Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Anadolu Ajansı muhabirinin İstanbul Platformu'na ilişkin sorusunu yazılı olarak yanıtladı. Muhabirin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın girişimiyle kurulan ve Ukrayna krizinin çözümüne katkı sağlayan bu platformun Moskova için güncelliğini sorgulaması üzerine, Bakan detaylı bir açıklama yaptı.
İstanbul Sürecinde Yaşanan Gelişmeler
Lavrov, Mayıs 2025'te Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in inisiyatifiyle, Ukrayna tarafıyla doğrudan görüşmelerin İstanbul'da yeniden başladığını hatırlattı. Bu kapsamda, 16 Mayıs, 2 Haziran ve 23 Temmuz tarihlerinde üç tur müzakerenin gerçekleştirildiğini belirtti. Rus heyetinin, sorumluluk bilinciyle hareket ederek, uzman düzeyinde bir memorandum hazırladığını ve Ukrayna tarafına sunduğunu ifade etti.
Somut Öneriler ve Sonuçlar
Hazırlanan memorandumda, ateşkesin izlenmesi ve kontrolü için ikili bir merkezin kurulması önerisi yer aldı. Ayrıca, askeri, siyasi ve insani konuları ele almak üzere çalışma gruplarının oluşturulması teklif edildi. Lavrov, ne yazık ki tüm bu girişimlerin cevapsız kaldığını vurguladı. Ancak, savaş esirlerinin değişimi ve cenazelerin geri gönderilmesi gibi insani konularda önemli sonuçlar alındığını kaydetti.
Mayıs ayından bu yana 2 bin 300'den fazla Rus askeri ve 170'ten fazla sivilin evlerine döndüğünü açıklayan Bakan, yaklaşık 2 bin 400 Ukraynalı asker ile 170'ten fazla sivilin de ülkelerine geri gönderildiğini bildirdi.
Ukrayna'nın Süreci Askıya Alması
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı'nın 2025 sonunda, İstanbul sürecinin "somut bir ilerleme" sağlamadığını kamuoyuna duyurduğunu hatırlatan Lavrov, Kiev yönetiminin bu nedenle Moskova ile temasları süresiz olarak ve tek taraflı bir şekilde askıya aldığına dikkat çekti. Bakan, şu anda Kiev'in, İngiltere ve Avrupa Birliği ile yakın koordinasyon içinde, çözüm girişimlerini baltalamaya çalıştığını iddia etti.
Lavrov, "Amaç, dikkati çatışma sonrası yeniden yapılanmaya yönelik ikincil konulara çekmek ve Beyaz Saray'ın Alaska'daki çatışma çözümü anlayışına dayanan 'planının' esas kısmını müzakere etmekten kaçınmaktır." değerlendirmesinde bulundu.
Rusya'nın Tutumu ve Vurgular
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin 12 Ocak'ta Amerikalılara ek öneriler gönderdiğini aktaran Lavrov, Kiev'in müzakere sürecinin tıkanmasından Rusya'yı sorumlu tutma umudundan vazgeçmediğini belirtti. Bakan, "Tüm bunları göz önünde bulundurarak, Kiev'in ve destekçilerinin oyunlarını ve diplomatik hilelerini göstermeye devam edeceğiz." ifadesini kullandı.
Lavrov, herhangi bir önerinin Rusya tarafından kabul edilebilirliği ve "özel askeri operasyonun" amaçlarına uygunluğu açısından incelenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Türkiye-Rusya İlişkilerinin Gelişimi
Bakan, Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilere de değinerek, 2025 yılında karşılıklı saygı, iyi komşuluk ve karşılıklı yarar ilkeleri temelinde çok yönlü işbirliğinin istikrarlı şekilde gelişmeye devam ettiğini vurguladı. İki ülke arasındaki ilişkilerin sağlam bir tarihi temele dayandığına işaret etti.
Diplomatik ve Ekonomik İşbirliği
Geçen yıl, Rusya Federasyonu ile Türkiye Cumhuriyeti Arasındaki İlişkilerin Esasları Hakkında Antlaşma'nın imzalanmasının 33. yıl dönümü ile diplomatik ilişkilerin kurulmasının 105. yıl dönümünün kutlandığını hatırlatan Lavrov, en üst düzeyde düzenli diyaloğun sürdürüldüğünü kaydetti.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2025 yılı içinde yedi kez telefonla görüştüğünü, ayrıca Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi ve Türkmenistan'daki forum kapsamında yüz yüze görüşmeler gerçekleştirdiklerini anlattı.
Dışişleri Bakanlığı ve diğer kurumlar arasındaki yoğun temasların devam ettiğini belirten Lavrov, Rus-Türk Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu'nun 19. toplantısının Moskova'da yapıldığını ifade etti.
Enerji ve Bölgesel İşbirliği
İki ülkenin Suriye, Orta Doğu ve Güney Kafkasya'daki durum hakkında yakın diyalog sürdürdüğünü kaydeden Bakan, "Rus heyetinin Ukrayna tarafıyla görüşmeler yapması için İstanbul'u mekan olarak sağlayan ortaklarımıza minnettarız." açıklamasında bulundu.
Enerji işbirliğine de değinen Lavrov, Akkuyu Nükleer Santrali'nde çalışmaların devam ettiğini, ilk güç ünitesinin deneme çalışması için hazırlıkların sürdüğünü bildirdi. TürkAkım ve Mavi Akım doğal gaz boru hatlarının başarıyla çalıştığını ve Türkiye ile Güneydoğu Avrupa'nın enerji güvenliğine katkı sağladığını vurguladı.
