Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), küresel ölçekte sanayi sektörlerine sağlanan devlet desteklerinin 2024 yılında son 15 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını açıkladı. Kuruluşun analizine göre, özellikle Çin'in yoğun teşvik politikaları küresel sanayi rekabetinde belirleyici rol oynadı.
Teşvikler 108 milyar dolara yükseldi
OECD'nin dünyanın en büyük 525 sanayi şirketinden elde ettiği verilere dayanan çalışması, 15 stratejik sanayi sektöründe verilen toplam sübvansiyonların 2024 yılında 108 milyar dolara yükseldiğini ortaya koydu. Bu rakam, şirket gelirlerinin yüzde 1,3'üne karşılık gelirken, 2008-2009 küresel finans krizinin ardından kaydedilen en yüksek seviyeyi temsil etti. Aynı oran son olarak 2009 yılında görülmüştü.
Çinli firmalar en fazla desteği aldı
Rapora göre, devlet destekleri birçok bölgede artış gösterirken Çinli şirketler rakiplerine kıyasla çok daha yüksek düzeyde teşvik almaya devam etti. Çin'de faaliyet gösteren firmaların, 2005-2024 döneminde OECD ülkelerindeki şirketlere göre ortalama üç ila sekiz kat daha fazla kamu desteğinden yararlandığı belirtildi.
Teşviklerin büyümeye etkisi
Araştırmada, son 20 yılda büyüme kaydeden şirketlerin küresel pazar paylarındaki artışın yaklaşık yüzde 22'sinin devlet teşvikleriyle bağlantılı olduğu ifade edildi. Çinli şirketlerde ise bu oran yüzde 60 seviyesine ulaştı. Bununla birlikte OECD, sübvansiyonların pazar payını artırmasına rağmen şirketlerin verimlilik ve kârlılık performansında belirgin bir iyileşme sağlamadığını vurguladı.
En çok destek alan sektörler
Yenilenebilir enerji ekipmanları, yarı iletken üretimi ve ağır sanayi, kamu desteklerinden en fazla yararlanan sektörler arasında yer aldı. OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, büyük ölçekli ve uzun süreli sanayi teşviklerinin küresel piyasalarda rekabet dengesini bozabileceği uyarısında bulundu. Cormann, güvenilir veri ve analizlerin ülkelerin ortak bir yaklaşım geliştirmesi açısından kritik önem taşıdığını belirterek, kurallara dayalı ticaret sisteminin daha adil ve etkin işlemesi için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
