yapması halinde Kanada'dan ithal edilen mallara yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu. Kanada Başbakanı Mark Carney için "Vali Carney" ifadesini kullanan Trump, "Eğer Vali Carney, Kanada'yı Çin'in ABD'ye mal ve ürün göndermesi için bir 'aktarma limanı' haline getireceğini düşünüyorsa çok yanılıyor" şeklinde konuştu. Trump ayrıca, Çin'in Kanada'yı "canlı canlı yiyeceğini", iş dünyasını, sosyal dokusunu ve genel yaşam biçimini yok edeceğini savunarak, sert bir dil kullandı.
Tarihsel Tarife Geriliminin Arka Planı
Kanada'da önceki Başbakan Justin Trudeau liderliğindeki hükümet, 2024'te, ABD'de dönemin Başkanı Joe Biden hükümetinin aldığı kararı izleyerek, Çin'den ithal elektrikli araçlara yüzde 100, alüminyum ile çelik ürünlerine de yüzde 25 gümrük vergisi getirmişti. Çin, bu tarife artışlarının Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına aykırı olduğunu savunarak, Kanada aleyhine şikayet başvurusunda bulunmuş, ayrıca bu ülkeye karşı "ayrımcılık" soruşturması başlatmıştı.
İlk kez gümrük tarifelerinin artırılması nedeniyle bir ülke hakkında "ayrımcılık" gerekçesiyle soruşturma başlatan Pekin yönetimi, ayrıca Kanada'dan ithal kolza yağı, küspesi ve tohumlarına ek yüzde 100, deniz ürünleri ve domuz etine ise ek yüzde 25 gümrük vergisi getirerek karşılık vermişti. Bu adımlar, iki ülke arasındaki ticaret gerilimini önemli ölçüde artırmıştı.
Yakın Zamanda Varılan Anlaşma
Başbakan Mark Carney'in 14-17 Ocak tarihlerinde Çin'e yaptığı ziyarette iki ülke arasında varılan tarife anlaşması doğrultusunda Kanada, 2024 yılında, ABD'ye paralel olarak, Çin'den ithal elektrikli araçlara getirdiği yüzde 100 ek gümrük vergisini kaldırmıştı. Ottawa yönetimi, bunun yerine Çin'den elektrikli araç ithalatına kota getirerek, yılda 49 bin aracın altında kalan ithalata yüzde 6,1 gümrük vergisi uygulayacağını bildirmişti.
Çin de buna karşılık, aynı dönemde Kanada'nın tarife artışına misilleme olarak, bu ülkeden ithal kolza yağı, küspesi ve tohumlarına getirdiği ek yüzde 100 gümrük vergisini mart itibarıyla yüzde 15 dolaylarına çekeceğini belirtmişti. Bu gelişmeler, iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerinde bir yumuşama sürecine işaret etmişti.
Geniş Çaplı Ticaret Politikası Bağlamı
ABD'nin en büyük ticaret ortaklarından Çin ve Kanada, Başkan Donald Trump'ın geçen yılın başında yeniden iktidara gelmesinin ardından, tek taraflı tarife artışlarıyla dünya ticaretini ülkesi lehine değiştirmeye yönelik politikasında ilk hedef aldığı ülkeler olmuştu. Her iki ülkenin Washington yönetimiyle tarifeler konusunda yaşadıkları gerilim, aralarındaki ticaret sorunlarının çözümü için de inisiyatif yaratmıştı. Bu süreç, küresel ticaret dengelerinin nasıl şekillendiğine dair önemli bir örnek teşkil ediyor.
