Lavrov Antalya Diplomasi Forumu'nda Batı'yı Savaş Planlamakla Suçladı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın himayesinde ve Dışişleri Bakanlığı'nın ev sahipliğinde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu'nun (ADF2026) ikinci gününde önemli konuşmalar gerçekleşti. Forumun 'ADF2026Talks' oturumuna konuşmacı olarak katılan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, moderatör Alican Ayanlar'ın sorularını yanıtladı. Yaklaşık iki saat süren ve salonun tamamen dolduğu programda Lavrov, uluslararası ilişkilere dair çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
NATO'nun Genişlemesi ve Batı'nın Vaadleri
Lavrov, Çin'deki görüşmelerinin ardından geldiği Antalya'da yaptığı konuşmada, son dönemdeki üç savaşın Rusya'nın planları dahilinde olmadığını vurguladı. "Bu savaşların hazırlığı batılı ortaklarımızın planları içinde vardı" diyen Lavrov, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından hemen sonra bu konuları dile getirdiklerini ancak Batı'nın kendilerini eşit ortak olarak görmediğini ifade etti. NATO'nun genişlemesiyle ilgili verilen sözlü vaatlerin yazılı belgeye dönüşmediğini ve 1999 İstanbul AGİT toplantısında imzalanan mutabakatın da hayata geçirilmediğini belirtti. Ukrayna'nın Batı tarafından savaşa hazırlandığı dönemde, kasım ve aralık aylarında her şeyin aşikar hale geldiğini söyledi.
Ukrayna'da Nazizm Uygulamalarının Teşvik Edildiği İddiası
Rusya Dışişleri Bakanı, Ukrayna'da Nazizm uygulamalarının teşvik edildiğini iddia etti. Cenevre'de ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile yaptığı görüşmede, Rusya ve NATO arasında güvenliğin bölünmezliği temelinde bir mutabakat önerdiklerini ancak NATO'nun genişlememe taahhüdünü yazmanın kendi işleri olmadığı yanıtını aldıklarını aktardı. Lavrov, 1990'lardaki sözlü ve yazılı taahhütlerin hatırlatılmasına rağmen bunların sadece siyasi yükümlülük olarak değerlendirildiğini söyledi. Ukrayna'nın bir Nazi ülkesine dönüştürüldüğünü, anayasada Rusça'nın koruma altında olmasına rağmen eğitim, kültür ve basında kullanımının yasaklandığını öne sürdü. Avrupa ülkelerinde de bu fikrin yeniden doğduğunu belirterek, bunun Batı'nın özenle hazırladığı ve Ukrayna eliyle yürütülen bir savaş olduğunu vurguladı.
Petrol Çıkarları ve Enerji Politikaları
Lavrov, ABD'nin petrol ile ilgili çıkarlarına dikkat çekti. Basra Körfezi'ndeki savaşta medeniyeti yok etme söyleminden ziyade, petrolü ve stratejik noktaları kontrol altına alma hedefleri olduğunu savundu. Venezuela örneğini vererek, Başkan Maduro'nun uyuşturucu baronu olarak suçlandığını ancak kaçırılma girişiminde asıl meselenin petrol olduğunun ortaya çıktığını ifade etti. Avrupa'da Rusya petrolünün kullanılmaması ve bunun yerine ABD'den pahalı enerji ithal edilmesini eleştirdi. Berlin, Paris, Londra ve Brüksel'de halka, bu pahalı faturanın Ukrayna'da özgürlük ve demokrasiyi savunmak için gerekli olduğunun söylendiğini aktardı.
Yeni Bir Blok Kurma Çabaları ve Rusya'nın Tepkisi
Rusya Dışişleri Bakanı, ABD'nin Rusya ile uzun vadeli mutabakata varıp Çin ile rekabete odaklanmak isterken, Avrupa Birliği, Türkiye, İngiltere ve Ukrayna'nın dahil olacağı yeni bir blok kurma çabası içinde olduğunu iddia etti. Zelenski'nin bu fikre hemen sarılarak Ukrayna ordusunun bu yapının çekirdeği olabileceğini söylediğini belirtti. Lavrov, bu durumun yakında arzu etmeyenler koalisyonuna dönüşeceğini ve Avrupa ülkelerinin menfaatlerinin olmadığını savundu. İntikamcı militarize edilmiş politikalarla bunun gerçekleşmeyeceğini, insanlık tarihinde üçüncü kez Avrupa'dan küresel bir tehdit ortaya çıkacağını söyledi. Rusya'nın cevap verme imkanı olduğunu, Baltık ülkeleri hava sahasının sunulduğunu ve Polonya'nın Ukrayna dronlarının saldırıları için kullanıldığını ifade etti. "Sabırlı insanlarız ama sabır taşı çatlayınca farklı olacaktır" diyerek uyarıda bulundu.
BM'nin Gazze Tutumu ve İstanbul Görüşmeleri
Gazze ile ilgili BM kararlarına uyulmadığını vurgulayan Lavrov, İsrail yönetiminin hiçbir zaman bir Filistin devleti olmayacağını beyan ettiğini söyledi. BM'de iki devletin kurulması kararlaştırıldığını ancak bu kararın göz ardı edildiğini, Güvenlik Konseyi'nin Filistin devleti konusunda aldığı kararların uygulanmadığını belirtti. İstanbul'daki Rusya-Ukrayna görüşmelerine de değinen Lavrov, görüşmelerin canlandırılmasının şu anda birinci öncelikleri olmadığını, ancak her zaman görüşmeye hazır olduklarını ifade etti. 2022 yılında İstanbul'da yapılan görüşmelerin barış anlaşmasının temeli olarak kabul edildiğini ancak Ukraynalıların bunu yasakladığını ve savaşmaya devam denildiğini aktardı. Temmuz toplantısı için vedalaştıklarını ve Ukrayna tarafının talebi üzerine temsilci seviyesini yükseltmeyi önerdiklerini söyledi. İstanbul süreci kapsamında beşeri, askeri ve siyasi konularda üç grup oluşturmayı teklif ettiklerini, ancak Ukraynalıların konuların az olduğundan şikayet ettiğini ve kasımda görüşme yapma sözünü sonradan vazgeçtiklerini belirtti. "Biz görüşmelerden kaçmıyoruz. Ortam oluştuğunda, biz görüşmeye hazırız" diyerek son noktayı koydu.
