TCMB Anketi: Yurt İçi ve Yurt Dışı Fonlama Koşullarında Değişim
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin Banka Kredileri Eğilim Anketi'ni yayımladı. Ankete göre, bankaların fon sağlama imkanlarında dikkat çekici bir değişim yaşandı. Yurt içi fonlama koşullarında gevşeme eğilimi görülürken, yurt dışı fonlama koşulları belirgin bir şekilde sıkılaştı. Bu durum, finansal piyasalardaki dinamiklerin farklı yönlere evrildiğini gösteriyor.
Kredi Standartlarında Gevşeme ve Sıkılaşma Eğilimleri
Anket sonuçları, bankaların kullandırdıkları işletme kredilerine ilişkin genel değerlendirmelerinde, uygulanan standartlarda sınırlı gevşemenin devam ettiğini ortaya koydu. Alt kırılımlar incelendiğinde, ölçek bakımından KOBİ'lere verilen kredilerde gevşemenin sürdüğü gözlemlendi. Büyük işletmelere verilen kredilerde ise sıkılaşmanın yerini sınırlı gevşemeye bıraktığı görüldü.
Vade bakımından analiz edildiğinde, kısa vadeli kredilere uygulanan standartlardaki gevşemenin azaldığı, uzun vadeli kredilerdeki gevşemenin ise artarak devam ettiği belirlendi. Para cinsi açısından, TL kredilerde gevşeme eğilimi sürerken, Yabancı Para (YP) kredilerde sıkılaşma eğiliminin devam ettiği kaydedildi.
Bireysel Kredilerde Farklılaşan Trendler
Bireysel kredi segmentinde, konut kredilerine uygulanan standartlarda belirgin bir gevşeme gözlenirken, taşıt kredilerinde standartların temelde aynı kaldığı tespit edildi. Diğer bireysel kredilerde ise sınırlı sıkılaşma görüldü. Bu durum, konut piyasasına yönelik politikaların etkisini yansıtıyor.
Talep Dinamikleri ve Beklentiler
2026 yılının birinci çeyreğinde, işletmelere verilen kredilere olan talepteki artışın güçlenerek devam ettiği belirlendi. KOBİ ve büyük işletme kredi talebi ile kısa vadeli kredi talebindeki artış güçlenirken, uzun vadeli kredi talebinde azalış görüldü. TL ve YP kredilere olan talepteki artış ise zayıflayarak sürdü.
Konut kredi talebindeki artışın güçlendiği gözlemlenirken, taşıt kredi talebinin stabil kaldığı, diğer bireysel kredi talebindeki artışın ise zayıfladığı kaydedildi. Stok artırımı ve işletme sermayesi, işletme kredi talebini artırıcı yönde etkileyen en önemli faktörler olarak öne çıktı.
İkinci Çeyrek Beklentileri
2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin beklentiler, işletme kredilerine olan talepteki artışın devam edeceğini gösteriyor. KOBİ ve büyük işletme kredi talebindeki artışın sürmesi, kısa vadeli kredi talebindeki artışın güçlenerek devam etmesi bekleniyor. Uzun vadeli kredi talebinde ise azalışın yerini tekrar artışa bırakacağı öngörülüyor.
Para cinsi bakımından, TL ve YP krediler için talepteki artışın güçlenerek devam edeceği tahmin ediliyor. Konut kredi talebinde artışın zayıflayarak süreceği, taşıt kredi talebinin sınırlı artacağı, diğer bireysel kredi talebinde ise güçlü bir artış görüleceği belirtiliyor.
Fonlama Koşullarındaki Değişim
Bankaların fon sağlama imkanlarının gelişimi incelendiğinde, yurt içi ve yurt dışı fonlama koşullarında önceki çeyrekte görülen gevşeme yönlü değerlendirmelerin, 2026'nın ilk çeyreğinde yerini belirgin bir sıkılaşmaya bıraktığı görüldü. Yurt dışı fonlama maliyeti ve diğer koşullar, bu sıkılaşmayı tetikleyen faktörler olarak öne çıktı.
İkinci çeyrekte, yurt içi fonlama koşullarının gevşemesi, yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşmanın ise güçlenerek devam etmesi bekleniyor. Bu durum, uluslararası finansal piyasalardaki belirsizliklerin etkisini yansıtıyor.
Kredi Koşul ve Kurallarındaki Değişiklikler
İşletmelere kullandırılan kredilere uygulanan koşul ve kurallara bakıldığında, daha riskli krediler üzerindeki kar marjında artış gözlemlendi. Konut kredilerinde kredi/teminat oranına ilişkin koşul ve kurallarda belirgin bir gevşeme görülürken, taşıt ve diğer bireysel kredilerde belirgin bir değişim olmadığı kaydedildi.
Anket, 16 bankanın katılımıyla gerçekleştirildi ve aktif büyüklükleri dikkate alınarak belirlenen bu bankaların değerlendirmeleri, finans sektöründeki eğilimleri net bir şekilde ortaya koyuyor. TCMB'nin düzenli olarak yayımladığı bu anket, ekonomik politikalara yön veren önemli bir veri kaynağı olma özelliğini koruyor.
