Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Hürmüz Boğazı'ndaki krizin küresel enerji ticaretinde güven algısını kalıcı biçimde zedelediğini belirtti. Birol, "Bir anlaşma olsa bile Hürmüz Boğazı artık güvenilirliğini yitirdi. Vazo bir kere kırıldı. Bundan sonra eski haline gelmesi mümkün değil." dedi.
Küresel Enerji Haritasında Değişim
Birol, son 4 yılda küresel enerji haritasında önemli değişimler yaşandığını ifade ederek, Rusya'dan Avrupa'ya uzanan boru hatları ile Hürmüz Boğazı üzerinden Asya'ya yönelen akış hatlarının iki büyük ana damar olduğunu ve her ikisinin de şu anda kapalı durumda olduğunu söyledi.
Hürmüz Boğazı Krizinin Etkileri
Birol, Hürmüz Boğazı'ndaki krizin yarattığı şok etkisine dikkat çekerek, ülkelerin artık daha güvenilir ortaklarla ticareti tercih ettiğini, yerli üretimi artırmaya ve enerji arzını çeşitlendirmeye yöneldiğini dile getirdi.
Türkiye'nin Avantajlı Konumu
Türkiye'nin bu süreçte coğrafi olarak son derece avantajlı bir konumda olduğunu belirten Birol, "Türkiye, Orta Doğu'daki gelişmelerden sonra hem o ülkelerin yeniden inşası hem de ekonomik itibar kazanmaları konusunda çalışabilir." ifadelerini kullandı. Birol, önümüzdeki 60 günlük müzakerelerin sonucunun takip edilmesi gerektiğini ekledi.
Alternatif Boru Hatları İnşa Ediliyor
Birol, bölge ülkelerinin alternatiflere yöneldiğine işaret ederek, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Hürmüz Boğazı'na bağlı kalmak istemediğini, alternatif boru hatları inşa ettiklerini söyledi. Birleşik Arap Emirlikleri'nin 2027 sonuna kadar Hürmüz Boğazı'na bağımlılığını sıfıra indireceğini belirtti.
Petrol Arz Fazlası ve Fiyat Beklentileri
ABD ile İran arasındaki mutabakatın fiyatlara etkisine değinen Birol, anlaşmanın gerçekleşmeyeceği hissiyatının fiyatlarda dalgalanmaya yol açabileceğini, ancak mevcut 75-80 dolar seviyesinin Türkiye için olumlu olduğunu ifade etti. Hürmüz Boğazı'nın açılması ve güvence verilmesi halinde gelecek yıl ciddi bir arz fazlası olabileceğini, bunun fiyatların makul seviyeye inmesi için sevindirici olduğunu söyledi.
Normalleşme Zaman Alacak
Petrolde normalleşmenin zaman alacağını belirten Birol, birçok enerji tesisi, petrol ve doğal gaz sahası, rafineri ve boru hattının hasar gördüğünü, bazılarının hemen yüzde 100 verimli hale getirilebileceğini ancak çoğunun ciddi tamir ve yeniden imar gerektirdiğini kaydetti. Büyük kısmının birkaç ay içinde hayata geçeceğini düşündüğünü ifade etti.
LNG Piyasası
LNG piyasasına ilişkin Birol, Katar'ın LNG ihracatının büyük kısmını kısa sürede hayata geçirebileceğini, Amerika ve Kanada'dan da ciddi LNG ihracatı devam ettiğini, bunun doğal gaz piyasalarının petrolden daha az etkilenmesini açıkladığını söyledi.
COP31 Hedefleri
Bu yıl Antalya'da düzenlenecek COP31'e ilişkin Birol, konferansın Türkiye için insani hassasiyetleri dünyaya gösterme fırsatı olacağını belirtti. Cumhurbaşkanı ile görüştüğünü ve kendisinin tüm desteğini verdiğini ifade etti. Birol, COP31'in öncelikleri arasında küresel elektrifikasyonun artırılması, sıfır atık ve Afrika'nın temiz enerjiye geçişinin yer aldığını, bu üç hedefin Antalya'da açıklanacağını ve 200'e yakın ülkenin desteğini almasının beklendiğini söyledi.
