Dünya Bankası Grubu'nun en güncel Küresel Ekonomik Beklentiler raporuna göre, küresel büyümenin 2026 yılında yüzde 2,5'e düşmesi öngörülüyor. Bu oran, COVID-19 pandemisinin başlangıcından bu yana en düşük seviye olarak kaydedilecek. Raporda, Ortadoğu'daki çatışmanın enerji fiyatlarını yükselttiği, enflasyonu artırdığı ve borçlanma maliyetlerini yükselttiği belirtiliyor.
Büyüme Tahminlerinde Aşağı Yönlü Revizyon
Ekonomilerin üçte ikisi için büyüme tahminleri yılın başına kıyasla aşağı yönlü revize edildi. Küresel büyümenin 2027'de yüzde 2,8'e yükselmesi bekleniyor. Gelişmekte olan ekonomilerdeki zayıf büyüme, gelişmiş ekonomilerle gelir farkının kapanmasına yönelik ilerlemeyi sekteye uğrattı. Çin ve Hindistan dışındaki gelişmekte olan ekonomilerin, 2028 yılına kadar kişi başına gelir farkını azaltma konusunda neredeyse on yıldır ilerleme kaydedememiş olacağı öngörülüyor.
Dünya Bankası Başkanı'ndan Açıklama
Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga, rapora yönelik açıklamasında şunları söyledi: "Gelişmekte olan ülkeler son on yılda bir dizi zorlukla karşı karşıya kaldı. Etkiler ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte temel sınav aynıdır: bugün insanları korumak ve istikrarı sağlamak, bunu yaparken yarının büyümesinden ve istihdamından vazgeçmemek. Mevcut şoka yanıt olarak, ihtiyaç duyulan alanlarda likidite sağlıyoruz ve baskıların artması halinde ek finansman, garantiler ve özel sektör çözümleri sunmaya hazırız. Amacımız ülkelerin bu zorlu süreci atlatmasına, reformları sürdürmesine ve daha güçlü bir şekilde çıkmasına yardımcı olmaktır."
Hürmüz Boğazı'nın Kapanması Enerji Piyasalarını Vurdu
Rapora göre, Hürmüz Boğazı'nın kapanması enerji piyasalarını ciddi şekilde sekteye uğrattı. En kötü senaryoda yaşanan aksaklıkların Temmuz ayında hafifleyeceği varsayımıyla, Brent petrol fiyatlarının 2026 yılında varil başına ortalama 94 dolar seviyesine ulaşması bekleniyor. Gübre fiyatlarının da önemli ölçüde yükselmesi öngörülürken, bunun gıda fiyatları üzerinde dolaylı etkileri olacağı ifade edildi. Bu gelişmelerin küresel enflasyonu yukarı itmekte olduğu, 2026 yılında enflasyonun yüzde 4,0'a yükselmesinin beklendiği belirtildi.
Riskler ve Olası Senaryolar
Aşağı yönlü risklerin de önemli düzeyde olduğu vurgulandı. Enerji arzındaki kesintilerin öngörülenden daha ağır olması ve finansal stresin artması halinde, küresel büyümenin 2026 yılında yüzde 1,3'e kadar düşmesi ve enflasyonun yüzde 4,4'e yükselmesinin olası olduğu ifade edildi.
Gelişmekte Olan Ekonomilerde Büyüme
Bu yıl gelişmekte olan ekonomilerde büyümenin pandemiden bu yana en düşük seviyeye gerileyerek yüzde 3,6'ya düşmesi ve 2027'de yüzde 4,2'ye toparlanması bekleniyor. Çatışmadan doğrudan etkilenen Körfez ekonomilerinin büyümesi ise 2025'teki yüzde 3,9 seviyesinden 2026'da sıfıra yakın bir seviyeye gerileyecek. Ticaretin toparlanması ve yeniden inşa harcamalarının başlamasıyla birlikte, bu ekonomilerde büyümenin 2027–2028 döneminde yaklaşık yüzde 5'e yükselmesi öngörülüyor.
Dünya Bankası'nın Destek Planı
Raporda, Dünya Bankası Grubu'nun krizlerle karşı karşıya olan tüm gelişmekte olan ülkelere destek sağlamaya kararlı olduğu belirtildi. Halihazırda 30'dan fazla ülkenin müdahale planı kapsamında hızlı yanıt kapasitesini güçlendirmek amacıyla Dünya Bankası Grubu ile aktif olarak çalıştığı açıklandı. Çatışmanın ve ekonomik etkilerinin devam etmesi halinde, Dünya Bankası Grubu'nun desteğini 15 ay içinde 80–100 milyar dolara çıkarabileceği belirtildi.
Baş Ekonomist Yardımcısı'ndan Değerlendirme
Dünya Bankası Grubu Baş Ekonomist Yardımcısı ve Küresel Ekonomik Beklentiler Grubu Direktörü Ayhan Köse, konuya yönelik değerlendirmesinde şunları söyledi: "Çatışma küresel ekonomik faaliyetler üzerinde olumsuz bir etki yarattı; ancak her kriz aynı zamanda bir fırsat da sunar. Bu dönem, politika çerçevelerini güçlendirmek, altyapıya yatırım yapmak, iş ortamını destekleyen reformları hızlandırmak ve istihdam yaratımını geniş ölçekte desteklemek için özel sermayeyi harekete geçirmek amacıyla kullanılmalıdır."
