Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yapay zekanın ekonomik rekabet gücü ve dış ticaret kapasitesinin temel belirleyicilerinden biri haline geldiğini belirterek, yapay zekanın milli gelire katkısının yüzde 5'e çıkarılmasının ve sektörde 50 bin kişilik istihdam oluşturulmasının hedeflendiğini açıkladı.
Yüksek Teknolojili İhracatın Payı Yüzde 44'e Ulaştı
Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA) tarafından düzenlenen AI Tomorrow Summit 2026 etkinliğinde konuşan Bolat, Türkiye'nin mal ihracatında orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin payının yüzde 44'e yükseldiğine dikkat çekti. Bolat, Türkiye'nin artık savunma sanayisi ürünleri, makine, elektrik, elektronik ihraç ettiğini ve yılda 6 milyar dolar bilişim, yazılım ihracatı yaptığını belirtti.
Yapay Zekanın Görünmeyen Maliyeti: Su Tüketimi
Bolat, verinin artık en stratejik ham madde olarak kabul edildiğini, veri işleme ihtiyacının yüzde 90'ından fazlasının henüz karşılanmadığını söyledi. Yapay zekanın maliyetlerinden birinin, veri merkezlerinde ısınan işlemcilerin soğutulması için harcanan su kaynakları olduğunu belirten Bolat, 100 kelimelik tek bir yapay zeka komutunun yaklaşık 519 mililitre tatlı su tükettiğini açıkladı. Yapay zeka donanımlarının üretiminin lityum, kobalt, galyum gibi nadir toprak elementlerine bağımlı olduğuna işaret eden Bolat, en kritik stratejik riskin işleme kapasitesinin belirli ülkelerde yoğunlaşması olduğunu kaydetti.
Yapay Zekanın Ekonomik Değer Üretme Kapasitesi Artırılacak
Bolat, bu dönemin teknoloji yüzyılı olduğunu vurgulayarak, Türkiye Yüzyılı vizyonu kapsamında teknolojinin sadece tüketen değil, üreten, geliştiren ve küresel çapta yöneten bir konuma ulaşmayı hedeflediklerini belirtti. Devletin yüksek teknoloji yatırımlarına, yapay zeka ekosisteminin gelişimine, yerli yazılımlara ve AR-GE faaliyetlerine güçlü destek verdiğini vurguladı.
Yapay Zeka Eylem Planı Haftaya Açıklanıyor
Yapay zekanın gayrisafi milli hasıladaki payının yüzde 2,1-2,8'den yüzde 5'e çıkarılması ve 50 bin kişilik istihdam hedefi olduğunu belirten Bolat, Cumhurbaşkanı'nın 13 Haziran'da açıklayacağı Yapay Zeka Eylem Planı'nın dönüşüm sürecine yön vereceğini ifade etti.
İhracatta Dijitalleşme ve Yapay Zeka Desteği
Bolat, ihracatçılara sundukları Kolay İhracat Platformu gibi dijital uygulamalar ve veri temelli destek mekanizmaları hakkında bilgi verdi. e-ticaretin veri temelli yapay zeka destekli karar ekosistemine dönüştüğünü belirterek, firmaların farkındalığını artırmaya çalıştıklarını aktardı.
Gümrük Uygulamalarında Yapay Zekadan Büyük Ölçüde Yararlanıyoruz
Bolat, gümrük idarelerinde risk analizi ve veri madenciliği tekniklerini yapay zeka ile yenilediklerini, Dış Ticaret Anomali Tespit Sistemi sayesinde olağan dışı hareketleri anında tespit edebildiklerini söyledi. 2026'da ithalatın yüzde 10'luk kısmının riskli görülerek fiziksel kontrole sevk edildiğini, böylece 7,6 milyar liralık ilave gümrük vergisi ve teminat tahsilatı sağlandığını belirtti. 27 Mayıs itibarıyla 341 operasyonda 12,3 ton uyuşturucu, 2 bin 418 operasyonda 21,3 milyar liralık kaçak ticari eşya ele geçirildiğini bildirdi.
