BAĞ-KUR'luların Büyük Çoğunluğu Asgari Ücret Üzerinden Prim Ödüyor
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verileri, bağımsız çalışanların büyük çoğunluğunun primlerini asgari ücret üzerinden ödediğini ortaya koydu. 2024 yılında 3 milyon 66 bin 874 BAĞ-KUR'lu bulunurken, bunların 3 milyon 56 bin 387'si sosyal sigorta primini asgari ücret üzerinden yatırdı. Bu oran, BAĞ-KUR'luların yaklaşık yüzde 99'unun asgari ücret tabanında prim ödediği anlamına geliyor.
SSK'lı Çalışanların Gelir Dağılımı
SSK'lı çalışanların gelir dağılımı da dikkat çekici veriler sunuyor. 2024 yılı itibarıyla 16 milyon 602 bin 868 SSK'lı çalışanın yüzde 40,62'sini oluşturan 6 milyon 744 bin kişinin prime esas kazancı asgari ücretten bildirildi. Toplamda SSK'lı çalışanların yüzde 73,26'sını oluşturan 12,16 milyon kişinin prime esas kazancı 2,1 asgari ücretin altında kaldı.
Prime Esas Kazanç Tavanı ve Değişim
Sosyal sigorta primleri, 31 Aralık 2025 tarihine kadar asgari ücret ile asgari ücretin 7,5 katı arasında değişen kazanç tutarına göre bildirildi. Ancak azami kazanç tutarı 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren asgari ücretin 9 katına çıkartıldı. Buna rağmen BAĞ-KUR'lulardan prime esas kazancın tavanı olan asgari ücretin 7,5 katı kazanç bildirenlerin sayısı sadece 543 kişi ile sınırlı kaldı.
Düşük Kazanç Bildiriminin Nedenleri
SSK'lıların prime esas kazançlarının düşük gösterilmesinin en büyük sebebi, bu çalışanların çok büyük kısmının zaten asgari ücretle çalışması olarak değerlendiriliyor. Bunun yanında bir kısmının kazançlarının gerçekte daha yüksek olduğu, ancak işverenlerin daha az prim ödemek için SGK'ya gerçek kazanç yerine asgari ücret üzerinden prim ödediği düşünülüyor.
BAĞ-KUR'luların tamamına yakınının prime esas kazançlarının asgari ücretten gösterilmesinin en önemli nedeni ise özellikle küçük esnafın ödeme gücünün olmaması olarak açıklanıyor. Ancak BAĞ-KUR'lular arasında küçük esnafın yanı sıra yanında onlarca, yüzlerce işçi çalıştıran işverenler de bulunuyor. SGK verileri, ödeme gücü olan işverenlerin çok az kısmının asgari ücretin üzerinde kazanca göre prim ödediğini gösteriyor.
Emekli Aylığına Etkisi
SGK'ya bildirilen prime esas kazancın yüksek olması hem SGK'nın prim gelirlerinin artmasını sağlıyor hem de emekli aylığını yükseltiyor. Emekli aylığı, çalışma yaşamı boyunca SGK'ya bildirilen prime esas kazançlar dikkate alınarak bağlanıyor. Prim gün sayısı ve prime esas kazancı düşük olanların aylığının çok düşmemesi için 2019 yılından bu yana her yıl kanunla artırılan en düşük emekli aylığı uygulanıyor.
Özellikle asgari ücretle çalışan SSK'lılar ve primini asgari ücret üzerinden yatıran BAĞ-KUR'lular, gelecekte en düşük emekli aylığı almak zorunda kalacaklar. Bu durum, uzun vadeli sosyal güvenlik planlaması açısından önemli sonuçlar doğuruyor.
Gelir Gruplarına Göre Dağılım
SSK'lı çalışanların gelir dağılımına daha detaylı bakıldığında:
- Asgari ücret ile asgari ücretin yüzde 20 fazlası arasında kazanç bildirilen kişi sayısı: 1 milyon 682 bin
- Asgari ücretin yüzde 20 ile yüzde 60 fazlası arasında kazanç bildirilen kişi sayısı: 2 milyon 270 bin
- Asgari ücretin yüzde 65 fazlası ile yüzde 110 fazlası arasında kazanç bildirilen kişi sayısı: 1 milyon 465 bin
- Kazancı 2,1 - 2,55 asgari ücret arasındaki kişi sayısı: 1 milyon 101 bin
- Kazancı 2,55 - 3 asgari ücret arasında olan kişi sayısı: 946 bin
Bu verilere göre toplam çalışanların yüzde 85,6'sını oluşturan 14,21 milyon kişinin prime esas kazancının bir asgari ücret ile 3 asgari ücret arasında olduğu görülüyor. Prime esas kazancı 7,5 asgari ücret tutarında olan kişi sayısı ise 440 bin 414 kişi ile toplam SSK'lı çalışanların yüzde 2,65'ini oluşturuyor.
