EPDK Lisanssız Elektrik Üretiminde Köklü Değişiklikler Hayata Geçirdi
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), lisanssız elektrik üretimine yönelik kapsamlı bir düzenlemeyi Resmi Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe soktu. "Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile sektörde önemli bir dönüşüm başlatıldı.
Saatlik Mahsuplaşma Dönemi Resmen Başladı
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddesi, mahsuplaşma sisteminin aylık bazdan saatlik baza geçirilmesi oldu. Önceki uygulamada üretim ve tüketim aylık olarak dengelenirken, artık her saat için ayrı ayrı hesaplama yapılacak. Bu değişiklik, lisanssız üreticilerin enerji yönetiminde daha hassas ve gerçek zamanlı bir sistemle karşı karşıya kalacağı anlamına geliyor.
Üretim Sınırları ve YEKDEM Katkısı Yeniden Tanımlandı
EPDK, ihtiyaç fazlası enerjiye ilişkin sınırları da gözden geçirdi. 2019 yılından itibaren bağlantı anlaşması alan lisanssız üretim tesisleri için yıllık üretim sınırı getirildi. Buna göre bir tesisin şebekeye verebileceği toplam enerji miktarı, ilişkili tüketim tesisinin yıllık tüketiminin en fazla iki katı ile sınırlandırıldı. Bu sınırın üzerindeki üretim için herhangi bir ödeme yapılmayacak, söz konusu enerji Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek. Bu uygulama mesken abonelerini kapsamıyor; sanayi, ticari işletmeler ve tarımsal sulama gibi tüketim tesislerine yönelik.
Depolama Ünitelerine İzin Verildi Ancak Kısıtlamalar Getirildi
Yeni yönetmelikle lisanssız üretim tesislerine entegre depolama ünitelerinin kurulmasına imkan tanındı. Üretim tesisiyle birlikte, tesisin elektriksel kurulu gücüne kadar depolama ünitesi kurulabilecek. Ancak depolama tesislerinden şebekeye verilen enerjiye ilişkin önemli bir kısıtlama getirildi. Depolama ünitesinden verilen ve mahsuplaşma sonrası ihtiyaç fazlası olarak sisteme aktarılan enerji için herhangi bir ödeme yapılmayacak, bu enerji YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek. Depodan verilen miktarın ayrı olarak tespit edilememesi halinde ise ihtiyaç fazlası enerjinin tamamı için ödeme yapılmaması esas olacak.
Kaçak ve Usulsüz Kurulumlara Ağır Yaptırımlar Uygulanacak
Yönetmelik, kaçak elektrik kullanımı ve usulsüz kurulumlara yönelik sert önlemler içeriyor:
- Lisanssız üretim tesisiyle ilişkilendirilen tüketim tesislerinde kaçak elektrik kullanımı tespit edilirse, ilgili aya ve takip eden 6 fatura dönemine ilişkin üretilen enerjinin belirli bir kısmı için üreticiye ödeme yapılmayacak.
- Ödeme yapılmayacak enerji miktarı, kaçak kullanım tespit edilen tüketim tesisinin sözleşme gücünün, üretim tesisiyle ilişkilendirilmiş tüm tüketim tesislerinin toplam sözleşme gücüne oranı dikkate alınarak belirlenecek.
- Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu veya bağlantı anlaşması bulunmadan kurulan üretim tesisleri, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından şebekeden ayrılacak.
- Bu tesislere ait ekipmanların 60 gün içinde demonte edilmesi zorunlu olacak ve bu fiili gerçekleştirenler 3 yıl süreyle başvuru yapamayacak.
- Usulsüz işletmeye alınan tesisler için bedel tahakkuk ettirilecek ve aykırılığın devam etmesi halinde belirlenen tutar her 60 günde bir iki katı olarak uygulanacak.
Endüstri Bölgeleri Lisanssız Üretim Kapsamına Alındı
Yönetmelikte yapılan değişiklikle, endüstri bölgeleri de lisanssız elektrik üretimi kapsamına dahil edildi. "İlgili şebeke işletmecisi" tanımı, TEİAŞ ve dağıtım şirketlerinin yanı sıra OSB dağıtım lisansı veya endüstri bölgeleri dağıtım lisansı sahibi tüzel kişileri de kapsayacak şekilde güncellendi. Daha önce yalnızca organize sanayi bölgelerine (OSB) yönelik olan hükümler genişletilerek endüstri bölgelerini de kapsayacak şekilde yeniden düzenlendi.
Ekipmanlara Yaş Sınırı Getirildi
Yönetmelikle, lisanssız elektrik üretim tesislerinde kullanılacak ana ekipmanlara ilişkin yaş sınırı da belirlendi. Üretim tesisi ve depolama ünitelerinde kullanılan türbin, jeneratör, panel, invertör, motor ve batarya gibi ana ekipmanların son 5 yıl içerisinde üretilmiş olması zorunlu olacak. Ancak yönetmelikte belirtilen istisnai kapsamda yer alan belirli üretim tesisleri için ekipman yaşı şartı aranmayacak.
Yürürlük Tarihleri Belli Oldu
Yönetmeliğin büyük bölümü yayımı tarihinde yürürlüğe girerken, mahsuplaşma ve veri yönetimine ilişkin bazı hükümler 1 Mayıs tarihinde uygulanmaya başlayacak. Bu düzenlemelerin, lisanssız elektrik üretim sektöründe şeffaflığı artırması ve verimliliği optimize etmesi bekleniyor.
