Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Grönland konusunda Avrupalı müttefiklerine yönelttiği gümrük vergisi tehdidinin, kıtadaki jeopolitik riskleri artırdığını açıkladı. Kuruluş, bu adımın transatlantik ilişkilerde gerilimi tırmandırdığını ve ekonomik etkilerinin yanı sıra güvenlik dinamiklerini de etkileyebileceğini vurguladı.
ABD'nin Vergi Tehdidi ve Avrupa'nın Tepkisi
Fitch'in yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın Danimarka ve yedi diğer Avrupa ülkesine yönelik olarak 1 Şubat 2026 tarihinden itibaren ek %10 gümrük vergisi uygulanacağını ilan ettiği hatırlatıldı. Bu oranın, 1 Haziran 2026'da %25'e çıkarılacağı ve bu uygulamanın Grönland'ın satın alınmasına dair bir anlaşmaya varılana kadar süreceği belirtildi.
Avrupa Birliği'nin (AB) resmi tepkisinin ise, tırmanan bir misilleme sarmalından veya ABD'nin Avrupa savunmasına taahhüdünün daha da zayıflaması riskinden kaçınma amacı taşıdığı aktarıldı. Bazı Avrupalı liderlerin, Trump yönetiminin bu hamlesiyle sınırı aştığını ifade ettiği kaydedildi.
Ekonomik ve Güvenlik Riskleri Büyüyor
Açıklamada, ABD'nin bu tarifeleri fiilen uygulayıp uygulamayacağının belirsiz olduğu vurgulandı. Ancak, uygulanması halinde tarifelerin Amerikalı tüketiciler için fiyat artışına yol açmasının muhtemel olduğu ifade edildi.
%10'luk ek verginin, ülkelerin ticaret bağımlılığına göre değişmekle birlikte, 2027 sonuna kadar Avrupa Gayrisafi Yurtiçi Hasılası'nı (GSYH) Fitch'in temel senaryosuna kıyasla yaklaşık %0,5 azaltabileceği öngörüldü. %25'lik vergi oranının ise GSYH üzerindeki bu olumsuz etkiyi ikiye katlayacağı tahmin ediliyor.
Fitch, tarifelerin ticari etkilerinin ötesinde asıl riskin, NATO'nun sürdürülebilirliği ve kolektif savunma taahhüdünün güvenilirliğinin zayıflaması olduğuna dikkat çekti. Bu durumun, Rusya kaynaklı gerilimleri daha olası hale getirebileceği değerlendirmesi yapıldı.
Savunma Harcamalarına Etkisi ve Danimarka'nın Konumu
Fitch, yaşanan gerilimlerin Avrupa'da savunma harcamalarını artırma baskısını güçlendireceğini belirtti. Doğu ve kuzey Avrupa ülkeleri ile Almanya'nın halihazırda savunma harcamalarını hızla artırdığı, son gelişmelerin bu süreci daha da hızlandırabileceği ifade edildi. Daha doğrudan jeopolitik tehditlerle karşı karşıya olmayan ülkelerde ise artışın daha yavaş seyretmesi bekleniyor.
Grönland'ın olası kaybının, güçlü kamu maliyesi ve %30'un altındaki genel devlet borç oranı nedeniyle Danimarka'nın kredi notu üzerinde sınırlı bir etkisi olacağı öngörülüyor. Ancak ülkenin ikinci tur siyasi ve jeostratejik etkilerden etkilenebileceği kaydedildi.
Fitch, AB'nin Mayıs 2025'te hazırladığı ve ABD'den yapılacak 95 milyar avroluk ithalatı hedef alan karşı önlemleri devreye almayı tartıştığına işaret etti. Buna rağmen, şu aşamada güvenlik kaygıları nedeniyle AB'nin tepkisinin nispeten sınırlı kalmasının beklendiği, ancak daha güçlü bir Avrupa tepkisinin de mümkün olduğu vurgulandı.
