ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin güney sınırında yaşanan yasa dışı göç krizini NATO'nun kolektif savunma ilkesiyle bağdaştırarak dikkat çekici bir açıklama yaptı. Trump, ittifakın 5. maddesine atıfta bulunarak, NATO'nun ABD'ye ne derece destek verebileceğinin "test edilmesi gerektiğini" öne sürdü.
Güvensizlik Zirvede
Trump'ın bu sözleri, daha önce NATO'ya yönelik güvensizlik ifadelerinin ardından geldi. ABD Başkanı, "NATO ile ilgili sorun, biz onların yanında yüzde 100 dururken, onların bizim yanımızda olacağından emin olamamamızdır" diyerek ittifaka olan şüphelerini açıkça dile getirmişti. Bu açıklamalar, Trump'ın NATO'nun Washington'ın yardımına gelip gelmeyeceğinden emin olmadığını gösteren değerlendirmelerle uyumlu görünüyor.
Beşinci Maddeyi Zorlamak
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi: "Belki de NATO'yu test etmeliydik. 5. maddeyi yürürlüğe koymalı ve NATO'yu buraya gelip güney sınırımızı yasa dışı göçmenlerin istilalarından korumaya zorlamalıydık. Böylece çok sayıda sınır devriye ajanı, başka görevler için serbest kalabilirdi." Bu çıkış, İsviçre'nin Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu (WEF) kapsamında Avrupa Birliği liderlerinin, ABD'nin Grönland'ı satın alma girişimine yönelik eleştirilerinin hemen sonrasında gerçekleşti.
Grönland Gündemde
Davos temaslarının ardından Washington'a dönüş yolunda konuşan Trump, "Davos'ta inanılmaz zaman geçirdim. Grönland'ın nasıl şekilleneceği üzerinde çalışılıyor ve bu durum ABD için harika olacak" dedi. ABD Başkanı, "NATO ile yapılan çerçeve anlaşma kapsamında, ABD'nin Grönland'a tam erişim sağlayacağı bir formülü müzakere ettik" ifadelerini kullanarak konunun önemini vurguladı. Ayrıca, "Barış Kurulu" için "dünyanın daha önce hiç görmediği bir şey" olacağını ileri sürdü.
İran Konusunda Gerginlik
Trump, İran ile ilgili de değerlendirme yaparak, ülkedeki infazların kendi taleplerinin ardından durdurulduğunu iddia etti. "Her ihtimale karşı o yöne giden çok sayıda gemimiz var, o yönde büyük bir filomuz var, neler olacağını göreceğiz. Tabii ki hiçbir şey olmamasını tercih ederim, ancak durumu çok yakından izliyoruz" diye konuştu. Öte yandan İran Genel Başsavcısı Muhammed Muvahhidi, Trump'ın "Tahran yönetiminin 800 kişinin idam cezasını infaz etmekten vazgeçtiği" yönündeki iddialarını yalanlayarak, "Böyle bir sayı söz konusu değil" dedi. Ülkede üç hafta süren protestolarda can kaybı sayısının 5004'e yükseldiği belirtildi.
Trump'ın NATO'nun 5. maddesini yasa dışı göçle ilişkilendirmesi, ittifakın kuruluş felsefesi ve hukuki çerçevesiyle örtüşmeyen bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor. Bu durum, uluslararası ilişkilerde yeni bir tartışma alanı açarken, ABD'nin dış politika stratejilerindeki değişimlere işaret ediyor.
