Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Kurban Bayramı ve kurbanlık fiyatlarına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Bayraktar, bayramın ülke ekonomisi açısından taşıdığı büyük öneme dikkat çekti.
Geniş Ticari Hareketlilik
Kurbanlık hayvan alım ve satımının, yem sanayinden veterinerlik hizmetlerine, nakliyeden pazar alanı kiralarına, kesim hizmetlerinden deri ve sakatat ekonomisine kadar çok geniş bir ticari hareketlilik getirdiğini belirten Bayraktar, son yıllardaki verilere göre 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvanın kesileceğini öngördüklerini söyledi. Bunların 750 bininin büyükbaş, 2 milyon 550 bininin ise küçükbaş olacağı tahmin ediliyor.
Fiyatlar ve Satış Yöntemleri
Bayraktar, kurbanlık hayvan fiyatları ve satış yöntemlerinin illere göre farklılık gösterdiğini ifade etti. Bazı bölgelerde canlı kilogram veya karkas et fiyatı üzerinden satış yapılırken, bazı bölgelerde pazarlık usulüyle canlı hayvan satışı ya da hisseli satış yöntemi uygulanıyor. Özellikle büyükşehirlerde kesim ücretlerinin satış fiyatına dahil edildiği görülüyor.
Ziraat odalarından alınan verilere göre büyükbaş kurbanlık fiyatları 120 bin lira ile 450 bin lira arasında, küçükbaşlar ise 15 bin lira ile 45 bin lira arasında değişiyor. Hisse bedelleri ise ortalama 25 bin ila 60 bin lira arasında.
Toplam Harcama 192 Milyar Lira
Bayraktar, kurbanlık hayvanların ekonomik değerine ilişkin şu bilgileri verdi: Ortalama 400 kilogram canlı ağırlığa sahip bir büyükbaşın canlı kilogram fiyatının 411 lira 19 kuruş olacağı dikkate alındığında, bayram süresince kesilecek yaklaşık 750 bin hayvan için ödenecek tutarın 123 milyar 357 milyon liraya ulaşacağı tahmin ediliyor. Küçükbaşlarda ortalama satış fiyatının 26 bin 900 lira olacağı varsayımıyla, yaklaşık 2 milyon 550 bin hayvan için ödenecek tutarın 68 milyar 595 milyon lirayı bulacağı öngörülüyor. Halkımızın yaklaşık 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvan için toplamda 192 milyar liraya yakın harcama yapacağı tahmin ediliyor.
Derilerin Ekonomik Değeri
Bayraktar, kurbanlık hayvan derilerinin deri ve tekstil sanayisi için önemli hammadde olduğunu ancak son yıllarda toplama ve işleme süreçlerinde yaşanan sorunlar nedeniyle bu değerin yeterince değerlendirilemediğini belirtti. Toplama maliyetlerinin yükselmesi, piyasadaki durgunluk ve deri toplayıcı sayısının azalması nedeniyle birçok bölgede deriler ya çok düşük bedellerle el değiştiriyor ya da hiç toplanmadan zayi oluyor. Özellikle küçükbaş hayvan derilerinde yaşanan kayıplar dikkat çekici boyutlara ulaştı.
Kasaplık Hizmetleri ve Sakatat Ekonomisi
Kurban Bayramı döneminde kasaplık hizmetleri de önemli bir ekonomik faaliyet alanı oluşturuyor. Kasaplar, kesim, yüzme ve parçalama işlemlerine göre farklı ücretler talep ediyor. Büyükbaş hayvanlarda yalnızca kesim, yüzme ve dörde bölme işlemleri için 10 bin lira ile 15 bin lira arasında, detaylı parçalama işlemleri için ise 15 bin lira ile 20 bin lira arasında ücret alınıyor. Küçükbaş hayvanlarda ise kesim ücretleri 1500 lira ile 2 bin 500 lira arasında değişiyor. Kasaplık hizmetleri için ödenecek toplam tutarın yaklaşık 8,2 milyar liraya ulaşacağı tahmin ediliyor. Ayrıca kelle, işkembe, bağırsak gibi sakatat ürünleri de önemli bir ekonomik değer oluşturuyor.
Mağduriyet Uyarısı
Bayraktar, bayram döneminde satışların beklendiği düzeyde gerçekleşmemesi halinde elde kalan hayvanların Et ve Süt Kurumunca üreticinin yaptığı ek masraflar da dikkate alınarak mağduriyet oluşturmayacak fiyatlarla satın alınmasının büyük önem taşıdığını kaydetti.
