ABD ile İran arasında ateşkese yönelik ilerleme sağlanamaması ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı kalması, küresel enerji piyasalarında risk primini artırarak fiyatların yeniden yükselişe geçmesine neden oldu. Petrol fiyatları savaşın başından bu yana en sert ikinci yükselişini kaydetti. Brent petrol haftayı yüzde 16,5 yükseliş ile 100 doların üzerinde kapattı. Petrol son olarak 1 Mart haftasında yüzde 27 yükseliş yaşamıştı.
ATEŞKES UMUTLARI ZAYIFLADI, GERİLİM YENİDEN TIRMANDI
Geçen hafta İran'ın boğazı ticari gemilere açabileceğine yönelik açıklamaları piyasalarda kısa süreli rahatlama sağlamış, petrol fiyatlarında düşüş görülmüştü. Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşma sağlanana kadar deniz ablukasının süreceğini açıklamasıyla gerilim yeniden yükseldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran gemileri ve limanlarına yönelik müdahalelerini ateşkes ihlali olarak değerlendirirken, bu şartlar altında boğazın kapalı tutulacağını duyurdu. Bu gelişmeler, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik geçiş noktasında arz kesintisi endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
PETROL FİYATLARINDA SERT YÜKSELİŞ
Artan risklerle birlikte petrol fiyatları yukarı yönlü hareketini sürdürdü. Brent petrolün varil fiyatı 20-25 Nisan haftasında 107,48 dolara kadar yükselirken, haftayı yüzde 16,5 artışla 105,33 dolardan tamamladı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise aynı dönemde yüzde 12,5 yükselerek 94,4 dolar seviyesine çıktı. Saldırılar öncesinde yaklaşık 70 dolar seviyesinde bulunan Brent petrol, mevcut durumda yaklaşık yüzde 45 daha yüksek seviyelerde işlem görürken, WTI da benzer şekilde yaklaşık yüzde 40 değer kazandı.
DOĞAL GAZ VE KÖMÜR DE ETKİLENDİ
Enerji piyasalarındaki dalgalanma sadece petrolle sınırlı kalmadı. Avrupa'da doğal gaz fiyatları da yükseliş gösterdi. Hollanda merkezli TTF'de işlem gören Mayıs vadeli kontratlar haftayı yüzde 15,7 artışla 44,86 avrodan kapattı. Buna rağmen fiyatların çatışma öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 42,9 daha yüksek olduğu görüldü. Kömür piyasasında da benzer bir tablo oluştu. Asya referanslı Newcastle kömür kontratı haftayı ton başına 133,7 seviyesinde tamamlarken, fiyatların savaş öncesine göre yüzde 15'in üzerinde arttığı kaydedildi.
DİPLOMASİ TRAFİĞİ SÜRÜYOR
Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin Pakistan, Umman ve Rusya'yı kapsayan ziyaretlerinde savaşın sona erdirilmesine yönelik çabaların ele alınacağını açıkladı. Bekayi, 'ABD ve İsrail'in İran'a dayattığı savaşın sona erdirilmesine ilişkin çabaların son durumu değerlendirilecek, bölgesel istikrar ve barış için görüş alışverişinde bulunulacak' ifadelerini kullandı.
BELİRSİZLİK FİYATLARI YUKARIDA TUTUYOR
Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'ine ve LNG ticaretinin yüzde 20'sine ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlik sürerken, boğazın kapalı kalmaya devam edeceğine yönelik beklentiler fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Buna karşın diplomatik temasların yeniden başlayabileceğine dair sinyaller, fiyatlardaki yükselişi zaman zaman sınırlıyor. Uzmanlara göre, bölgede kalıcı bir ateşkes sağlanmadıkça enerji piyasalarında yüksek oynaklık ve yukarı yönlü fiyat baskısı devam edecek.
