Küresel piyasalarda geçen hafta jeopolitik gerginliklerin yanı sıra teknoloji ve yapay zeka şirketlerindeki satış baskısıyla karışık bir seyir izlendi. Yatırımcıların odağında ise ABD'de açıklanacak enflasyon verisi ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz kararı yer alıyor.
Jeopolitik Riskler ve Teknoloji Sektörü Piyasaları Etkiledi
Jeopolitik riskler ve teknoloji sektöründeki gelişmeler, küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Geçen hafta Orta Doğu'da çatışmaların şiddetlenmesi ve taraflardan gelen açıklamaların iç açıcı olmaması, piyasalarda satış baskısına yol açtı. Yatırımcıların yapay zeka hisselerine olan ilgisinin azalması, teknoloji sektöründeki iyimserliğin törpülenmesine neden oldu. ABD'li çip üreticisi Broadcom'un gelir tahmininin ve çip satışlarına ilişkin görünümünün beklentilerin altında kalması, teknoloji hisselerindeki sert yükselişleri durdurdu.
Petrol Fiyatları ve Risk Algısı
İsrail ve Lübnan'ın ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kaldığına yönelik haberler, petrol fiyatlarındaki sert yükselişleri sınırlasa da gerilimin devam etmesi küresel piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oldu. Gelecek hafta da küresel piyasalarda genel gidişatın ABD-İran ekseninde şekillenmesi bekleniyor. Orta Doğu'daki haber akışları, ABD ve İran arasındaki görüşme sürecinin kırılganlığının halen çok yüksek olduğunu gösterirken, belirsizliğin devam etmesi yatırımcıları temkinli davranmaya itiyor.
ABD İstihdam Verileri ve Fed Beklentileri
Geçen hafta ABD'de açıklanan istihdam verileri piyasaların odağında yer aldı. ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre, tarım dışı istihdam mayıs ayında 172 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça üzerinde gerçekleşti. İşsizlik oranı ise beklentilere paralel olarak yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı. Önceki aylara ait veriler de yukarı yönlü revize edildi: Mart ayında 185 bin olarak açıklanan istihdam artışı 214 bine, nisan ayında 115 bin olarak açıklanan artış ise 179 bine yükseltildi. Bu veriler, ABD ekonomisinin halen güçlü seyrini koruduğunu gösterdi. Veri sonrası ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler güçlendi. Analistler, bu ayki Fed toplantısında faizlerin sabit bırakılmasına neredeyse kesin gözüyle bakıldığını ancak faizlerin yüksek seviyelerde kalacağına yönelik öngörülerin piyasalardaki risk iştahını törpülemeye devam ettiğini belirtti.
Piyasa Göstergeleri
İş gücü piyasasının gücünü koruması, Fed'in faiz artırımı beklentilerini yükseltirken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi geçen hafta 8 baz puan artışla yüzde 4,52'ye çıktı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 yükselişle 92,1 dolara ulaştı. Dolar endeksi haftayı 1,1 artışla 100,1 seviyesinden, altının onsu ise yüzde 4,7 azalışla 4 bin 329 dolardan tamamladı. Değerli metallerde satış baskısı artarken, gümüşün onsu geçen hafta yüzde 9,8 düşüşle 67,9 dolara indi.
New York Borsası Negatif Seyretti
Jeopolitik gelişmeler ve yapay zeka rallisinin duraksaması, New York borsasında düşüş eğilimine neden oldu. ABD'de tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi de satış baskısını artırdı. Broadcom'un hisseleri geçen hafta yüzde 5,9 değer kaybetti. Haftayı Dow Jones endeksi yüzde 0,32, S&P 500 endeksi yüzde 2,59 ve Nasdaq endeksi yüzde 4,68 azalışla tamamladı. Gelecek hafta salı günü dış ticaret dengesi, çarşamba Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), perşembe Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi takip edilecek.
Avrupa'da ECB Faiz Kararı Bekleniyor
Avrupa borsaları, jeopolitik riskler ve teknoloji hisselerindeki satış baskısıyla Fransa hariç negatif seyretti. ABD'nin 'zorla çalıştırma' gerekçesiyle 60 ülke için yeni tarife önerisi de Avrupa piyasalarını olumsuz etkiledi. Çin ile yaşanan sıkıntılar, Avrupa ekonomisindeki başlıca zorluklar arasında yer alıyor. Enflasyon, Avrupa ekonomisinin en önde gelen sorunları arasında olmaya devam ederken, analistler Avro Bölgesi'nde savaş kaynaklı maliyet baskısıyla enflasyonist baskıların sürdüğünü, fabrikaların artan maliyetleri müşterilere yansıtmak zorunda kaldığını ve bunun bölgede enflasyonist baskıları artırabileceğini söyledi. ECB'nin gelecek haftaki faiz kararı toplantısında mevduat faizinde artırım yapması bekleniyor. Ancak analistler, jeopolitik ortamda bir haftanın uzun bir süre olduğunu ve anlık gelişmelerin bankanın politikasını etkileyebileceğini ifade etti. İngiltere'deki siyasi belirsizlik ülke gündeminde yer almaya devam ederken, savaştan dolayı artan enerji maliyetleri ve yüksek faiz oranları nedeniyle inşaat sektörüne ilişkin riskler öne çıkıyor. Avro Bölgesi ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde beklentilerin aksine yüzde 0,2 daralarak 2022'nin son çeyreğinden bu yana ilk kez küçüldü ve bölgede enflasyon-resesyon ikilemi daha belirgin hale geldi. Geçen hafta Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,38, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,40, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,28 değer kaybederken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,43 değer kazandı. Gelecek hafta pazartesi Almanya'da fabrika siparişleri, salı Almanya'da dış ticaret dengesi, perşembe ECB'nin faiz kararı, cuma İngiltere'de büyüme takip edilecek.
Asya Piyasalarında Japonya Hariç Negatif Seyir
Asya borsaları, geçen hafta Japonya hariç negatif seyretti. Teknoloji hisselerindeki olumsuz etkilerle özellikle Güney Kore borsasında sert düşüşler görüldü. Analistler, rekor kıran Kospi endeksindeki sert düşüşlerin küresel hisse senedi piyasasına ilişkin risk algısını artırabileceğini söyledi. Güney Kore piyasaları ayrıca, Çalışma Bakanı Kim Young-hoon'un ülkenin en büyük teknoloji firmalarının yapay zeka karlarının daha büyük bir kısmını tedarikçiler, taşeronlar ve çalışanlarla paylaşması gerektiğine dair haberlerden olumsuz etkilendi. Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) bu ayki toplantısında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin gücünü koruması, Japonya borsası üzerinde satış baskısı oluşturdu. Ülkede nisan ayına ilişkin hane halkı harcamalarının yüzde 1,6 yükselerek beklentilerin üzerinde artması, BoJ'un faiz oranlarını artırmak için daha fazla hareket alanına sahip olduğunu gösterdi. Bankanın haziran ayından başka yıl sonuna kadar bir faiz artırımına daha gidebileceği tahmin ediliyor. Haftalık bazda, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,39 değer kazanırken, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,72, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,88 değer kaybetti. Gelecek hafta pazartesi Japonya'da büyüme, salı Çin'de dış ticaret dengesi, çarşamba Çin'de enflasyon, cuma Japonya'da sanayi üretimi takip edilecek.
Yurt İçinde TCMB Faiz Kararı Takip Edilecek
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 0,23 artışla 13.694,19 puana yükseldi. Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 46,0470'ten tamamladı. Gelecek hafta pazartesi reel efektif döviz kuru, çarşamba sanayi üretimi, perşembe Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) faiz kararı, cuma ödemeler dengesi ve piyasa katılımcıları anketi takip edilecek.
