ABD Başkanı Trump'ın İran'a Yönelik Son Bir Aylık Sert Açıklamaları ve Talepleri
ABD Başkanı Donald Trump, son bir ayda İran'a yönelik olarak nükleer program, iç protestolar ve rejim değişikliği ihtimali gibi konularda bir dizi sert açıklama yaparak uluslararası gündemi meşgul etti. Trump'ın bu açıklamaları, ABD-İran ilişkilerinde yeni bir gerilim dönemine işaret ederken, Washington'un Tahran'dan beklentilerini de net bir şekilde ortaya koydu.
Trump'ın İran Politikasındaki Önemli Dönüm Noktaları
Son bir aylık süreçte ABD Başkanı Trump, İran konusunda adeta bir açıklama bombardımanı gerçekleştirdi. Bu açıklamaların kronolojik sıralaması şu şekilde:
- 29 Aralık: Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı ortak açıklamada İran'ın nükleer programını yeniden canlandırmaya çalıştığını iddia ederek, "Onları fena halde vururuz" ifadesini kullandı ve böyle bir adımın sonuçlarının önceki müdahalelerden çok daha güçlü olacağını belirtti.
- 2 Ocak: İran'da 2025 yılının son günlerinde başlayan kitlesel protestolara ilişkin konuşan Trump, protestoculara zarar verilmesi halinde ABD'nin "tetiğe basmaya hazır" olduğunu açıkladı.
- 6 Ocak: "Make Iran Great Again" yazılı şapkayla poz veren Trump, İran'daki protestoların şiddetle bastırılması durumunda ABD'nin yardıma geleceğini tekrarladı.
- 10 Ocak: Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda Trump, İran'ın "hiç olmadığı kadar özgürlüğe yaklaştığını" iddia ederek ABD'nin yardıma hazır olduğunu duyurdu.
- 13 Ocak: Trump, İran'la iş yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı ve İranlı protestoculara "Yardım yolda" mesajı verdi.
- 14 Ocak: İran'daki infazların durduğunu iddia eden Trump'ın, İran'a yönelik saldırı seçeneklerini değerlendirdiği ancak ikna edici bulmadığı bildirildi.
- 22 Ocak: "Her ihtimale karşı o yöne doğru giden çok sayıda gemimiz var" diyen Trump, USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve güdümlü füze destroyerlerinin Orta Doğu'ya gönderildiğini doğruladı.
- 28 Ocak: En sert açıklamasını yapan Trump, İran'ın "nükleer silahlara sahip olmayacağını" vurgulayarak "Zaman daralıyor" mesajı verdi ve ülkenin anlaşma yapması gerektiğini iletti.
ABD'nin İran'dan Temel Talepleri
Trump'ın son bir aylık açıklamaları incelendiğinde, ABD'nin İran'dan temel olarak şu talepleri öne çıkardığı görülüyor:
- Nükleer programın tamamen terk edilmesi ve bu konuda müzakerelere derhal başlanması
- İç protestolara yönelik şiddet uygulamalarının sona erdirilmesi
- Rejim değişikliği ihtimalinin masada tutulduğunun kabul edilmesi
- ABD'nin bölgedeki askeri varlığının meşruiyetinin tanınması
Trump'ın bu açıklamaları, ABD-İran ilişkilerinde yeni bir sayfanın açılmasına yol açabilecek nitelikte görülüyor. Özellikle "Zaman daralıyor" mesajı, Washington'un Tahran'a yönelik sabrının tükenmek üzere olduğuna dair güçlü bir sinyal olarak değerlendiriliyor.
İran yetkilileri ise Trump'ın açıklamalarına karşılık olarak, ABD'nin saldırı ihtimaline karşı İsrail ve ABD çıkarlarının "meşru hedefler" olacağı uyarısında bulundu. Ayrıca İran Dışişleri Bakanı, ABD ile yeniden görüşmeler yapılması çağrısı yaparak diplomatik kanalların açık tutulması gerektiğini vurguladı.
Son bir aylık süreçte yaşanan bu gelişmeler, uluslararası toplumun dikkatle izlediği bir gerilim sarmalına dönüşmüş durumda. Trump'ın açıklamalarının pratikte nasıl sonuçlar doğuracağı ise önümüzdeki günlerde netleşecek.
