Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicilerin korunması ve gıda konusunda doğru bilgilendirilmesi amacıyla 'Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nde son iki yılda kapsamlı düzenlemeler gerçekleştirdi. Bu düzenlemelerle gıda etiketlerinin daha kolay okunması, yanıltıcı görseller, isimler ve ifadelerin önlenmesi ile gıda okuryazarlığının desteklenmesi hedeflendi.
Yanıltıcı ifadeler yasaklandı
Yapılan düzenlemeler kapsamında, '... tadında', '... lezzeti', '... keyfi' gibi ifadelerin kullanımı yasaklandı. Tereyağı aroması eklenmiş ayçiçeği yağı ve margarinlerde 'tereyağı tadında', 'tereyağı lezzeti', 'tereyağı keyfi' gibi ifadeler ile kokolin ürünlerinde 'çikolata tadında', 'çikolata lezzeti', 'çikolata keyfi' gibi ifadelerin kullanımı engellendi. Ayrıca sütlü buz ürünlerinde 'dondurma keyfi', 'dondurma lezzeti' gibi ifadeler de yasaklandı.
Zeytinyağı algısına sınırlama
Zeytinyağı hariç bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görselleri ile 'zeytinyağı tadında/lezzetinde' gibi ifadelerin kullanımı da yasaklar arasına alındı. Doğal aroma verici veya doğal renklendirici içeren, bunun dışında aroma ve renklendirici içermeyen gıdalar için bu ifadelere ilişkin kullanım kuralları belirlendi.
'Köy ürünü' algısı sınırlandırıldı
'Köy ürünü' algısı oluşturabilecek marka ve ifadelerin kullanımına da sınırlama getirildi. Kanatlı hayvan ürünlerinde, hayvanların yetiştirme metoduna uygun olmayan ve tüketiciyi yanıltabilecek görsellerin kullanımının önüne geçildi. İçeriğinde farklı bitkisel yağlarla tereyağı veya zeytinyağı bulunan ürünlerde, yalnızca bu bileşenler öne çıkarılarak 'tereyağlı' veya 'zeytinyağlı' şeklinde adlandırma yapılması yasaklandı.
Yeni gıdalar listelendi
Düzenleme çerçevesinde Avrupa Birliği'nin listesinde olup Türkiye'de kullanımı uygun görülen yeni gıdalar sıralandı. AB listesindeki 189 yeni gıda bileşeni mevzuat kapsamına alınırken, 32 gıda ise GDO'lu mikroorganizma kullanılarak üretilmesi, domuz kaynaklı veya böcek olması gibi nedenlerle kapsam dışında bırakıldı.
Etiketleme zorunlulukları
Gıdaların adı ve net miktarının, tüketicinin kolaylıkla görebileceği bir yerde bulunması zorunlu hale gelirken, alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde bu bilgilerin diğerlerinden ayrı, açık ve belirgin biçimde yazılması şartı getirildi. Aroma verici kullanılarak üretilen ürünlerin etiketlerinde gerçek gıda görsellerinin kullanımına yasak getirildi, ürünün 'aromalı' olduğunun açık şekilde belirtilmesi de zorunlu oldu.
İthal algısına yönelik düzenleme
Yurt içinde üretilen ürünlerde ithal algısı oluşturacak, ithal ürünlerde ise yurt içinde üretildiği izlenimi verecek marka, ifade ve görsellerin kullanımı yasaklandı. Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekil veya görsellerle piyasaya arz edilmesinin önüne geçildi.
İçerik bilgileri zorunlu
İçeriğinde krema bulunmayan ürünlerde 'krema' ifadesi kullanılamayacak, bunun yerine 'krema sos' ifadesi yer alacak. Bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açık şekilde belirtilmesi zorunlu oldu. Ayrıca menülerde ürün içerikleri ile enerji değerlerine ilişkin bilgilerin tüketicilere sunulması şartı getirildi.
Toplu tüketim yerlerinde servis edilen veya satış yerlerinde paketlenerek sunulan gıdalarda, tüketicinin satın alma tercihini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zorunlu oldu. Yer fıstığıyla üretilen baklavada yalnızca 'fıstıklı' ifadesi yerine 'yer fıstıklı' ifadesinin kullanılması zorunlu hale getirildi.
