Trump İran ile Müzakerelerde İddialı Açıklamalarda Bulundu
Dördüncü haftasına giren savaş ortamında ABD Başkanı Donald Trump, artan enerji fiyatları ve İran'ın füze ile insansız hava aracı tehditleri nedeniyle sıkıntılı bir dönem geçiriyor. Trump, dün yaptığı üst üste açıklamalarla İran ile yoğun müzakerelerin sürdüğünü ve hatta 15 madde üzerinde anlaşmaya varıldığını iddia etti.
Müzakere Süreci ve Süre Uzatımı
ABD Başkanı'nın açıklamaları, İran'a Hürmüz Boğazı'nı açması için verilen 48 saatlik sürenin sona ermesine dakikalar kala geldi. Trump, "müzakerelere şans vermek amacıyla" beş gün ek süre tanıdığını duyurdu. Bu açıklamayı piyasaların açılmasından hemen önce yapması dikkat çekti ve "ABD Başkanı İran Savaşı'ndan çıkış arıyor" yorumlarına yol açtı.
Amerikan medyası, Trump'ın politikalarına karşı dirençle karşılaştığında geri adım atma eğilimini "TACO" (Trump Always Chickens Out) ifadesiyle formüle ediyor. Ancak Trump, Truth Social platformundan yaptığı açıklamada son iki günde çok verimli görüşmeler gerçekleştirildiğini belirtti.
Detaylı Görüşmeler ve Ertelenen Saldırılar
Trump mesajında şu ifadelere yer verdi: "ABD ve İran'ın, Ortadoğu'daki düşmanlıkların çözümü konusunda son 2 günde iyi görüşmeler yaptığını bildirmekten memnuniyet duyuyorum. Görüşmelerin tonuna dayanarak, Savaş Bakanlığı'na İran enerji santrallerine yönelik askeri saldırıları 5 gün erteleme talimatı verdim."
Fox Business Network'e verdiği röportajda ise Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner aracılığıyla önceki gece görüşmelerin yapıldığını, "İran anlaşma yapmayı çok istedi" dedi. Trump, havaalanında yaptığı konuşmada iyi görüşmelerin yapıldığını, bazı konularda uzlaşma sağlandığını ve çatışmanın bitebileceğini söyledi.
İran Liderliği ve Nükleer Konular
Trump, İran'ın üst düzey liderliği ile görüştüklerini, ancak Mücteba Hamaney'den haber almadıklarını ifade etti. "Ortadoğu'da barış istiyoruz, nükleer silah istemiyoruz. Anlaşma olursa İran ve bölge için iyi olur" diyen Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmayacağı konusunda anlaştıklarını iddia etti.
Uzlaşılan 15 noktanın olduğunu söyleyen Trump, "Bir anlaşmayı garanti edemem, İranlılar beni aradı. Anlaşma yaparsak zenginleştirilmiş uranyumu almak kolay olacak" değerlendirmesinde bulundu.
Diplomasi Trafiği ve Tarafların Tepkileri
Axios haber sitesine göre, Türkiye, Mısır ve Pakistan son iki gündür taraflar arasında mesaj trafiğini yürütüyor. Bu üç ülkenin dışişleri bakanları, ABD'nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ayrı ayrı görüştü.
İsrail tarafından ise tutum net değil. İlk açıklamada siyasi kademeden yeni talimat verilene kadar saldırıların süreceği mesajı verildi. Başbakan Netanyahu, Trump'la konuştuğunu ve savaş hedeflerine ulaşan bir anlaşmanın çıkarları koruyacağını söyledi.
İran'dan Yalanlama ve AB'den Memnuniyet
İran, ABD ile doğrudan veya dolaylı hiçbir iletişim olmadığını belirterek Trump'ın açıklamalarını yalanladı. Dışişleri Bakanlığı, "Amacı enerji fiyatlarını düşürüp askeri planlar için vakit kazanmak. Tahran ile Washington arasında görüşme yok" dedi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da müzakere iddialarını reddetti.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler Sözcüsü Anouar El Anouni, Trump'ın saldırıları erteleme kararını memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti. AB'nin gerginliğin azaltılması ve itidal çağrısında bulunduğunu hatırlatan El Anouni, diplomatik yol arayışlarının sürdüğünü vurguladı.
Eski ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Joe Kent ise X hesabından ABD Başkanı'na "İsrail'i dizginle" mesajı vererek, müzakere çabalarının sabote edilmemesi gerektiğini belirtti.
