Emekliler İçin Belirleyici Hafta: Bayram İkramiyeleri Netleşiyor
17 milyon emeklinin merakla beklediği bayram ikramiyelerinin ne kadar olacağı bu hafta içinde belli olacak. Tüm gözler ve kulaklar Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarına çevrilmiş durumda. Emekli ikramiyelerinin de yer aldığı torba yasa teklifi, AK Parti grubu tarafından bu hafta TBMM'ye sunulacak.
İkramiye Artışı Beklentisi ve Bütçe Dengeleri
ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaş ortamı nedeniyle bütçe dengeleri dikkatle gözetilerek, torba yasaya geçen bayramda olduğu gibi emekli ikramiyeleri için 4 bin TL'lik ödeme maddesi konuldu. Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın devreye girerek emekli bayram ikramiyelerini 4 bin TL'den 5 bin TL'ye çıkarabileceği yönünde yoğun bir beklenti bulunuyor.
Torba yasa teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşüldükten sonra Resmi Gazete'de yayımlanacak ve yürürlüğe girecek. 19 Mart'ta kutlanacak Ramazan Bayramı öncesinde teklifin yasalaşması ve bayram öncesinde emeklilerin ikramiyelerinin ödenmesi bekleniyor.
Hükümetin Açıklamaları ve Emeklilerin Umudu
AK Parti yönetimi şu anda ikramiyelerde bir artış planlanmadığını, savaş koşulları ve bütçe dengeleri nedeniyle yeni kaynak oluşturmanın zor olduğunu ifade etse de, 17 milyona yakın emekli, ikramiyelerin 4 bin TL'den 5 bin TL'ye çıkarılması umudunu taşıyor.
Başlangıçta ikramiyenin 5 bin TL'ye çıkarılması üzerinde bir çalışma yürütülmüştü ancak bölgesel savaş riski ve bütçe dengeleri nedeniyle bu artışın tekliften çıkarıldığı belirtilse de, bu konu tamamen gündemden düşmüş değil. Son sözü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın söyleyeceği ve bin TL'lik artışın emeklilere verileceği ifade ediliyor. Bu duyuru, torba yasa TBMM'ye geldikten sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabine toplantısı sonrasında yapılabilir.
İkramiye Alanlar ve Maliyet Analizi
SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'na bağlı olanlar, dul-yetim aylığı alanlar, şehit yakını ve gaziler, yaşlılık aylığı alan bazı gruplarla birlikte 17 milyona ulaşan kişi, bayram ikramiyesi alabiliyor. Geçen bayramlarda 4 bin TL olarak ödenen ikramiyede bin TL'lik bir artışın kamuya maliyeti her bayram için 17 milyar TL, iki bayram için 34 milyar TL'ye ulaşıyor.
2026 bütçesinin 14-15 trilyon TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda ikramiyeler bütçenin binde 2'sine karşılık geliyor. İkramiyeler 5 bin TL'ye çıkarılırsa iki bayramda toplam 10 bin TL'nin kamuya ek maliyeti 170 milyar TL'ye ulaşıyor. Uygulanan ekonomik program nedeniyle Hazine bu kaynağı iç borçlanma yaparak karşılayabilir.
Türkiye'nin aylık iç borçlanması 300-400 milyar TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda ek olarak 34 milyar TL'lik borçlanmaya ihtiyaç var. Bütçe içi kaydırma ile bu rakamın karşılanması da mümkün. Yatırım ödenekleri, bazı teşvikler ve kamu alımlarından feragat edilerek ihtiyaç duyulan kaynak buraya aktarılabilir. Bir diğer seçenek ise Merkez Bankası'ndan kâr transferi ama bu kalemin kullanılmayacağı ifade ediliyor.
Kalıcı Artış Endişeleri ve Hükümetin Tutumu
Emeklilere yapılacak ikramiye artışı, tabanın da yükselmesine ve önümüzdeki dönemlerde bu tabanın üzerinde bir artış beklentisine yol açıyor. Hükümet bu nedenle artışlara mesafeli yaklaşıyor. Halihazırda 4 bin TL olan ikramiyeye tek seferlik destek olarak bin TL ödenmesi ancak bunun kalıcı olmaması da konuşulan formüller arasında ancak savaş koşulları nedeniyle bu desteğin de verilmeyeceği konuşuluyor.
Hükümet kamu mali dengesi ve bütçe disiplini açısından bayram ikramiyelerinin kalıcı olmamasından yana. Tek seferlik ödemelerde kaynak bir şekilde bulunup ödeme yapılıyor ancak ikramiye düzenli olarak artırılıp kalıcı hale gelirse 3-4 yıl içinde bütçe açısından büyük bir yük anlamına geliyor.
Hükümet kaynakları, en düşük emekli maaşının enflasyon farkının üzerinde artırıldığına işaret ederek, emeklilerin banka promosyonları ile de desteklendiğini ve bu ikramiyelerin kalıcı olmaması gerektiğini savunuyor. Türkiye'de emeklilere ödenen toplam maaş bütçesi yılda yaklaşık 3.5–4 trilyon liraya ulaşıyor. Emeklilere yapılacak yılda 200 milyar TL'lik ek ödeme sistemin toplam maliyetini yüzde 5 oranında artırıyor.
