KDK Emekli Maaşlarındaki Tarihsel Farklara Müdahale Çağrısı Yaptı
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), emeklilik başvuru tarihine bağlı olarak oluşan maaş farklarının yarattığı adaletsizliği gidermek için acil mevzuat değişikliği önerisinde bulundu. Bir sigortalının başvurusu üzerine harekete geçen kurum, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) resmi tavsiye kararı iletti.
Başvuru ile Ortaya Çıkan Çarpıcı Gerçek
KDK'ya başvuran bir sigortalı, 2024 yılında yaş şartını sağlayamadığı için emekli olamadığını, ancak 2025'te emekli olması durumunda alacağı aylığın 2024'te hesaplanandan daha düşük olacağını belirterek itiraz etti. Aynı koşullara sahip bireylerin sadece birkaç ay farkla emekli olmaları nedeniyle maaşlarında ciddi düşüşler yaşanabildiği vurgulandı.
SGK'nın Görüşü ve Mevcut Durum
Başvuru üzerine SGK'dan istenen görüşte, emekli aylıklarının prime esas kazanç, prim gün sayısı, yaş ve tahsis talep tarihi gibi unsurlara göre mevcut mevzuat çerçevesinde hesaplandığı bildirildi. Kurum, farklı yıllardaki emeklilik taleplerinden kaynaklanan aylık farklarının yasal hükümlerin doğal sonucu olduğunu ve bu farklılığı gidermeye yönelik bir çalışmanın bulunmadığını iletti.
Enflasyonun Yıkıcı Etkisi ve Rakamlarla Adaletsizlik
KDK değerlendirmesinde, 2008 sonrası sistemde yapılan düzenlemelerle enflasyon dalgalanmalarının emekli maaşlarında büyük farklara yol açtığına dikkat çekildi. Örneğin, 2024 Aralık'ta emekli olan bir sigortalı ile aynı kişinin 2025 Ocak'ta emekli olması durumunda maaşlar arasında yaklaşık %30'luk bir fark oluşabildiği tespit edildi. Yüksek enflasyonun ardından enflasyonun düştüğü dönemlerde, daha sonra emekli olanların daha düşük aylık alabildiği kaydedildi.
Hakkaniyet İlkesine Aykırı Bulundu
KDK, tahsis talep tarihine bağlı oluşan bu farkın mevzuata uygun hesaplansa da sonuç itibarıyla hakkaniyet ilkesiyle bağdaşmadığını vurguladı. Özellikle aynı şartlara sahip sigortalılar arasında sadece tarih farkından kaynaklanan maaş eşitsizliğinin kabul edilemez olduğu belirtildi.
Önerilen Çözüm Yolları
Kurum, yaşanan mağduriyeti gidermek için şu önerileri sundu:
- Emekli aylıklarının bir önceki yılda bağlanan aylıklardan daha düşük olmamasını sağlayacak yasal düzenleme yapılması.
- Yıl içinde yapılan seyyanen artış ve ek zamların, sonraki yılların emekli aylığı hesaplamalarına dahil edilmesi.
- Sosyal güvenlik sistemine ilişkin düzenlemelerin daha şeffaf, anlaşılır ve öngörülebilir hale getirilmesi.
Mevzuat Değişikliği Tavsiyesi ve Süreç
KDK, tespit edilen sorunlar ışığında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile SGK'ya mevzuat değişikliği yapılması yönünde resmi tavsiyede bulundu. İlgili idarelerin, karar doğrultusunda 30 gün içinde gerekli işlemleri tamamlayarak KDK'ya bildirimde bulunması gerektiği açıklandı. Bu adımın, binlerce emekli adayının mağduriyetini gidermede kritik bir dönüm noktası olabileceği ifade ediliyor.
