Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye Yüzyılı: Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı kapsamında yaptığı açıklamada, ülkenin bölgesel ölçekte önemli bir finans ve ticaret merkezi haline getirilmesinin nihai hedef olduğunu belirtti. Şimşek, bu programın tam anlamıyla bir ekonomik konumlanma stratejisi olduğunu vurgulayarak, "Vergi mimarisinde küresel ölçekte en üst ligde olmak istiyoruz" dedi.
Yatırımcı Odaklı Sistem
Bakan Şimşek, uygulamada yatırımcı odaklı, hızlı ve kolay giriş imkanı sağlayan, VIP hizmetlerle desteklenen bir sistem öngördüklerini ifade etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamuoyuna duyurulan vizyon kapsamında, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen basın toplantısında konuşan Şimşek, 2026'yı reform yılı olarak belirlediklerini ve kapsamlı yapısal adımların gündemlerinde olduğunu söyledi.
Yapısal Reformlar
Şimşek, değer zincirini yukarı çıkaran sanayi dönüşümü, yeşil dönüşüm, dijital dönüşüm, demir yolları gibi verimliliği artıran altyapı yatırımları, vergi reformları, kamu maliyesi ve yönetişim reformlarının yer aldığını belirtti. Geçen hafta açıklanan paketin bu reformların ilk bölümünü oluşturduğuna işaret ederek, şunları söyledi:
- Daha fazla mal ve hizmet ihracatı yapmak
- Daha fazla yetenek, girişimci ve sermaye çekmek
- Varlıkları ülkeye geri getirmek
- Yurt dışındaki vatandaşları Türkiye'yi faaliyetlerinin merkezi olarak kullanmaya teşvik etmek
- İstanbul Finans Merkezini bölgenin önemli merkezlerinden biri olarak konumlandırmak
Transit Ticarette Vergi İstisnası
İlk destek olarak transit ticarette sıfır kurumlar vergisi uygulanacağını açıklayan Şimşek, İstanbul Finans Merkezi'nde yerleşik şirketler için transit ticaretin tamamen vergisiz olacağını, yüzde 100 vergi istisnası sağlanacağını belirtti. İstanbul Finans Merkezi dışında ise yüzde 95 vergi istisnası uygulanacak. Şimşek, bu düzenlemenin Türkiye'nin çerçevesini Singapur, Hong Kong ve Hollanda ile uyumlu hale getirdiğini ve rekabetçi bir transit ticaret merkezi oluşturmayı amaçladıklarını söyledi.
2009'da İstanbul Finans Merkezi düzenlemesiyle yüzde 50 olan vergi istisnasının yüzde 100'e çıkarıldığını hatırlatan Şimşek, Türkiye'nin güçlü coğrafi konumu ve Orta Koridor gibi ticaret koridorlarından faydalanarak başarılı olma ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti.
İhracatçılara Vergi İndirimi
İkinci destek olarak ihracatçılar için kurumlar vergisi oranında indirim yapıldığını duyuran Şimşek, standart kurumlar vergisi oranının yüzde 25 olduğunu, normal ihracatçılar için bu oranın yüzde 14'e, üretici ihracatçılar için ise yüzde 9'a düşürüldüğünü belirtti. Bu adımla Türk ihracatçılarını daha rekabetçi hale getirmeyi ve imalat sanayisine yönelik doğrudan yabancı yatırımı çekmeyi hedeflediklerini söyledi.
Hizmet İhracatına Destek
Hizmet ihracatında vergi istisnasının yüzde 100'e çıkarıldığını belirten Şimşek, yazılım, video oyunları, sağlık turizmi, eğitim, mühendislik, tasarım, mimarlık gibi yüksek katma değerli hizmetlerin destekleneceğini ifade etti. Türkiye'nin hizmet ihracatında halihazırda 60 milyar doların üzerinde fazla verdiğini, bu tedbirin Türkiye'yi hizmet ihracatında daha güçlü bir konuma taşıyacağını söyledi.
Yabancı Yatırımcı İçin Cazibe
Doğrudan yabancı yatırımcıların Türkiye'yi tercih etmesi için büyük pazar, GSYH gücü ve güçlü bağlantısallık gibi faktörlere dikkat çeken Şimşek, dezenflasyon programının etkisiyle geçici bir yavaşlama olsa da güçlü ve sürdürülebilir büyüme için sağlam temeller inşa ettiklerini vurguladı.
Yetenek ve Girişimci Çekme
Bir diğer destek kapsamında, bölgesel merkezini İstanbul Finans Merkezi'ne taşıyan şirketlere 20 yıl boyunca kurumlar vergisi istisnası sağlanacağını, merkezini Türkiye'de İstanbul Finans Merkezi dışında bir yere taşıyanlara ise yüzde 95 kurumlar vergisi istisnası uygulanacağını belirten Şimşek, gelir vergisi istisnasının asgari ücretin 4 katına kadar (yaklaşık 3 bin dolar) uygulanacağını söyledi. Kapsama yönetim, danışmanlık, denetim, tedarik zinciri ve insan kaynakları gibi her türlü hizmet dahil edilecek. Tek kriter, gelirin yüzde 80'inin Türkiye dışından elde edilmesi.
Yatırım Süreçleri Basitleştiriliyor
Yatırım süreçlerini basitleştirdiklerini belirten Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisini yatırımcılar için tek durak ofise dönüştürdüklerini, bürokrasiyi azaltacak ve VIP hizmetler sunacaklarını ifade etti. Ayrıca, son 3 yılda Türkiye'de vergi mukimi olmayan kişiler için 20 yıllık yerleşik olmayan kişi düzenlemesi getirildiğini, bu kişilerin yurt dışı kaynaklı gelirlerinin sıfır vergiye tabi olacağını, veraset vergisinin yüzde 10'dan yüzde 1'e indirildiğini duyurdu.
Vatandaşlık ve Dijital Şirket Rejimi
Yatırım yoluyla vatandaşlıkta eşiklerin yaklaşık 500 bin dolar seviyesinde olduğunu, gayrimenkul alımında eşiğin 400 bin dolar olduğunu belirten Şimşek, dijital şirket rejimi getirdiklerini, şirket kuruluşu ve tüm işlemlerin çevrim içi yapılabileceğini söyledi. Terminal İstanbul kapsamında eski havalimanı terminal binalarının bir start-up merkezine dönüştürüleceğini ve girişimci, sermaye ve yetenek çekmeyi hedeflediklerini ifade etti.
Varlıkların Ülkeye Geri Getirilmesi
"Eve getir" başlığı altında, Türk vatandaşlarının yurt dışındaki nakit, altın ve menkul kıymet gibi varlıklarını Türkiye'ye çekmeyi hedeflediklerini belirten Şimşek, bunun Türk finansal piyasalarını derinleştirmeyi ve güçlendirmeyi amaçladığını söyledi.
Bölgesel Finans Merkezi Hedefi
İstanbul Finans Merkezi'nin sadece fiziksel bir alan olmadığını, yönetişim, araçlar ve yetenekten oluştuğunu vurgulayan Şimşek, fiziksel lokasyon için sağlanan teşvikleri 2047'ye kadar uzattıklarını belirtti. "Bu sıradan bir teşvik paketi değil. Bu tam anlamıyla bir ekonomik konumlanma stratejisi. Vergi mimarisinde küresel ölçekte en üst ligde olmak istiyoruz. 20 yıllık öngörülebilirlik sağlıyoruz. Kapsam bakımından mal, hizmet, sermaye, yetenek dahil tüm alanları içeriyor. Uygulamada yatırımcı odaklı, hızlı ve kolay giriş imkanı sağlayan, VIP hizmetlerle desteklenen bir sistem öngörüyoruz. Nihai hedef ise ülkeyi bölgesel ölçekte önemli bir finans ve ticaret merkezi haline getirmek" diye konuştu.
