İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, ekonomi yönetiminin üç yılı aşkın süredir başarılı bir kurgu ve risk yönetimi sergilediğini belirtti. Avdagiç, Türkiye'nin döviz rezervlerinde sıkıntılı bir tablodan makul bir noktaya geldiğini ve dış fon tedarikinde önemli hedeflere ulaşıldığını ifade etti.
Program Dinamik Bir Süreç İçeriyor
Avdagiç, bölgesel savaşın yurt içi ve yurt dışı dengelerde değişikliklere yol açtığını belirterek, "Ekonomik programın hedeflerini gerçekleştirmek için iş dünyası olarak elimizden gelen katkıyı verdik. Bunun için ciddi bir bedel de ödedik." dedi. 2026'nın ikinci yarısında daha makul bir döneme geçilmesi öngörülürken savaşın dengeleri bozduğunu ifade etti.
Faiz Kararına Bütüncül Bakış
Merkez Bankasının faiz kararına ilişkin bir soruya Avdagiç, "Konuya sadece faiz artışı veya sabit kalması açısından bakmak gerçekçi değil. Bütüncül olarak ekonomi süreçlerinin, iş dünyasının sürdürülebilirliği için gözden geçirilmesi gereken bir döneme girdiğimizi öngörüyorum." yanıtını verdi.
İnce Ayar Şart
Avdagiç, şu değerlendirmelerde bulundu: "Ekonomi yönetimi başarılı bir kurgu ve risk yönetimi yaptı. Kazanımlarımızı yok sayamayız. Ancak savaşın getirdiği şartlarla birlikte, bugüne kadar finans ve rezerv ağırlıklı politikaya birkaç noktada güncelleme gelmeli. Program dinamik bir süreç. Enflasyonla mücadeleyi kenara koymayacağız, ama ince ayar ile kur politikasını, ihracat rejimini ve ithalat rejimini gözden geçirmeliyiz. Hepsini içeren bir süreci hızla hayata geçirmeliyiz."
İhracat Hedefi 410 Milyar Dolar
Avdagiç, Türkiye'de mal ihracatının ithalatın yüzde 75'inin altına düşmemesi gerektiğini vurguladı. 2026'da bu oranın yüzde 69 seviyesinde olduğunu belirtti. Döviz kuru ile enflasyon arasındaki korelasyona dikkat çeken Avdagiç, yılın ilk çeyreğinde döviz kurunda yüzde 3 artışa karşılık enflasyonda yüzde 10 artış yaşandığını aktardı. 2026 için mal ve hizmet ihracatında 410 milyar dolarlık hedefe ulaşmanın önemli olduğunu söyledi.
Teşviklerin Tabanı Genişletilmeli
Avdagiç, sanayide dönüşümün kısa vadede sağlanamayacağını, yatırım kararından ürünün piyasaya sunulmasına kadar 1,5-3 yıl geçtiğini belirtti. Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) ve HIT-30 gibi teşviklerin büyük ölçüde en üst ölçeğe odaklandığını, KOBİ'ler ve orta büyüklükteki işletmeler (OBİ) için düzenleme önerdiklerini ifade etti. "Bu paketin yüzde 30'unu OBİ'lere vermek yararlı olur. Sadece en büyükler üzerine kurgulanmış bir yapıyla netice almak uzun zaman alır. Tabanın genişletilmesi doğru olacaktır." dedi.
Gümrük Birliği Güncellemesi Kritik
Avdagiç, AB ile ilişkilerde "Made in EU" düzenlemesinin ilk aşamasının olumlu geçtiğini belirterek, "Ticaret Bakanlığımız titiz bir çalışma yaptı ve önemli başarı elde etti. Ancak önümüzde zor bir yol var." dedi. Gümrük Birliği güncellemesinin vizeden daha önemli olduğunu vurguladı. Türkiye'nin ithalatta AB rejimine tabi olduğunu ancak ihracatta AB'nin avantajlarından yararlanamadığını belirtti. "AB, Hindistan ile anlaşma yaptı. Biz Hindistan'ın AB'ye sattığı şartlarla ithal etmek zorundayız, ama AB'nin Hindistan'a sattığı şartlarla Hindistan bizden mal almak zorunda değil. Türkiye, ihracatta da AB regülasyonlarına tabi olmalı." değerlendirmesinde bulundu.
Enerjide Felaket Senaryoları Türkiye'de Gündeme Gelmedi
Avdagiç, savaş sürecinin ABD-Çin rekabetinin yansıması olarak okunabileceğini ifade etti. Türkiye'nin enerjide çeşitlendirme ve yerli üretimde mesafe aldığını belirterek, "Güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarında Avrupa'da öndeyiz. Güneş paneli ve rüzgar türbini kanadı üretiminde yerli üretim önemli aşamaya geldi. Bazı günler yenilenebilir enerji yüzde 50'yi geçti. Doğal gaz ve petrolde yerli üretim belli bir miktara ulaştı. Enerjide birçok ülkede konuşulan felaket senaryoları Türkiye'de gündeme gelmedi." dedi. Almanya'da benzinin avro bazında yüzde 40 arttığını, Türkiye'de eşel mobil uygulamasının domino etkisini önlediğini kaydetti.
Savunma Sanayisi ve Büyüme
Avdagiç, Orta Doğu'daki savaşın harp konseptini değiştirdiğini belirterek, "Savunma sanayisinde yaptığımız yatırımların önemi ortaya çıktı. Şirketlerimiz üretime başladı. Birikmiş altyapı ve üretim kabiliyeti var." dedi. Büyümede ihracat ve yatırımların belirleyici olduğunu, Körfez ülkelerine ihracatta azalma yaşandığını ve savaş sona erse bile bu kaybın kısa sürede telafi edilemeyeceğini ifade etti. Dünya genelinde tüketim ve zaruri olmayan mal alım kararlarının ertelendiğini söyledi.
Asgari Ücrette Ara Zam Beklentisi
Asgari ücrette ara zam beklentilerine ilişkin bir soruya Avdagiç, "Asgari ücret yılda bir defa düzenleniyor. Mevcut sürecin muhafaza edilmesi makul olur." yanıtını verdi.
