İran devlet televizyonuna bağlı Genç Gazeteciler Haber Ajansı (YJC) tarafından aktarılan habere göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, nükleer denetimler ve uluslararası ilişkiler konusunda önemli açıklamalarda bulundu. Erakçi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi ile yaptığı görüşmeyi detaylandırarak, ABD tarafından hedef alınan nükleer tesislerin ziyareti için özel bir yasa veya protokolün olup olmadığını sorduğunu belirtti.
Grossi'nin Yanıtı ve İran'ın Protokol Talebi
Grossi'nin bu soruya "Hayır, bu konunun benzeri yok" şeklinde cevap verdiğini ifade eden Erakçi, bu yanıt üzerine kendi görüşlerini paylaştı. İranlı Bakan, ziyaretlerden önce bir protokol olması gerektiğini vurgulayarak, güvenlik ve emniyet konularının kritik önem taşıdığını söyledi. Patlamamış bombaların bulunduğu ve üzerinde anlaşma sağlanması gereken meseleler olduğunu kaydeden Erakçi, bu konularda mutabakat sağlandıktan sonra denetimlerin yapılması gerektiğinin altını çizdi. Bu çerçevede, UAEA ile temas halinde olduklarını da sözlerine ekledi.
ABD'ye Güvensizlik ve Müzakerelerin Belirsizliği
Öte yandan, Erakçi, Tahran'da düzenlenen "İran Dış Politikası ve Dış İlişkiler Tarihi Ulusal Kongresi"nde yaptığı konuşmada, ABD'ye olan güvensizliğini açıkça dile getirdi. Müzakerelerin neticesinin belirsiz olduğunu söyleyen İranlı Bakan, "Her şeyi denediler başarılı olamadılar. Şimdi tekrar müzakere masasına döndüler. Bu da müzakerelerin nereye varacağı belli değil zaten. Onlara güvenmiyoruz. Hile yapma ihtimalleri var." ifadelerini kullandı. Ayrıca, İran'daki tüm kurumların bu gelişmelerden bağımsız bir şekilde görevlerini yerine getirmesi gerektiğini de vurguladı.
Uranyum Zenginleştirme Konusundaki Kararlılık
Erakçi, uranyum zenginleştirme konusunda İran'ın tutumunu net bir şekilde ortaya koydu. Sıfır zenginleştirmeyi kabul etmeyeceklerini belirterek, İran'ın nükleer programının meşru hakkı olduğunu ve bu konudaki ısrarının yalnızca teknik veya ekonomik nedenlere dayanmadığını kaydetti. Diplomasi yoluyla şeffaflık sağlamaya ve güven tesis etmeye hazır olduklarını ifade eden Erakçi, ancak başkalarının isteği doğrultusunda sıfır zenginleştirme dayatılmasının kabul edilemez olduğunu söyledi.
İsrail'in Saldırıları ve ABD'nin Destek Eylemi
Haberde ayrıca, İsrail'in İran'a yönelik şiddetli saldırılarına da değinildi. İsrail, 13 Haziran 2025'te İran'ın çeşitli kentlerindeki nükleer tesisler başta olmak üzere, ordunun üst komuta kademesini hedef alan geniş çaplı saldırılar düzenlemişti. Bu saldırılarda, İran'da Genelkurmay Başkanı, Devrim Muhafızları Genel Komutanı ve bazı üst düzey komutanlar ile 9 nükleer bilim insanı hayatını kaybetmişti. İsrail'e açıktan destek veren ABD ise, 22 Haziran'da İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan'daki 3 nükleer tesisine saldırı düzenlemişti. Bu gelişmeler, bölgedeki gerilimi daha da artırmış ve İran'ın güvenlik endişelerini pekiştirmişti.
Sonuç olarak, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin açıklamaları, ülkenin nükleer programına yönelik denetimlerde protokol talebini ve ABD'ye duyulan derin güvensizliği ortaya koyarken, uranyum zenginleştirme konusundaki kararlılığını da vurgulamaktadır. Bu durum, uluslararası diplomasi süreçlerinde yaşanan zorlukları ve bölgesel gerilimlerin devam ettiğini gözler önüne sermektedir.
