İkramiye Farkı ve Emeklilikte Güncel Sorular: Kimler Hak Kazanıyor?
Memurlar, kendi istekleriyle veya yaş haddi, kadrosuzluk gibi nedenlerle emekli olabilmektedir. Ancak, kendi isteği dışında emekli olanlara belirli koşullar altında ikramiye farkı ödemesi yapılıyor. Peki, bu ikramiye farkını alabilmenin şartları nelerdir? Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç, okurların sorularını yanıtlayarak konuyu aydınlatıyor.
Yaş Haddinden Emekli Olanlar İçin İkramiye Farkı Detayları
Emekli Sandığı Kanunu'na tabi kamu görevlilerine, çalıştıkları her tam fiili hizmet yılı için aylık bağlamaya esas tutarın bir aylığı emekli ikramiyesi olarak ödenir. Kendi isteğiyle emekli olanlara, sonraki dönemdeki katsayı artışlarından kaynaklanan ikramiye farkı ödenmez. Ancak, yaş haddinden emekli olanlar, kadrosuzluk nedeniyle emekli olanlar, vazife malullüğü aylığı bağlananlar veya ölen kamu görevlilerinin hak sahiplerine, emekli aylığına hak kazandıkları tarihi takip eden üç ay içinde katsayılardaki artıştan doğan ikramiye farkları ödenir.
Önemli bir nokta: Emekli aylığına hak kazanılan tarihi takip eden üç ay içinde katsayılarda artış yapılmadığı takdirde, müteakiben altı ay içindeki ilk artıştan doğan farklar da ödenmektedir. Örneğin, Nisan 2025'te yaş haddinden emekli olan bir öğretmen, Temmuz 2025'teki katsayı artışından kaynaklanan farkı almışsa, Ocak 2026'daki artıştan dolayı ek bir ikramiye farkı alamaz. Bu tür farklar, yalnızca 15 Temmuz 2025 sonrasında benzer nedenlerle emekli olanlara ödenebilir.
BAĞ-KUR Prim Gününün 7200'e Düşürülmesi Bekleniyor
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2023 yılı mayıs ayında yaptığı açıklamada, küçük esnaf için prim ödeme gün sayısını 7200'e indireceklerini ve bu düzenlemeden yaklaşık 1 milyon kişinin yararlanacağını belirtti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan da konuyla ilgili olarak, "Cumhurbaşkanımızın talimatını yerine getireceğiz" ifadelerini kullanmıştır. Bakan Işıkhan, 2026, 2027 ve 2028 yıllarına kadar zaman olduğunu vurgulayarak süreci takip ettiklerini açıkladı.
Ancak, son 3,5 yıl kuralının kaldırılması konusunda resmi bir açıklama henüz yapılmamıştır. Bu kural, özellikle birden fazla statüde çalışanların emeklilik koşullarını etkilemekte ve adaletsizliklere neden olabilmektedir. 1 Mayıs 2008 sonrası çalışmaya başlayanlar için daha adil bir sistem uygulanacak olsa da, mevcut durumdaki esnaflar için çözüm beklenmektedir.
İsteğe Bağlı Sigorta Primi ve Askerlik Borçlanması
İsteğe bağlı sigorta primlerinin, süresinde ödenmemesi durumunda en geç 12 ay içinde gecikme cezasıyla birlikte ödenmesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödenmeyen primler, sigortalılık süresinden sayılmaz. Ancak, borç son 12 aya aitse ve ödenirse, prim günlerine eklenebilir. Örneğin, 6 aylık bir borç ödendiğinde, prim günlerine 180 gün eklenmesi mümkündür.
Askerlik borçlanması ise, borçlanmanın yapıldığı tarihteki statüye sayılır. Örneğin, SSK'lı çalışırken yapılan borçlanma, SSK prim günlerine eklenir. Ancak, askerlik borçlanması, son 1260 gün kuralı açısından bir fayda sağlamaz, çünkü askerliğin yapıldığı tarihe mal edilir. Bu nedenle, emeklilik planlaması yaparken bu detayların dikkate alınması önemlidir.
Sonuç olarak, sosyal güvenlik sistemindeki bu tür düzenlemeler ve koşullar, emeklilik sürecini doğrudan etkilemektedir. Vatandaşların, haklarını tam olarak anlamaları ve güncel gelişmeleri takip etmeleri büyük önem taşımaktadır.
