Nijerya Devlet Başkanı Tinubu'nun Türkiye Ziyareti Stratejik İş Birliğini Derinleştirecek
Nijerya Devlet Başkanı Bola Ahmed Tinubu'nun bugün Türkiye'ye gerçekleştireceği resmi ziyaret, iki ülke arasında son yıllarda hız kazanan siyasi, ekonomik ve savunma alanlarındaki iş birliğini daha da ileriye taşımayı amaçlıyor. Bu ziyaret, Türkiye'nin Afrika açılım politikası kapsamında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Tarihi Bağlar ve Diplomatik İlişkilerin Gelişimi
Türkiye ile Nijerya arasındaki ilişkilerin kökleri, Osmanlı Devleti ile dönemin Batı Afrika devletlerinden Kanem-Bornu arasındaki temaslara kadar uzanıyor. İlişkiler, askeri alandaki iş birliği adımlarıyla başladı. Kuzey Afrika sahillerinin 16. yüzyılda Osmanlı idaresine girmesi, Sahra Altı Afrika ile ilişkilerin önünü açtı.
Kanem-Bornu Sultanı İdris Elevma, 1576'da Sultan 3. Murad'a elçi göndererek bağlılığını bildirdi ve askeri yardım talep etti. Osmanlı Devleti, bu talebe olumlu yanıt vererek çeşitli yardımlarda bulundu. İlişkiler, Sultan 2. Abdülhamid Han'ın 1894'te Lagos'taki ilk resmi caminin açılışına temsilci göndermesiyle devam etti.
Modern diplomatik ilişkiler ise Nijerya'nın 1960'ta bağımsızlığını kazanmasının ardından tesis edildi. Türkiye'nin 1962'de Lagos'ta açtığı büyükelçilik, Sahra Altı Afrika'daki ilk diplomatik temsilciliklerinden biri olarak tarihe geçti.
Ekonomik ve Ticari İş Birliğinde Büyüme
Türkiye ile Nijerya arasındaki ticari ilişkiler, son yıllarda istikrarlı bir şekilde artmaya devam ediyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi, 2025'in ilk 11 ayında 688,4 milyon dolar seviyesine ulaştı. Enerji ticareti de eklendiğinde, Nijerya 2025'te Sahraaltı Afrika'da Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı konumuna geldi.
Nijerya'da, yatırımlarının değeri 400 milyon doları bulan Türk sermayeli 50'den fazla firma faaliyet gösteriyor. Türk müteahhitlik firmalarının üstlendiği projelerin değeri ise 3 milyar dolara yaklaştı. Bu firmalar, başta inşaat, enerji, tekstil ve imalat sektörlerinde olmak üzere uzun yıllardır Nijerya pazarında etkin rol oynuyor.
Türkiye, Nijerya'ya demir-çelik, makine, tekstil, gıda ve mobilya ürünleri ihraç ederken, Nijerya'dan ham petrol ve tarımsal ürünler ithal ediyor. Bu karşılıklı ticaret, iki ülke ekonomileri için önemli bir sinerji yaratıyor.
Savunma Sanayi İş Birliğinde Öne Çıkan Gelişmeler
İkili ilişkilerde son dönemin en dikkat çekici başlıklarından biri, savunma sanayi alanındaki iş birliği oldu. Türkiye'nin yerli ve milli savunma sanayi ürünleri, Nijerya tarafından yakından takip ediliyor ve bu alandaki iş birliği giderek güçleniyor.
Askeri eğitim, savunma sanayi ve güvenlik alanlarında imzalanan anlaşmalar, stratejik ortaklığı pekiştirdi. Nijerya Hava Kuvvetleri, geçmişte Türkiye'den insansız hava araçlarının yanı sıra 6 adet ATAK T129 savaş helikopteri satın aldı. Bu adımlar, savunma alanındaki iş birliğinin somut örneklerini oluşturuyor.
Eğitim, Kültür ve Beşeri İlişkilerde Güçlenen Bağlar
Türkiye-Nijerya ilişkileri, yalnızca siyasi ve ekonomik boyutla sınırlı kalmıyor. Türkiye'de eğitim gören Nijeryalı öğrenciler ve Yunus Emre Enstitüsünün faaliyetleri, iki ülke arasındaki kültürel ve beşeri bağları güçlendiriyor.
Türk Hava Yollarının Lagos ve Abuja'ya yaptığı düzenli seferler de ticari ve sosyal etkileşimi kolaylaştıran önemli unsurlar arasında yer alıyor. Bu bağlantılar, insanlar arasındaki iletişimi artırarak ilişkilerin derinleşmesine katkı sağlıyor.
Ziyaretten Beklentiler ve Gelecek Hedefler
Tinubu'nun Türkiye ziyareti kapsamında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelmesi ve ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmelerin ele alınması bekleniyor. Ziyaret sırasında çeşitli alanlarda iş birliği imkanları masaya yatırılacak.
Ziyaretin öngörülen gündem maddeleri şunları içeriyor:
- Güvenlik, eğitim, sosyal kalkınma, inovasyon ve havacılık alanlarında iş birliği fırsatlarının değerlendirilmesi.
- Finans, iletişim, ticaret ve yatırım alanlarında stratejik siyasi ve diplomatik görüşmelerin yapılması.
- Bilimsel araştırma, enerji, teknik iş birliği, medya ve askeri alanlarda mutabakat zabıtlarının imzalanması.
- İki ülkeden yatırımcıları bir araya getirecek bir iş forumunun düzenlenmesi.
Bu ziyaret, Türkiye ile Nijerya arasındaki stratejik iş birliğinin daha da derinleşmesi ve yeni projelerin hayata geçirilmesi açısından büyük önem taşıyor. İki ülke, tarihi bağlarını modern iş birlikleriyle birleştirerek bölgesel ve küresel arenada güçlü bir ortaklık sergilemeyi hedefliyor.
