Şenpiliç Genel Müdürü Aydın Başyurt, piliç eti fiyatlarının arz-talep dengesi ve maliyet unsurlarına göre şekillendiğini belirterek, 2025 yılında fiyat artışlarının yaklaşık yüzde 21 seviyesinde kaldığını açıkladı. Bu artışın tüketici enflasyonunun altında gerçekleştiğini vurgulayan Başyurt, tavuk etinin temel protein kaynakları arasındaki erişilebilir konumunu koruduğunu ifade etti.
Fiyatlar Piyasa Dinamiklerine Göre Oluşuyor
Başyurt, üretici firmaların marketlerdeki nihai satış fiyatlarını belirleme veya yönlendirme gücü bulunmadığını belirterek, "Perakende fiyatlar dağıtım kanalları ve satış noktalarının kendi ticari dinamikleri içinde oluşuyor" dedi. Sektörde kârlılığın temel belirleyicisinin fiyat artışlarından çok verimlilik olduğunu vurguladı.
Türkiye'de kişi başına tavuk eti tüketiminin son beş yılda yaklaşık yüzde 50 arttığını belirten Başyurt, "2020 yılında 20,5 kilogram olan kişi başı piliç eti tüketiminin 2025 sonunda 29 kilograma ulaşmasını bekliyoruz" ifadelerini kullandı. Türkiye'nin yıllık piliç eti üretiminin yaklaşık 2,8 milyon ton seviyesinde bulunduğunu, iç piyasada tüketilen miktarın ise yaklaşık 2,4 milyon ton olduğunu kaydetti.
Şenpiliç'in Üretim Kapasitesi ve İhracatı
1978 yılında kurulan Şenpiliç, yaklaşık 4 bin 100 kişiye istihdam sağlıyor. Başyurt, şirketin damızlık civcivden market rafındaki son ürüne kadar tüm zinciri yöneten tam entegre bir üretim modeliyle faaliyet gösterdiğini söyledi. Sakarya, Samsun ve Osmaniye'de dört kesimhane, Sakarya ve Adana'da üç kuluçkahane, üç yem fabrikası ve 30 damızlık çiftliği bulunan şirket, günlük yaklaşık 750 bin adet piliç kesimi gerçekleştiriyor. Yıllık üretim 450 bin ton seviyesinde ve ürünler yaklaşık 40 ülkeye ihraç ediliyor.
Doyfarm ile İleri İşlenmiş Ürünler
Başyurt, Şenpiliç bünyesindeki Doyfarm markasının ileri işlenmiş ürün kategorisine odaklandığını belirterek, "Doyfarm'ın büyüme stratejisi, tüketicilerin pratiklik, lezzet, besleyicilik ve erişilebilir fiyat beklentilerine aynı anda yanıt verebilmek üzerine kuruldu" dedi. Doyfarm çatısı altında salam, sucuk, sosis, jambon, nugget, şnitzel, cordon bleu, löp et serisi ve döner dahil 90'ın üzerinde ürün bulunuyor. Ürünlerin tamamı pişmiş olarak satışa sunuluyor ve kısa sürede tüketime hazır hale gelebiliyor.
Doyfarm'ın büyüme vizyonu doğrultusunda kapasiteyi 3 bin 500 ton/ay seviyesine çıkardıklarını belirten Başyurt, yaklaşık üç kat büyüme sağladıklarını ifade etti. Makine parkının yenilendiğini, kaplamalı ürün hatlarının modernize edildiğini ve şarküteri ile döner üretim kapasitelerinin artırıldığını kaydetti.
Kanat Fiyatları Algıyı Yükseltiyor
Piyasadaki yüksek fiyat algısının önemli nedenlerinden birinin tavuk etinin farklı parçalarındaki arz-talep dengelerinin farklı olması olduğunu belirten Başyurt, "Bir tavuğun yaklaşık yüzde 48'i kemikli göğüs, yüzde 42'si kemikli but ve yalnızca yüzde 10'u kanattan oluşuyor" dedi. Kanat ürünlerinde yaşanan arz kısıtının anatomik yapıdan kaynaklandığını ifade eden Başyurt, "Üretim artırılsa bile bir tavuğun yüzde 10'dan fazlasını kanat olarak elde etmek mümkün değil" dedi. Kanat fiyatlarındaki hareketlerin tüm piliç eti kategorisini temsil edecek şekilde değerlendirilmesinin fiyat algısını olduğundan yüksek gösterebildiğini belirtti.
2025 yılında piliç eti fiyatlarındaki ortalama artışın yaklaşık yüzde 21 seviyesinde gerçekleştiğini kaydeden Başyurt, "Aynı dönemde tüketici enflasyonunun altında kalan bu artış oranı, piliç etinin temel protein kaynakları içerisindeki erişilebilir konumunu korumasını sağladı" dedi. Kırmızı et fiyatlarıyla karşılaştırıldığında piliç etinin halen en erişilebilir hayvansal protein kaynaklarından biri olduğunu vurguladı.
İhracat Kısıtlamaları ve Pazar Kaybı
Başyurt, Türkiye'de üretilen piliç etinin normal koşullarda yüzde 18-20'lik bölümünün ihracata yönlendirildiğini ancak şubat ayından itibaren uygulanan ihracat kısıtlamaları nedeniyle normalde dış pazarlara gönderilen ürünlerin iç piyasada değerlendirildiğini söyledi. İhracatın sektör için yalnızca bir satış kanalı değil, iç piyasada oluşabilecek arz fazlasını dengeleyen stratejik bir "sigorta mekanizması" olduğunu vurguladı. Normal koşullarda yıllık yaklaşık 400 bin ton ihracat gerçekleştirdiklerini, geçmiş yıllarda bu rakamın 550-600 bin tona kadar ulaştığını belirtti.
Türkiye'nin piliç eti üretiminde dünyanın ilk 10 ülkesi arasında yer aldığını ancak küresel ihracat pazarından aldığı payın yüzde 1-1,5 seviyesinde bulunduğunu kaydeden Başyurt, Irak'ın toplam ihracatın yüzde 50-60'ını oluşturduğunu söyledi. İhracat kısıtlamaları nedeniyle bazı pazarlarda Çin, Ukrayna ve Brezilya kaynaklı rekabetin güç kazandığını belirterek, "2024 yılında özellikle Irak pazarında kayıplar yaşandı" dedi.
Yeni Yatırımlar ve Dijital Dönüşüm
Şirketin Adana bölgesindeki entegrasyon yatırımları kapsamında Saimbeyli ve Niğde Ulukışla'da 160'ar bin kapasiteli iki yeni damızlık çiftliğini, Sakarya bölgesinde ise aynı kapasitedeki Dodurga çiftliklerini devreye aldığını belirten Başyurt, "Amasya Suluova'da yeni yem fabrikası yatırımına başlamayı planlıyoruz" dedi. Kadirli'de yangından etkilenen kesimhanenin tamamen yenilenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü ve yatırımın yıl sonuna kadar tamamlanmasının hedeflendiğini ifade etti.
Üretim süreçlerinde IoT altyapısıyla sıcaklık, nem, karbondioksit oranı ve hava akışı gibi verilerin anlık takip edildiğini belirten Başyurt, "Tüm kümeslerden gelen verileri 7 gün 24 saat izliyoruz" ifadelerini kullandı. Vodafone iş birliğiyle geliştirilen dijital altyapıya değinen Başyurt, "Hayvan davranışlarından sağlık sorunlarını erken tespit etmeyi amaçlayan yapay zekâ tabanlı sistemler üzerinde çalışıyoruz" dedi. Ayrıca İstanbul Teknik Üniversitesi ile tavuk tüylerinden kozmetik sektöründe kullanılabilecek yerli keratin üretimine yönelik Ar-Ge çalışmalarının sürdüğünü paylaştı.
