İsrail yönetiminin, Suriye'den alacağı güvenlik garantileri karşılığında, işgal altındaki Golan Tepeleri ve Şeyh (Hermon) Dağı'nda genişletme operasyonu sonrası kurduğu 9 karakoldan çekilme sözü verdiği öne sürüldü. İsrail basınında yer alan iddialara göre, taraflar arasında yeni bir güvenlik mutabakatı için müzakereler sürüyor.
Müzakerelerin Ana Maddeleri ve Tarafların Talepleri
Tel Aviv ile Şam arasında ABD öncülüğünde yürütülen görüşmelerde, karşılıklı taahhütler masaya yatırılıyor. İddialara göre, Suriye tarafı kapsamlı bir güvenlik taahhüdünde bulunmayı önerirken, İsrail de buna karşılık Suriye topraklarına hava saldırıları düzenlememe garantisi vermeyi ve söz konusu 9 karakoldan askerlerini çekmeyi gündeme getirdi.
Anlaşmanın diğer tartışmalı başlıkları arasında ise şunlar yer alıyor: Suriye yönetimi, Baas rejimi döneminden kalma ve İsrail hava kuvvetlerine hareket serbestisi tanıyan durumun sona erdirilmesini talep ediyor. Ayrıca, ülkede halen mevcut olan eski Rus radarlarına ve savunma sistemlerine İsrail'in saldırmayacağına dair garanti istiyor. Bir diğer talep ise, İsrail'in Suriyeli Dürzilere yönelik yardımlarının azaltılması.
İsrail Ordusundan Siyasi Kademeye "Çekilmeyin" Tavsiyesi
İsrail medyasındaki haberlere göre, ordunun üst düzey subayları, siyasi liderlere Golan'daki işgal edilen bölgelerden çekilmemeleri yönünde tavsiyede bulundu. Bu tavsiyenin ardında, 7 Ekim benzeri bir saldırının Ürdün veya Suriye üzerinden gelebileceği endişesi yatıyor. İsrail hükümeti ise resmi olarak işgal edilen topraklardan çekilmeyeceğini açıklamıştı.
Rusya'nın Bölgeye Asker Konuşlandırma İhtimali
Konuyla ilgili bir diğer çarpıcı iddia ise Rusya'nın bölgedeki varlığına ilişkin. Yaklaşık bir buçuk ay önce İsrail'e gelen Rus temsilcilerin, İsrail ordusu ile koordineli şekilde Golan Tepeleri'ni gezdiği ve Rusya'nın buraya asker yerleştirme olasılığını değerlendirdiği ileri sürüldü. Ancak, bu adımın İsrail ordusu tarafından destek görmediği ve yakın zamanda gerçekleşmesinin beklenmediği belirtildi.
İsrail'in Suriye'deki Askeri Faaliyetlerinin Kronolojisi
İsrail'in Suriye topraklarındaki askeri varlığı ve operasyonları son dönemde yoğunlaştı. İsrail ordusu, 8 Aralık 2024 tarihinde, 1967'den beri işgal altında tuttuğu Golan Tepeleri'ne bitişik tampon bölgeyi de işgal etti. İlerleyen günlerde bu işgali genişleterek, Suriye'nin başkenti Şam'a 20 kilometre kadar yaklaştı.
Baas rejiminin aynı tarihte yıkılmasının ardından İsrail, Suriye içindeki onlarca eski rejim hedefini vurdu. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın açıklamasına göre, 8 Aralık 2024'ten 18 Eylül 2025'e kadar geçen sürede İsrail, Suriye'ye 1000'den fazla hava saldırısı ve 400'ün üzerinde kara saldırısı düzenledi.
Müzakerelerin Seyri ve ABD'nin Rolü
İki ülke arasında yeni bir güvenlik anlaşması imzalanması için ABD öncülüğünde aylardır müzakereler yapılıyor. İlk tur görüşmeler olumlu hava taşısa da, İsrail'in Suriye'nin güneyinin silahsızlandırılması ve işgali sürdürme konusundaki ısrarı nedeniyle sonuçsuz kalmıştı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Aralık 2025 sonundaki görüşmesinin ardından, taraflar 6 Ocak'ta Paris'te bir araya geldi. Bu görüşmenin sonucunda ABD Dışişleri Bakanlığı, gerilimi azaltmak ve istikrarı sağlamak amacıyla ABD gözetiminde bir "ortak iletişim mekanizması" kurulduğunu duyurdu. Mevcut iddialar, bu mekanizma çerçevesindeki görüşmelerde somut adımların konuşulduğunu gösteriyor.
