İsrail Hükümeti Batı Şeria'da İlhak Adımlarını Hızlandırıyor: Yahudi Yerleşimcilere Kolaylık
İsrail kabinesi, işgal altındaki Batı Şeria'ya yönelik aldığı bir dizi kararla, Filistin topraklarının gasbedilmesi ve bölgenin İsrail yönetimine ilhak edilmesinin önünü açtı. Bu kapsamda, özellikle tarihi Filistin kenti El Halil'de işgale bağlı paralel bir belediye kurulması ve Yahudi yerleşimcilerin mülk alım ile tescil işlemlerinin kolaylaştırılmasına yönelik önemli kararlar alındı.
Netanyahu Liderliğindeki Hükümetin Kararları
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı isimlerin kilit roller üstlendiği İsrail hükümeti, 8 Şubat'ta Batı Şeria'daki statükoyu Yahudi yerleşimciler lehine, Filistinliler aleyhine değiştirecek bir dizi kararı onayladı. Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, güvenlik kabinesi toplantısında, bu adımlarla "İsrail'in tüm topraklardaki varlığını derinleştirdiklerini ve Filistin Devleti fikrini ortadan kaldırmayı hedeflediklerini" ifade etti.
İsrail'in ilhak adımlarını sıklaştırarak, Yahudilerin işgal altındaki Batı Şeria'da gasbedilmiş Filistin arazilerini satın almasını kolaylaştıracak düzenlemeleri de onayladığı aktarıldı. Düzenlemeye göre, Batı Şeria'nın güneyindeki 200 binden fazla Filistinlinin yaşadığı El Halil kentinde, ruhsat ve inşaat yetkilerinin Filistin belediyesinden alınarak İsrail ordusuna bağlı "Sivil İdare"ye devredilmesi kararlaştırıldı.
El Halil'de Paralel Belediye Kurulması
Smotrich, yeni düzenlemeyle özel arazi alımlarının yasak olduğu Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin önündeki "külfetli izin süreçlerinin" ortadan kaldırılacağını savundu. Bunun yanı sıra, İsrail'in El Halil kentinde kendisine bağlı "paralel bir belediye" kuracağı ve buradan, kentteki Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin işlemlerinin yürütüleceği bildirildi.
El Halil'in Tarihsel ve Siyasi Durumu
İşgal altındaki Batı Şeria'nın güneyinde yer alan El Halil, tarihi bir Filistin kenti olarak biliniyor. 1995'te fanatik Yahudi yerleşimci Baruch Goldstein, Harem-i İbrahim Camisi'nde sabah namazı sırasında otomatik silahla baskın düzenleyerek bir katliama imza attı. Saldırının ardından bölgede çıkan olaylarda İsrail ordusunun ateşi sonucu çok sayıda Filistinli hayatını kaybetti.
Filistin yönetimi ile İsrail arasında 1997'de imzalanan El Halil Anlaşması, kenti "H1" ve "H2" olmak üzere iki bölgeye ayırdı. Buna göre H1 bölgesinde güvenlik ve idare Filistin yönetimine verilirken, H2 bölgesinde yaklaşık 500 yerleşimci ve 30 binden fazla Filistinli yaşamasına rağmen güvenlik İsrail ordusunun sorumluluğuna bırakıldı.
İsrail'in Aldığı Kararların Etkileri
El Halil Belediye Başkan Vekili Esma Şarabati, İsrail işgalinin yıllardır kentte uyguladığı politikalarında yeni bir eşik aştığını ve "paralel bir belediye" yapısı kuracağını vurguladı. Şarabati, "İsrail işgali bu uygulamasıyla, Filistin yönetiminin altındaki A, B ve C bölgelerinde tamamen idareyi eline almış, herhangi bir kısıtlama olmadan fiilen bu bölgeleri ilhak etmiş olacak." dedi.
İsrail hükümetinin kurmayı planladığı "paralel işgal belediyesi" ile Filistin topraklarından gasbedilen İsrail yerleşimlerinin hızla tek taraflı olarak İsrail tarafından meşru statü kazanacağını aktaran Şarabati, ayrıca Filistinlilerin tapu kayıtlarının liste halinde yayınlanmasının da bu kişilerin bölgedeki Yahudi yerleşimciler tarafından "kışkırtma, cebir ve tehditle" hedef alınmasına yol açacağını belirtti.
Uluslararası Hukuk ve Statüko Değişiklikleri
El Halil Belediyesine bağlı İmar Komitesinin uluslararası hukuk uzmanı avukat Tefik Caşan, İsrail'deki Batı Şeria'nın ilhakını savunan aşırı sağcı yönetimin, aldığı son kararlarla bölgede 1967'den beri geçerli olan statükoyu ortadan kaldırmayı hedeflediğini ifade etti. İsrail yönetiminin kararlarıyla, kendisi açısından da yasal statüsü bulunmayan Filistin topraklarından gasbedilerek kurulan "kaçak yerleşimlere" tek taraflı meşruiyet tanımayı hedeflediğini dile getiren Caşan, aynı şekilde güvenlik ve idarenin Filistin yönetiminde olduğu "A Bölgesinde" dahi yıkım yapılabilmesinin önünün açıldığını kaydetti.
Filistinli Aktivistlerin Tepkileri
El Halil kentinden Filistinli aktivist Issam Amru, İsrail hükümetinin aldığı kararların Batı Şeria'da Filistinlilerin evlerinin yıkılarak mülksüzleştirilmesi, Filistin topraklarından gaspedilen bölgelere daha fazla Yahudi yerleşimi inşası ve El Halil'de Filistinlilerin ve Yahudi yerleşimcilerin yaşadığı H2 bölgesinde Filistinlilerin mülklerinin çalınmasının kolaylaşmasına yol açacağını söyledi.
Amru, "Bu kararlar, tehlikeli, uluslararası hukuka aykırı, Oslo Anlaşması'na, Halil Anlaşması'na aykırı, ırkçılığı, ayrımcılığı körüklüyor, İsrail'in apartheid yönetimini derinleştiriyor. Bu kararlar Filistin yönetiminin idaresindeki A,B bölgelerini El Halil'de H2 bölgesini kapsıyor, egemenliği hedef alıyor ve Filistin Devleti hayalini ortadan kaldırıyor." diye konuştu.
Kutsal Mekanlara Yönelik Tehditler
Harem-i İbrahim Camisi eski müdürü Hafzi Ebu Şineyne, İsrail hükümetinin, işgal altındaki Doğu Kudüs'teki Mescid-i Aksa ve El Halil'deki kutsal mekanlara yönelik aldığı kararlara "şaşırmadıklarını" belirterek, "İsrail sürekli sistematik olarak kutsal mekanlara el uzatıyor. Bu kararlar, uygulanmaya başladığı zaman Hz. İbrahim makamı buranın asıl sahiplerinden izole edilecek ve bu tüm anlaşmalara aykırı olacak. Ama ne olursa olsun Harem-i İbrahim Camisi, Müslümanların mülkü olmaya devam edecek." dedi.
İsrail'in Yetki Genişletme Çabaları
İsrail güvenlik kabinesi, Tel Aviv'e bağlı işgal altındaki topraklardaki sivil yönetim birimlerinin, uluslararası anlaşmalara göre Filistin yönetiminin idaresinde bulunan "A" ve "B" bölgelerinde de faaliyet göstermesine karar verdi. Bu kararla İsrail, idari ve askeri olarak sorumlu olduğu yalnızca C Bölgesi'nde değil, Batı Şeria'nın tamamında işgalini derinleştirme ve yıkımlar gerçekleştirme imkanı elde ediyor.
1995 tarihli İkinci Oslo Anlaşması'na göre Batı Şeria; tamamen Filistin yönetimindeki "A Bölgesi", Filistin sivil idaresi ile İsrail güvenlik kontrolündeki "B Bölgesi" ve tamamen İsrail kontrolündeki "C Bölgesi" olmak üzere üçe ayrılıyor. "C Bölgesi", Batı Şeria'nın yaklaşık yüzde 61'ini kapsıyor.
Uluslararası hukuku hiçe sayan İsrail yönetimi, işgal altında tuttuğu Batı Şeria'nın A ve B bölgelerinde "kültürel miras, arkeolojik alanlar, çevresel riskler ve su kaynakları" gibi gerekçeleri öne sürerek işgal ettiği topraklarda kuracağı sivil idarelerle işgalini genişletmeyi hedefliyor. Bu kapsamda Filistinlilere ait yapılar, çevreye veya su kaynaklarına zarar verdiği iddiasıyla yıkılabilecek ya da arkeolojik değer taşıdığı gerekçesiyle müsadere edilebilecek.
