Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy: Depremde Zarar Gören Tarihi Eserler Ayağa Kaldırılıyor
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yılında Hatay'da gerçekleştirdiği açıklamalarda, tarihi ve kültürel mirasın korunmasına yönelik yürütülen kapsamlı çalışmaları kamuoyu ile paylaştı. Restorasyonu Bakanlık tarafından tamamlanan Hatay Büyükşehir Belediyesi Tarihi Bina'da konuşan Bakan Ersoy, depremin ardından başlatılan restorasyon sürecinin detaylarını anlattı.
Kültürel Mirasın Korunması İçin Yoğun Mesai
Bakan Ersoy, deprem sonrasında kültürel mirasa sahip çıkmanın tarihe karşı bir sorumluluk olduğunu vurguladı. "Kültürel mirasımıza sahip çıkmak tarihe karşı sorumluluğumuzdur" diyen Ersoy, Bakanlık olarak 11 ilde doğrudan sahaya inerek kültür varlıklarına yönelik tespit, tasnif, temizleme ve belgeleme işlemleri gerçekleştirdiklerini ifade etti. Elde edilen verilerin envanter haline getirilerek kayıt altına alındığını, bu eserlerin Kazı Evi Depoları ile müze müdürlükleri bünyesinde korunduğunu belirtti.
Tescilli yapıların enkaz alanlarında güvenliğin sağlandığını, ağır hasarlı tarihi yapılardan çıkan nitelikli malzemelerin titizlikle ayrıştırıldığını aktaran Ersoy, bu malzemelerin restorasyon süreçleri için ön hazırlık niteliği taşıdığını kaydetti. Acil müdahale gerektiren tüm işlemlerin zamanında tamamlandığını vurgulayan Bakan, tamamen yıkılan veya hasar gören kültür varlıkları ile vakıf eserlerinin ihyası için 11 ilde bilimsel ve hassas restorasyon sürecinin başlatıldığını söyledi.
Restorasyon Sürecinin Rakamsal Özeti
Bakan Ersoy, yürütülen çalışmaların büyüklüğünü rakamlarla ortaya koydu. Hasar tespit çalışmaları kapsamında toplam 5.119 taşınmaz kültür varlığının incelendiğini belirten Ersoy, bunlardan 364'ünün tamamen yıkıldığını, 973'ünün ağır, 1.206'sının orta ve 1.036'sının hafif hasarlı olduğunu açıkladı. Tespit edilen yapıların belgelenmesinin ardından yeniden inşa ve restorasyon uygulamaları için projelendirme süreçlerinin başlatıldığını ifade etti.
Bu kapsamda 11 ilde toplam 63 uygulamanın tamamlandığını, aynı hassasiyetle sürdürülen 21 çalışmanın da kısa sürede bitirileceğini aktaran Ersoy, sahada görev yapan uzman ve işçilere teşekkür etti. Yürütülen uygulamalarda bugüne kadar yalnızca Bakanlığa ait yapılar için yaklaşık 7,3 milyar lira ödenek kullanıldığını belirtti.
Özel mülkiyetteki tescilli yapılara da destek verildiğini açıklayan Bakan Ersoy, 1.278 yapıya proje yardımı, 278 yapıya ise uygulama yardımı olmak üzere toplam 1.554 yapı için yaklaşık 2 milyar lira kaynak sağlandığını ifade etti.
Hatay'da Kültürel Mirasın İhyası Hızla Devam Ediyor
Bakan Ersoy, Hatay'da bugüne kadar proje ve uygulama işleri kapsamında yaklaşık 2,3 milyar liralık ödenekle 10 çalışmanın tamamlandığını, 5 projenin ise hâlen devam ettiğini açıkladı. Devam eden projeler arasında, 307 hektarlık Hatay Kent Bütünü Çevre Düzenlemesi ve Kadastral Altlıkların Oluşturulması Projesi ile toplam 16 yapıyı kapsayan Hatay Kentsel Tasarım Uygulamaları'nın 1. ve 2. etaplarının yer aldığını belirtti.
Antakya'da, depremden zarar görmüş sivil mimarlık örneklerinin belgelenmesine yönelik olarak gerekli ödeneklerin aktarıldığını söyleyen Ersoy, şu ana kadar 69 yapının projesinin hazırlandığını, 2025 yılı itibarıyla 28 yapının daha projelendirme sürecinin tamamlandığını kaydetti. Ayrıca 70 yapının proje hazırlıkları ve 51 yapının 3 boyutlu belgeleme çalışmalarının devam ettiğini ifade etti.
Hatay Müze Müdürlüğü teşhir salonlarında kurtarma çalışmaları sırasında, pano halinde toplam 1080 metrekare 72 adet mozaiğin kaldırıldığını aktaran Bakan, müze binası içinde ise 1125 metrekare ölçülerinde ağır ve orta hasarlı mozaik panoların restorasyon ve konservasyon uygulamalarının sürdüğünü belirtti. Müzedeki ağır ve orta hasarlı 28 adet taş eserin geçici depolara taşındığını, Hatay Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi'nde ise 9 adet orta ve hafif hasarlı eserin restorasyon çalışmalarının tamamlandığını söyledi.
Vakıf Eserlerinin Restorasyonu Tamamlanıyor
Bakan Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne yaklaşık 15 milyar liralık bir maliyet yüklediğini belirterek, 11 ilde yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verdi. Depremden etkilenen bölgelerde toplam 377 vakıf eserinin zarar gördüğünü söyleyen Ersoy, bu eserlerden 31'inin tamamen yıkıldığını, 144'ünün ağır, 104'ünün orta, 98'inin ise hafif hasarlı olarak kayda geçtiğini ifade etti.
Geçen üç yıl içinde 33'ü Hatay'da olmak üzere 109 vakıf eserinin özgün hâline uygun şekilde restore edildiğini açıklayan Ersoy, kalan 268 eserin restorasyonunun da Haziran ayına kadar tamamlanacağını belirtti. Böylece farklı seviyelerde hasar görmüş tüm vakıf eserlerinin yeniden ayağa kaldırılmış olacağını vurguladı.
Yürütülen çalışmalara örnek olarak Habib-i Neccar Camii'ni gösteren Ersoy, bu yapının Anadolu'daki ilk cami olarak taşıdığı manevi ve tarihî değere dikkat çekti. 27 Aralık'ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle caminin yeniden ibadete açıldığını hatırlatan Ersoy, eserin kubbesinin 1400 ton hafifletildiğini, zemininden kalem işlerine kadar her ayrıntının en özgün haliyle restore edildiğini söyledi.
Milletimizin Vakur Duruşu Tüm Dünyaya Örnek Oldu
Bakan Ersoy, 6 Şubat depremlerinin ardından milletçe gösterilen dirayet ve dayanışmaya dikkat çekerek, yaşanan büyük felaketin hiçbir şekilde toplumun iradesini zayıflatamadığını ifade etti. "Dünya bu büyük milletin nasıl kenetlendiğine hayretle, hayranlıkla, imrenerek şahit olmuştur" diyen Ersoy, bu milletin bir ferdi olmaktan duyduğu tarifsiz gururu vurguladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın depremin hemen ardından bölgeye geldiğini hatırlatan Bakan Ersoy, kendisi ve bütün Bakan arkadaşlarının valilerle birlikte koordinasyonu sağlamak, çalışmaların en doğru ve hızlı şekilde işleyişini mümkün kılmak için sahada vatandaşlarla omuz omuza çalıştıklarını söyledi.
Vatandaşların sürece verdiği destek ve gösterdiği sabrın altını çizen Ersoy, üç yılın sonunda ulaşılan tabloyu değerlendirdi. "Bizlere güvendiniz, destek verdiniz, en zor anlarınızda sabrettiniz… Allah'a şükürler olsun ki aradan geçen üç yıl sonunda, başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Sayın Murat Kurum ve ekibinin tarihe geçen muazzam çalışmaları olmak üzere verdiğimiz emeğin, harcadığımız mesainin, gecesi gündüzü olmayan çalışmalarımızın sonucunda; yeniden inşa edilmiş şehirlerde, normalleşen hayatların huzurunu görmek nasip olmuştur" dedi.
Bakan Ersoy, deprem bölgesindeki çalışmaların büyük oranda tamamlandığını belirterek, kalan kısımların da en kısa sürede bitirileceğini ifade etti. Dünya tarihinde benzeri görülmemiş bir inşa ve ihya sürecinin bu denli kısa sürede tamamlanmasının, milletin büyüklüğünün ve devletin kararlılığının bir sonucu olduğunu vurguladı.
Bu Başarı Hikayesinin Gerisinde Milletimizin Gücü Var
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, konuşmasının sonunda yaşanan büyük felaketin ardından gösterilen sabır, inanç ve birlik duygusuna dikkat çekerek, Türkiye'nin bu süreci milletin kararlılığı ve desteğiyle başarı hikâyesine dönüştürdüğünü vurguladı. 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybedenleri bir kez daha rahmetle anan Ersoy, böylesi bir acının bir daha yaşanmaması temennisinde bulundu.
Deprem sonrası yaşanan zorluklara rağmen milletin dirayetli duruş sergilediğini ifade eden Bakan Ersoy, her yeni güne umutla devam edebilmenin gücünü vatandaştan aldıklarını söyledi. Ersoy, ortaya koydukları başarının arkasında, milletin inancı ve desteğinin olduğunu belirterek, "Tarihte görülmemiş bir başarı hikâyesi yazıldıysa bu sadece ve sadece aziz ve asil milletimizin bize olan inancı, güveni ve desteği ile olmuştur" dedi.
Bakan Ersoy ayrıca, süreci en başından itibaren yakından takip eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür ederek, onun kararlılığı ve vizyonu sayesinde tüm ekiplerin büyük bir motivasyonla çalıştığını söyledi. Tüm bakan arkadaşlarına, yerel yönetimlere ve bölgedeki tüm paydaşlara da şükranlarını sunan Ersoy, "Bundan sonrası inşallah daha iyiye, daha güzele bir yürüyüş olacaktır" ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.
Konuşmasının ardından Bakan Ersoy Hatay'daki programı çerçevesinde, Habib-i Neccar Camii, Hatay Medeniyetler Kütüphanesi ve Hatay Arkeoloji Müzesi'ni ziyaret edecek ayrıca depremzede gençlerle bir araya gelecek. Bakan Ersoy, gerçekleştireceği bu ziyaretlerle hem yürütülen çalışmaları yerinde inceleyecek hem de süreci sahada değerlendirecek.
